Nhọc nhằn “thắp lửa” vùng cao

Suckhoedoisong.vn - Ði vùng cao đã nhiều, chứng kiến nhiều mảnh đời, nhiều số phận trong cảnh nghèo khó, nhưng chưa ở đâu lại làm lay động lòng người như ở vùng cao biên giới Pa Vây Sử.

Ði vùng cao đã nhiều, chứng kiến nhiều mảnh đời, nhiều số phận trong cảnh nghèo khó, nhưng chưa ở đâu lại làm lay động lòng người như ở vùng cao biên giới Pa Vây Sử. Có lên đây mới thấu hiểu về nỗi vất vả của những con người vùng cao nơi địa đầu Tổ quốc. Mặc dù sống trong gian khó nhưng tình thầy trò vẫn gắn bó, ngày đêm miệt mài “thắp lửa” với hy vọng ngày mai ngọn lửa yêu thương ấy sẽ tỏa sáng ở mảnh đất biên cương này.

Hun hút... vực thẳm, cheo leo... đèo

Chuyến đi thăm thầy trò Trường tiểu học Pa Vây Sử, huyện Phong Thổ (Lai Châu) lần này có lẽ thu hút sự quan tâm và háo hức nhất từ trước đến nay. Chặng đường 300km từ Hà Nội lên TP.Lào Cai khá thuận lợi. Tuy nhiên, chặng đường còn lại phải vượt qua bốn con đèo hiểm trở mới thực sự là cung đường thử thách lòng can đảm và sự liều lĩnh của con người. Trong đó phải vượt qua “vua” đèo Ô Quý Hồ, với mệnh danh là “anh cả” trong “tứ đại đỉnh đèo”. Với độ cao ngất ngưởng 2.400 mét so với mực nước biển, đèo lạnh lẽo và quanh năm đắm mình trong khối sương mù dày đặc. Chiếc xe đi chậm rãi nhưng cái cảm giác chơi vơi trên đỉnh núi làm mấy chục con người luôn... lạnh gáy. Một bên là núi cao, bên đối diện là vực dựng như bức thành sâu cả nghìn mét và ít khi được nhìn xuống tận đáy, tạo cho con người một cảm giác mạnh nhưng không kém phần lý thú.

Những đứa trẻ ở Pa Vây Sử.

Mọi người chưa kịp hoàn hồn vừa vượt qua con đèo cao nhất nước thì lại tiếp tục nín thở để xe nhọc nhằn vượt qua tiếp cung đường khó. Rời quốc lộ 4D, chúng tôi rẽ vào tỉnh lộ 132 nhỏ xíu và trơn trượt. Mặt đường hẹp và xóc nảy đom đóm, những khúc cua tay áo liên tiếp, có chỗ vào cua gấp, không may sơ ý một chút là xe có thể ở trạng thái rơi tự do xuống miệng vực sâu hoắm. Nhiều đoạn, cả đoàn phải xuống hộ tống để xe nhọc nhằn bò qua những con dốc dựng như vách núi. Trời đang sáng bất chợt tối sầm do những mảng mây mù bất chợt theo từng cơn gió đến bao phủ. Cảm giác bồng bềnh, huyền thoại như đi trên mây càng làm cho những vị khách miền xuôi thêm háo hức. Càng lên cao mây mù càng đặc sánh bao phủ làm cho đoàn xe phải nhọc nhằn rò rẫm từng mét đường.

Xe đang đi bỗng đứng sững lại làm mọi người giật thót như phản xạ, mặt mày tím tái. Một khối đất hàng ngàn mét khối rào rào đổ xuống chôn lấp cả một đoạn đường. Thế là hành trình không được như dự tính ban đầu. Sau một hồi rò dẫm mới tìm được lối vượt rồi nhọc nhằn vận chuyển từng bao hàng vượt qua cung đường nhầy nhụa bùn đất để tới điểm trường. Thượng tá Điêu Văn Dim, Bộ chỉ huy Biên phòng tỉnh Lai Châu cười: lở núi, sạt đường là chuyện bình thường với vùng cao ấy mà. Có được cung đường này đã sướng lắm rồi, chứ mấy năm trước thôi chỉ là con đường mòn với những cái dốc dựng đứng áp sát mặt người. Điện chưa có, đường nên giao thông cách trở, cả xã không có “giao dịch thương mại” nào đã trở thành rào cản giữ cái nghèo “chung thủy” mãi với vùng cao.

Nỗ lực cho những mầm xanh

Chúng tôi đến Trường tiểu học Pa Vây Sử trong một không khí tràn ngập niềm vui, những tiếng reo hò của các cháu học sinh làm ai cũng cảm động. Mưa xuân lâm thâm. Những bóng người lờ mờ trong làn sương giăng mù mịt. Ngôi trường nhạt nhòa trong sương giá, những giọng nói không rõ tiếng phổ thông nhưng vẫn cảm nhận được niềm vui trên gương mặt và những giai điệu vùng cao. Những em nhỏ mong manh vạt áo mỏng, đôi chân trần thâm tím co ro trong rét nhưng nụ cười lại ấm áp khi thấy khách lạ. Nắm bàn tay lạnh toát, hiệu trưởng 8X Hoàng Anh Tuấn xúc động: Biết tin đoàn lên, thầy cô trong trường vui lắm, các cháu học sinh đã đến từ sáng tinh mơ để đón đoàn.

Đoạn đường bị lở núi.

Là xã biên giới giáp với Trung Quốc, Pa Vây Sử có 100% người dân là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trong đó chủ yếu là người Mông. Cuộc sống người dân thiếu đói triền miên, theo ông Hảng A Tủa, Chủ tịch UBND xã thì đời sống đã được cải thiện nhiều từ khi tỉnh lộ 132 được nối dài. Chỉ trước đó ít năm thôi, Pa Vây Sử đặc biệt khó khăn vì bị tách biệt hẳn bởi là xã ba không (không điện, đường và thông tin liên lạc). Cả xã cơ bản là hộ nghèo nói chi đến học tập. Rót một chén trà nóng hổi, tỏa ra không gian mùi hương hòa quyện với làn sương giăng mù mịt, hiệu trưởng Tuấn trầm ngâm: Khi mà cái ăn còn đói thì sự học lại không được người dân trú trọng. Với gần 300 học sinh ở bốn điểm trường, để duy trì sĩ số đó quả là một chặng đường đầy gian nan của cả tập thể thầy cô giáo.

Cuộc sống khó khăn, trình độ dân trí thấp khiến cho người dân chẳng mấy thiết tha với cái chữ. Họ có chung quan niệm: “Làm nương không cần nhiều cái chữ” và “Đói ăn thì chết, đói chữ đã chết ai đâu!” nên công tác vận động của các thầy cô gặp rất nhiều trở ngại. Nhiều thầy sáng dạy học, chiều lại phải cuốc bộ cả chục cây số đường rừng để đến nhà vận động trẻ đến trường. Để chia sẻ khó khăn, khi thì mua tặng đôi dép, có lúc lại tặng bộ áo quần động viên các cháu yên tâm đến lớp. Cả đoàn rơm rớm nước mắt khi cô Teo Thị Thanh trăn trở: Giá cả vùng cao đắt đỏ nên đời sống thầy cô cũng gặp muôn vàn gian khó. Dù các em thiếu thốn rất nhiều nhưng cũng chẳng giúp được bao nhiêu. Thương lũ trẻ nghèo nhưng dường như có lúc bất lực do sức thầy cô cũng có hạn!

Vừa xoa dầu vào bàn chân bị cước sưng tím do cuốc bộ đường rừng trong mưa rét, thầy Lò Văn Hải vừa chia sẻ: Ở đây băng giá cũng thường xuyên nhưng không nhiều người biết bởi là nơi xa xôi và cách trở. Nhiều hôm học sinh vắng nhiều do rét hại, khi trời ấm các thầy cô lại phải ra sức dạy thêm để các em theo kịp chương trình. “Dù khó khăn đến đâu chúng em cũng vượt qua được, miễn là các em đến lớp đầy đủ. Cũng có đôi lúc thấy nản lòng lắm nhưng rồi tất cả lại bảo nhau: Nghề giáo là nghề cao quý, “trồng người” ở vùng xa xôi này mới đáng phải cố gắng và phấn đấu để dân mình không bị mù cái chữ được” - thầy Hoàng Mạnh Thắng tâm sự. Nhấp chén trà nguội giá, Chủ tịch Hảng A Tủa thấu hiểu: Phải là những con người rất có tâm huyết với em nhỏ vùng cao mới trụ lại được mảnh đất khắc nghiệt này!

Những người thắp lửa ở vùng cao Pa Vây Sử.

Trường cách chợ hơn 30 cây số, và mỗi tuần họp cũng chỉ một phiên nên thầy cô nhà trường hầu như phải tự cung tự cấp. Sau mỗi giờ lên lớp, ngoài việc vận động trẻ thì các thầy cô tự phân công mỗi người một việc để tăng gia sản xuất để nâng cao đời sống cho cả thầy và trò. Trường còn có nhiều học sinh bán trú do nhà xa và thiếu thốn nên ngoài việc dạy chữ, các thầy cô phải có cả vai trò như cha mẹ để chăm lo cả cái ăn, cái mặc và cả sức khỏe lúc “trái gió, trở trời” cho những mầm xanh ấy. Cô Trần Thị Sắn bùi ngùi: Thương các em quá, công đoàn nhà trường đã vận động các thầy cô đóng góp phần lương nhỏ bé của mình để mua thêm gạo và cá khô giúp các em nâng cao đời sống.

“Sự cố gắng của các em đã là động lực để bọn em ngày càng gắn bó với nơi này” - Thầy Quàng Văn Thìn chia sẻ về những tấm gương vươn lên trong học tập. Có em ngày đi học, chiều về giúp mẹ làm thêm để chăm bố ốm đau, có em còn vượt qua sự ngăn cấm của gia đình để quyết tâm bám lớp và đã đã vươn lên học tập tốt. Trong những gương mặt ấy, em Chang Thị Hùa đã trở thành tấm gương sáng trong phong trào học tập của trường. Từ một em có lực học yếu, do hoàn cảnh gia đình nên em đã nhiều lần phải bỏ học. Cảm động trước tấm lòng của thầy, Hùa đã vượt qua khó khăn để quyết tâm vươn lên trong học tập và trở thành cô bé học giỏi của cả khối học.

Mải tâm sự, bữa cơm tối dọn ra sương bay vào lạnh ngắt trong khi câu chuyện về sự học vùng cao chưa “nguội”. Món “khai vị” không thể thiếu được ở vùng đất này là rượu ngô, một thứ rượu đậm đà, vừa êm vừa khiến người thưởng thức “say mềm” và khó quên. Màn đêm vùng cao lạnh và đen đặc, lấp ló trong màn đêm ấy là ánh đèn le lói bên dãy nhà nội trú của lũ trẻ vùng cao. Nhớ lời chia sẻ của nhà báo Nguyễn Việt: Với những thầy cô nhiệt huyết gieo chữ nơi đây, hy vọng đốm lửa nhỏ nhoi ấy sẽ thổi bùng lên thành ngọn lửa yêu nghề, thắp sáng cho lớp lớp học trò niềm tin vào một ngày mai làm toả sáng mảnh đất vùng cao.

Bài và ảnh: Thanh Hội

Bạn quan tâm
Loading...
Bình luận
Bình luận của bạn về bài viết Nhọc nhằn “thắp lửa” vùng cao

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐỌC NHIỀU NHẤT