Lựa chọn thuốc diệt vi khuẩn gây viêm loét dạ dày

Suckhoedoisong.vn - Hiện nay, tỷ lệ mắc bệnh viêm loét dạ dày tá tràng ngày càng tăng cao. Thủ phạm chính làm bệnh lây lan nhanh là vi khuẩn Helicobacter Pylori (HP). Đây là loại vi khuẩn hàng đầu gây viêm loét dạ dày. Hơn nữa, vi khuẩn HP cũng kháng nhiều thuốc nên cần lựa chọn và phối hợp kháng sinh hợp lý thì việc điều trị mới hiệu quả.

Biện pháp điều trị viêm dạ dày do vi khuẩn HP

Vi khuẩn HP chủ yếu là gây bệnh viêm dạ dày cấp và mạn tính ở dạ dày - hành tá tràng. Hầu hết các vi khuẩn khác đều bị tiêu diệt bởi chất acid do niêm mạc dạ dày tiết ra. Riêng HP có khả năng tiết ra một chất phân giải chất nhờn bên trong dạ dày và tạo ra những phân tử trung hòa acid để giúp HP sống được bên trong lớp chất nhờn của dạ dày hoặc bám vào màng lót dạ dày. Hơn nữa vì không có các dạng vi khuẩn khác cạnh tranh trong dạ dày nên vi khuẩn HP càng sinh sôi nhanh hơn, vì vậy việc dùng thuốc gì để diệt vi khuẩn HP là vấn đề không đơn giản trong y khoa.

Đối với các trường hợp viêm dạ dày mạn tính do nhiễm HP thì việc dùng thuốc trị HP là liệu pháp chính để điều trị viêm dạ dày. HP là vi khuẩn không dễ bị tiêu diệt do vi khuẩn này có khả năng kháng thuốc cao, đặc biệt là đối với các kháng sinh dùng đơn lẻ. Do đó cần có một công thức chứa nhiều dược chất khác nhau mới có thể loại bỏ được HP. Công thức này phải chứa từ 3-4 tác nhân chống viêm và tiêu diệt HP.

Nội soi chẩn đoán bệnh dạ dày cho bệnh nhân.         Ảnh: TM

Để dùng thuốc trị HP hiệu quả, người bệnh cần khám và làm xét nghiệm để xác định chắc chắn viêm loét dạ dày do nhiễm HP mới dùng thuốc kháng sinh. Tùy theo tiền sử dùng thuốc, sự đáp ứng thuốc với từng người mà thầy thuốc sẽ chọn kháng sinh thích hợp. Người bệnh tự ý dùng kháng sinh không dựa trên căn cứ nào thì có thể không chữa khỏi bệnh mà còn làm tăng sự kháng thuốc trong cộng đồng.

Phác đồ trị H. pylory thường gồm một cặp kháng sinh nhằm tăng hiệu lực, chống sự kháng thuốc. Tính acid của dạ dày không thuận lợi cho việc phát huy hiệu lực kháng sinh nên thường dùng phối hợp cặp kháng sinh với thuốc kháng acid.

Phương pháp dùng thuốc trị vi khuẩn HP

Phác đồ dùng cho điều trị lần đầu (chưa bị kháng thuốc):

Dùng cặp kháng sinh clarithromycin + amoxicyclin hoặc clarithromycin + metronidazol kết hợp với thuốc kháng acid ức chế bơm proton: omeprazol (hay lansopropzol, rabeparazol, esomeparazol). Có thể dùng trong 7 ngày hoặc 14 ngày. Thực tế cho thấy, dùng trong 14 ngày kết quả điều trị cao hơn dùng trong 7 ngày  là 7 - 9%.

Cặp kháng sinh clarithromycin + amoxycyclin hay clarithromycin+ nitromidazol kết hợp với thuốc kháng acid (rantinidin hoặc bismuth). Phối hợp thuốc dạng này thì kháng sinh ít bị kháng hơn so với dùng kháng sinh và kháng acid ức chế bơm proton.

Hoặc dùng cặp kháng sinh nitronidazol + tetracyclin hay amoxicyclin + furazolidon kết hợp với thuốc kháng acid (bismuth). Phác đồ này chi phí rẻ nhưng furazolidon có nhiều tác dụng phụ.

Lưu ý: Khi dùng viên hỗn hợp có sẵn sự kết hợp kháng sinh với kháng acid thì vì kháng sinh đã được bảo vệ nên có thể uống cùng lúc cả hai thành phần này. Còn nếu khi dùng kháng sinh và các chất kháng acid tách rời thì phải dùng thuốc kháng acid trước, rồi sau đó mới dùng kháng sinh.

Giải pháp dùng cho điều trị lần kế tiếp:

Đa số dùng cặp kháng sinh clarithromycin + tinidazol, kết hợp với thuốc kháng acid ức chế bơm proton (lansoprozol).

Trước đây, việc dùng các phác đồ trên bằng các biệt dược bào chế cố định thường cho kết quả trị HP tới 80 - 90%. Tuy nhiên, sau này mức kháng kháng sinh của HP ngày càng tăng nên việc lựa chọn và phối hợp kháng sinh trị HP gặp nhiều trở ngại.

Mặt khác, các kháng sinh để trị HP còn dùng trong nhiều nhiễm khuẩn khác như dùng clarithromycin, amoxicyclin, metronidazol, levofloxacin trong nhiễm khuẩn hô hấp, đường ruột; dùng levofloxacin trong nhiễm khuẩn niệu. Chính quá trình dùng các kháng sinh điều trị bệnh khác đã tạo điều kiện cho HP quen rồi phát sinh kháng thuốc. Vì vậy cần giám sát được sự đề kháng của HP với từng kháng sinh cụ thể để đưa ra được phác đồ thích hợp là việc cần thiết. Khuyến nghị dùng thuốc trị HP và vận dụng trong trường hợp kháng thuốc, phải dùng thuốc điều trị nhiều lần như sau: có thể dùng phác đồ phối hợp 4 thuốc: bismuth + metroniodazol + tetracyclin + omeprazol. Phác đồ này đạt hiệu quả 80%, cao hơn phác đồ chuẩn clarithromycin + amoxicyclin + omeparzol đạt hiệu quả chỉ 55%. Ngoài ra, nếu tỷ lệ HP kháng clarithromycin từ 15 - 20% trở lên thì nên kéo dài liệu pháp dùng 3 kháng sinh lên 14 ngày; khi tỉ lệ kháng clarithromycin trên 40% thì nên ưu tiên kết hợp thêm với amoxicyclin.

Lời khuyên của thầy thuốc

Người bệnh phải dùng thuốc theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ vì có thuốc phải uống trước bữa ăn, có thuốc uống sau ăn mới phát huy tác dụng, uống thuốc phải đủ liều lượng, đủ thời gian, không được thấy hết đau là tự ý ngưng thuốc. Khi bị viêm dạ dày nếu kiên trì dùng thuốc đúng theo bác sĩ chỉ định có thể khỏi hoàn toàn. Nhưng nếu không tuân thủ điều trị, uống thuốc nhát gừng có thể tự chúng ta biến viêm thành loét dạ dày. Người bệnh cần nhớ sau khi lành bệnh, để tránh tái phát nên thực hiện nghiêm túc các hướng dẫn của bác sĩ, đồng thời hạn chế dùng các chất, các thuốc gây ảnh hưởng dạ dày.

BS. Đinh Huỳnh

Bạn quan tâm
Loading...
Bình luận

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐỌC NHIỀU NHẤT