Khi ca sĩ “đổi trắng thay đen”

Người trong giới ai cũng biết việc ca sĩ hát sai lời sẽ ảnh hưởng đến sự toàn vẹn của tác phẩm và như vậy là vi phạm luật về bảo hộ quyền tác giả.

Người trong giới ai cũng biết việc ca sĩ hát sai lời sẽ ảnh hưởng đến sự toàn vẹn của tác phẩm và như vậy là vi phạm luật về bảo hộ quyền tác giả. Ca sĩ là người thể hiện, truyền tải bài hát đến khán giả, nếu hát sai thì không chỉ thiếu tôn trọng nhạc sĩ và khán giả mà còn vi phạm luật. Việc ca sĩ trẻ ngày nay thản nhiên cho rằng đổi một từ trong bài hát không ảnh hưởng gì đến giá trị ca khúc có thể coi là thiếu hiểu biết, nhưng đối với những nghệ sĩ gạo cội, việc sửa lời bài hát (không biết đã xin phép tác giả hay chưa) với mục đích quảng bá cho một sản phẩm tiêu dùng thì đó là một lỗi nghiêm trọng.

Trong một chiến dịch quảng cáo, ca sĩ Mỹ Tâm đã khiến hàng nghìn người hâm mộ sửng sốt khi cô cất cao câu hát “Ước gì chỉ có... Pepsi thôi”. Chưa xét đến việc Mỹ Tâm đã “hợp đồng” với nhà tài trợ ra sao, xin phép tác giả của bài hát hay chưa... thì việc cô tự ý biên tập một ca khúc đã từng tạo dựng tên tuổi của chính mình theo cách trên làm khán giả thấy “gai gai”.
Khi ca sĩ “đổi trắng thay đen” 1
 Mỹ Tâm khiến người hâm mộ sửng sốt khi cô cất cao câu hát “Ước gì chỉ có... Pepsi thôi”.

Còn nhớ, khi nói về “con đẻ” của mình, nhạc sĩ Võ Thiện Thanh không giấu được niềm tự hào. Hơn cả Chuông gió, Ước gì mới là ca khúc anh nâng niu, yêu quý. Anh cho rằng Ước gì chính là bản “hit” nhất của mình cho dù xét về tính nghệ thuật thì chưa phải là đỉnh cao, nhưng ca khúc này thành công về mặt cảm xúc bởi còn đồng cảm được với rất nhiều người. Ít ai biết trước khi trở thành “bệ phóng” giúp tên tuổi Mỹ Tâm bật sáng, tác giả của Ước gì có ý định gửi gắm bài hát cho Hồ Quỳnh Hương, nhưng ca khúc này lại “có duyên” với Mỹ Tâm hơn. Chính Võ Thiện Thanh đã phối, thu âm cho Mỹ Tâm, lúc ấy, có lẽ cả Mỹ Tâm cũng không nghĩ bài này lại nổi tiếng như thế. Đến khi phiên bản “nhái” của Ước gì hiện diện trước bàn dân thiên hạ, được “biên tập” bởi chính Mỹ Tâm thì khán giả vô cùng ngạc nhiên: sao người nghệ sĩ này nỡ thay lời bài hát đã từng là kỷ niệm đẹp của tác giả và biết bao khán giả.

Không phải chuyện đùa

Một nhạc sĩ từng tâm sự, ông bị sốc khi phát hiện bài hát của mình được phát hành đĩa trên thị trường bị sai lời. Ông tìm đến đơn vị sản xuất hỏi thì người ta nói vì ca sĩ đó nổi tiếng nên họ có quyền sửa lời sao cho phù hợp! Lời giải thích này vô tình tạo nên một trào lưu không tốt, hóa ra, cứ là nghệ sĩ nổi tiếng thì có quyền “chế lời” theo sở thích. Cứ cho rằng, đó là “đặc quyền” của nghệ sĩ nổi tiếng, thì việc “chế lời” cũng phải thể hiện đẳng cấp, chứ không nên tùy tiện và ngẫu hứng bởi, chỉ cần sai một từ cũng khiến bài hát vốn sang trọng trở nên tầm thường. Nghiêm trọng hơn, có những trường hợp lời bài hát sai dẫn đến nội dung hoàn toàn sai lệch và ý nghĩa bài hát bị bóp méo. Điều khiến tác giả ca khúc bức xúc là ca sĩ tự ý chỉnh sửa lời theo ý thích. Từ việc không hiểu đúng, hiểu rõ ý nghĩa của ca từ nên khi trình bày bằng lời “tự sáng tạo”, họ đã vô tình đánh mất “hồn vía” của ca khúc đó. Nói về vấn đề tự chế lời vô tội vạ của ca sĩ thời nay, một nhạc sĩ bức xúc: “Thử nghĩ xem, câu hát ta xa nhau, em xanh nước mắt mà hát thành ta bên nhau, em xanh nước mắt thì khác gì đổi trắng thay đen”.

Khán giả gánh hậu quả

Nghiêm trọng hơn, những nghệ sĩ có tên tuổi tự ý thay lời bài hát đã và đang tạo nên một trào lưu có sức lan tỏa “mạnh” đối với thế hệ ca sĩ trẻ. Cuối cùng, khán giả chính là đối tượng gánh chịu hậu quả. Người hát, người trình diễn đôi khi hiểu sai, không hiểu hoặc hiểu đại khái nên mới có tình trạng hát sai, thay lời đổi chữ vô tội vạ. Một người trong giới cho rằng hiện nay, ca sĩ tất bật với việc chạy sô, mỗi đêm hát đến vài chục bài nên không có thời gian tìm hiểu lời, ý nghĩa bài hát. Vậy nên đôi khi họ hát mà cũng không biết mình hát cái gì, từ việc không hiểu rõ ràng dẫn đến hát theo suy đoán. Chưa bao giờ yếu tố cảm xúc trong làng nhạc lại trở nên “đắt giá” như thời điểm này. Nó đắt đến nỗi kể cả ông hoàng nhạc pop hay công chúa nhạc pop thời nay cũng không thể mua nổi.

Suy cho cùng, mải mê với công việc “cơm áo gạo tiền” nên có lẽ giới nghệ sĩ quên mất khái niệm: lời bài hát cũng là một tác phẩm nghệ thuật. Việc cắt, xén, thêm, bớt hay chế lời là điều cấm kỵ, không chỉ xúc phạm tác giả, mỗi ca khúc đều gắn bó với cảm xúc của người nghe, nếu “chế” không khéo, ca sĩ sẽ làm khán giả tổn thương. Đáng tiếc, nhiều ca sĩ hiện nay hiểu nhầm ca khúc giống như một món đồ thời trang, vì thế, họ cứ thản nhiên kết hợp “phụ kiện”, “cắt xén” tùy ý nên thị trường âm nhạc nói chung chẳng khác gì... cái chợ!        

  Ngọc Hiếu

 

Bạn quan tâm
Loading...
Bình luận
Bình luận của bạn về bài viết Khi ca sĩ “đổi trắng thay đen”

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐỌC NHIỀU NHẤT