Giữ sức khoẻ trước cơn bão Thực phẩm bẩn

Suckhoedoisong.vn - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Giữ sức khoẻ trước cơn bão Thực phẩm bẩn" vào lúc 9h30 thứ sáu, ngày 13/5/2016.

 

Báo Sức khoẻ & Đời sống xin tiếp nhận mọi thông tin của người dân tham gia đấu tranh với thực phẩm bẩn, tố cáo hành vi sản xuất, buôn bán, vận chuyển thực phẩm bẩn. Khi nghi ngờ, phát hiện thực phẩm bẩn, người tiêu dùng có thể chủ động gửi thông tin về hòm thư bandientuskds@gmail.com hoặc liên hệ với số điện thoại đường dây nóng 0901727659. suckhoedoisong.vn trân trọng cảm ơn.

Mời các bạn theo dõi video chương trình:

Thực phẩm bần đang là nỗi nhức nhối của toàn xã hội. Liên tiếp xuất hiện các vụ vận chuyển, chế biến các loại thực phẩm bẩn, thực phẩm không rõ nguồn gốc, từ Bắc chí Nam khiến người tiêu dùng hoang mang. Người tiêu dùng dù “thông minh” đến mấy cũng không thể phân biệt được đâu là thực phẩm sạch, thực phẩm nào đã bị phun, tẩm hóa chất, gây hại cho sức khỏe của con người.

Theo Bộ Y tế Việt Nam, chỉ trong 4 tháng đầu năm, cả nước đã xảy ra gần 30 vụ ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng làm trên 1.368 người bị ngộ độc, trong đó có 2 trường hợp tử vong. Riêng trong tháng 4/2016,  đã xảy ra 9 vụ ngộ độc thực phẩm làm 375 người bị ngộ độc. Tại Trung tâm chống độc Bệnh viện Bạch Mai, trong tuần cuối của tháng 4, trung bình mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận điều trị cho 10 bệnh nhân bị ngộ độc thực phẩm, tăng gấp 4-5 lần so với thời gian trước.

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm thế giới ghi nhận có 420.000 người chết vì các vấn đề liên quan đến thực phẩm không an toàn. Đó là những thực phẩm chứa chất độc hại như vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, các chất hóa học.... , là nguyên nhân gây ra hơn 200 loại bệnh tật khác nhau từ tiêu chảy đến bệnh ung thư.

Nhằm giúp bạn đọc có thêm những kiến thức để biết thực phẩm bẩn gây bệnh như thế nào, cách phát hiện sớm, phòng chống bệnh do thực phẩm không an toàn gây ra và cách để bảo vệ người thân của mình khỏi vấn nạn thực phẩm ô nhiễm... báo điện tử Sức khỏe và đời sống (suckhoedoisong.vn) tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề : “Giữ sức khoẻ trước cơn bão Thực phẩm bẩn”

Khách mời tham dự chương trình gồm:

PGS.TS Phạm Duệ, Bác sĩ cao cấp đến từ Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai

PGS. TS Trần Văn Thuấn, Phó Giám đốc Bệnh viện K, Viện trưởng Nghiên cứu phòng, chống ung thư. Chủ tịch Hội thầy thuốc trẻ.

ThS.BS. Lê Thị Hải, Nguyên Giám đốc Trung tâm Khám tư vấn Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia.

Buổi tư vấn được truyền hình trực tuyến trên Báo điện tử Sức khỏe & Đời sống (Suckhoedoisong.vn), trên Youtube bắt đầu từ: 9h30, thứ sáu, ngày 13/5/2016.

Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ

Email: bandientuskds@gmail.com

hoặc gọi theo số 19006690 trong thời gian diễn ra chương trình

hoặc trên trang fanpage: Y tế Việt Nam

hoặc fanpage của báo: Sức khoẻ & Đời sống

Các khán giả có câu trả lời tương tác với chương trình đúng và nhanh nhất sẽ được lựa chọn để nhận các phần quà của chương trình gửi tặng.

Báo điện tử Sức khoẻ & Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn PGS.TS Phạm Duệ, Bác sĩ cao cấp đến từ Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai; PGS. TS Trần Văn Thuấn, Phó Giám đốc Bệnh viện K, Viện trưởng Nghiên cứu phòng, chống ung thư, Chủ tịch Hội thầy thuốc trẻ;  ThS.BS. Lê Thị Hải, Nguyên Giám đốc Trung tâm Khám tư vấn Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia. Trân trọng cảm ơn nhãn hàng Lifebuoy đã đồng hành cùng chương trình!

Mời độc giả tham gia chương trình tương tác truyền hình trực tuyến

Câu hỏi 1 tương tác khán giả

Chất tồn dư trong thực phẩm gây ra tác hại gì?

A - Loạn nhịp tim, run cơ, co thắt phế quản, tăng huyết áp.

B - Gây dị ứng, ngứa.

C- Gây đau bụng, nôn ói, tiêu chảy, trụy tim mạch

D - Cả 3 phương án trên.

Đáp án: D cả 3 phương án trên

CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ FACEBOOK Dương Quế là độc giả đã trả lời sớm nhất câu hỏi của chương trình và nhận được phần quà !

Câu hỏi 2 tương tác khán giả

Triệu chứng nào sau đây có thể là triệu chứng của ngộ độc thực phẩm?

A –Nôn

B –Đau bụng

C –Tiêu chảy

D- Cả 3 triệu chứng trên

Đáp án: D cả 3 triệu chứng trên

CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ FACEBOOK  Thủy Trần là độc giả đã trả lời sớm nhất câu hỏi thứ 2 của chương trình và nhận được phần quà !

Câu hỏi 3 tương tác khán giả

Làm sao để hạn chế thực phẩm bẩn?

A - Kiểm soát từ gốc, nuôi, trồng, buôn bán, vận chuyển

B - Thiết lập được kỷ luật thị trường, kỷ luật thật nghiêm khắc

C - Người sản xuất, phân phối phải tự giác .

D - Tất cả các phương án trên.

Đáp án: D Tất cả các phương án trên

CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ FACEBOOK Nguyễn Văn Quỹ là độc giả đã trả lời sớm nhất câu hỏi thứ 2 của chương trình và nhận được phần quà !

NỘI DUNG CÂU HỎI GIAO LƯU :
Bảo
(nguyentribaovanphuc@gmail.com)
Bác sỹ cho cháu hỏi cháu quanh năm ăn cơm bụi vào buổi trưa, chắc chắn là rất bẩn rồi, bác sỹ cho cháu biết cách lựa chọn đồ ăn ở quán cơm bụi cho hạn chế việc thực phẩm bẩn hoặc là có loại thuốc gì uống để thải độc ra không ạ?
PGS.TS Phạm Duệ :

Về điểm này thì tôi thường học tập Bác Hồ, tức là đến nhà hàng nào thì tôi sẽ vào thẳng trong khu chế biến đồ ăn. Tôi khuyên rằng chúng ta nên lựa chọn những nhà hàng hoặc quán cơm bình dân có cảm quan sạch sẽ, khu chế biến bảo đảm an toàn. Theo kinh nghiệm của bản thân tôi khi vào ăn ở các quán bình dân thì tôi thường lựa chọn các món luộc như thịt luộc, rau luộc, trứng luộc, đậu luộc… Còn về câu hỏi của bạn có loại thuốc thải độc nào không, khi bạn đã ăn cơm ở các quán ăn bình dân hoặc cơm bụi mà bạn vẫn ăn mà bị các triệu chứng ngộ độc như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, sốt… mà bạn nghi ngờ là do thực phẩm nhiễm độc thì biện pháp đầu tiên bạn nên làm là cho các thực phẩm đó ra bằng cách uống một ngụm nước to, vào nhà vệ sinh móc họng ra để gây nôn. Thứ hai, chuyên môn hơn là ở nhà nên có sẵn một ít than hoạt (than có hoạt tính hấp phụ cao) để khi chúng ta không nôn được thì uống một liều than hoạt, hiện Việt Nam đã sản xuất được than hoạt đóng trong lọ dạng nhũ tương, có liều lượng và hướng dẫn cách sử dụng trên đó. Khi chúng ta chẳng may ăn phải thực phẩm bẩn hoặc uống nhầm thuốc mà không thể nôn ra được thì chúng ta uống một liều than hoạt cũng giải quyết được ngộ độc thuốc mà chúng ta uống nhầm.

ThS.BS. Lê Thị Hải: Tôi cũng đồng quan điểm với BS Duệ là tôi cũng sử dụng nhiều món luộc, vì các món mỡ như ở các quán ăn vì lợi nhuận họ rất có thể dùng mỡ “bẩn”, ngoài ra kinh nghiệm của BS Duệ khi đi ăn ở các quán ăn thì vào thẳng khu chế biến để kiểm tra cũng là một cách hay giúp giảm nguy cơ ngộ độc.

MC
Thưa PGS. TS Trần Văn Thuấn nếu ăn thực phẩm có tồn dư thuốc bảo vệ thực vật sẽ bị mắc bệnh gì?
TTƯT.GS.TS Trần Văn Thuấn :

Qua đoạn phóng sự vừa rồi tôi cảm thấy rùng mình. Nói chung trước một hóa chất bảo vệ thực vật chúng ta cần biết chất tồn dư đó là chất gì. Hiện nay có nhiều loại chất tồn dư trong thuốc bảo vệ thực vật gây hại cho sức khoẻ tùy thuộc vào loại hóa chất, thời gian tiếp xúc có thể gây ngộ độc. Nói chung thực phẩm có tồn dư hóa chất thường gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa gây nôn, buồn nôn, ảnh hưởng đến hệ thần kinh gây tê liệt, hô hấp, ảnh hưởng đến hệ tim mạch, gây ảnh hưởng tới hệ sinh sản hay gây quái thai. Nếu tiếp xúc lâu dài có thể gây ung thư. Thực phẩm bẩn là những thực phẩm không an toàn. Đó là chất sinh ra trong quá trình bảo quản, chế biến thực phẩm như chất nitrosamin sinh ra do muối dưa gây ung thư vòm họng. Ăn uống không hợp lý như có chế độ ăn nhiều chất béo, ít rau xanh, ít vận động cũng có nguy cơ mắc bệnh. 

Độc giả gọi điện thoại
Trước thông tin cá biển chết hàng loạt tại một số tỉnh miền Trung gần đây khiến người dân rất hoang mang, lo lắng khi mua hải sản vào thời điểm này vì sợ mua phải hải sản nhiễm độc kim loại nặng. Vậy xin hỏi có cách nào nhận biết được hải sản có bị nhiễm độc kim loại nặng hay không?
TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

Cho đến bây giờ, chúng ta vẫn chưa tìm ra được nguyên nhân vụ cá chết tại miền Trung vừa qua. Tuy nhiên, cũng có kết luận sơ bộ là do nguyên nhân nhiễm độc. Bản thân tôi cũng là một người nội trợ, do đó cũng rất hoang mang như các bà nội trợ khác, không dám mua cá biển về cho gia đình ăn.

Về mắt thường, rất khó để phân biệt cá bị nhiễm độc kim loại nặng hay nhiễm độc loại gì thì rất khó. Để phân biệt được phải xét nghiệm trong phòng xét nghiệm thì mới biết rõ được cá bị nhiễm độc loại kim loại gì v.v... Song về mặt tiêu dùng, chúng ta có thể nhận biết được một số loại cá bị nhiễm kim loại nặng bằng một số đặc điểm sau:

1. Hình dáng con cá bị biến dạng đi. Thường là phần đầu to, phần đuôi quắt lại. Phần thân thì gồng lên.

2. Với những cá biển đã được đông lạnh, nếu không bị nhiễm kim loại nặng, thì phần vẩy vẫn còn xếp đều, không bị tróc thành từng mảng, không có những đốm đen, đốm xuất huyết ở phần thân.

3. Lưu ý phần mang. Nếu cá không bị ngộ độc thì mang cá vẫn còn tươi hồng. Nếu mang cá đã chuyển sang sẫm màu, hoặc có màu đen thì cá đó có thể đã bị chết lâu rồi, bị nhiễm độc hoặc bị ươn. 

4. Mắt cá bị chết lâu hoặc nhiễm độc sẽ bị trũng sâu, không còn sáng và trong nữa. 

Nguyễn Hải Phong
Thưa bác sĩ Trần Văn Thuấn, tôi nghe nói nhiều loại hóa chất sử dụng trong rau, thực phẩm có khả năng gây ung thư. Ở khu vực tôi sinh sống, mọi người đều phun hóa chất diệt sâu bọ trên rau vô tội vạ. Tôi xin hỏi những hóa chất từ thuốc trừ sâu, phân hóa học có gây ung thư hay không, và gây ung thư gì?
TTƯT.GS.TS Trần Văn Thuấn :

Nguyên nhân gây ung thư rất nhiều. Những tác nhân từ bên ngoài gây ra căn bệnh này chiếm khoảng 80%, bao gồm thuốc lá (trên 30% nguyên nhân gây bệnh ung thư), dinh dưỡng không hợp lý, ô nhiễm (khoảng 30%), các bệnh mạn tính, nhiễm trùng như viêm gan B gây xơ gan, ung thư gan, nhiễm HPV gây ung thư cổ tử cung, nhiễm HP gây ung thư dạ dày... Ngoài ra còn có một số hoá chất khác cũng gây ung thư như thuốc trừ sâu, dioxin. Khoảng 20% là do yếu tố nội tiết, di truyền, gọi là những yếu tố bên trong. Quay trở lại câu hỏi của bạn, thuốc trừ sâu, diệt cỏ là nguyên nhân gây ung thư từ bên ngoài. Nếu chúng ta không tuân thủ đúng quy trình trồng trọt sẽ gây hại cho sức khoẻ, về lâu dài sẽ gây bệnh ung thư. Không phải tiếp xúc với chất gây ung thư sẽ bị ngay ung thư mà cần một quá trình lâu dài, nhiều năm. Một loại ung thư có thể do nhiều nguyên nhân, hay một nguyên nhân có thể gây nhiều loại ung thư khác nhau. Như thuốc trừ sâu có thể gây ung thư hạch, giáp trạng, ung thư gan... Ngược lại 1 loại ung thư phổi có thể do hút thuốc lá hoặc tiếp xúc với chất phóng xạ...

Bạn đọc đặt câu hỏi qua facetime
Chồng tôi rất thích ăn thịt bò tái, từ bít tết đến phở tôi đều thích ăn tái, tôi không thấy mình bị làm sao khi ăn thịt tái cả. Xin hỏi bác sĩ nếu tôi ăn thịt tái lâu dài như vậy có ảnh hưởng tới sức khỏe của tôi không?
TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

Người Việt Nam rất thích món ăn bò tái vì độ mềm, độ ngon của món này. Tuy nhiên, việc ăn thịt bò tái có nguy hiểm hay không phụ thuộc vào chất lượng của miếng thịt bò đó, rằng thịt bò đó có tươi ngon hay không, hay là bị nhiễm khuẩn, nhiễm độc kim loại hay chất độc hại...

Còn nếu là thịt bò sạch, tươi thì món ăn này, theo tôi, là không gây độc hại. Ở nhiều nước trên thế giới như Đức, Nhật.., nhiều người còn ăn thịt sống vì đó là thực phẩm sạch. Ăn thịt sống đôi khi còn tốt cho sức khỏe vì bảo toàn được chất dinh dưỡng, không bị mất đi trong quá trình nấu nướng.

Tuy nhiên, ở Việt Nam, chất lượng thịt lại là một điều đáng lo ngại, chúng ta khó có thể phân biệt đâu là thịt sạch hay thịt bẩn, hoặc cũng khó mua được thịt sạch, do đó chúng ta có thói quen nấu lên. Ăn thịt bò tái mà nếu miếng thịt bò đó bị nhiễm độc gì thì cơ thể chúng ta sẽ bị nhiễm độc đó, nhiễm các con vi khuẩn gây bệnh thì có thể gây rối loạn tiêu hóa, hoặc thậm chí là nhiễm độc mãn tính. 

Vì vậy, theo tôi, với tình trạng thực phẩm như hiện nay ở Việt Nam, chúng ta nên ăn chín uống sôi, hạn chế ăn tái vì chúng ta không biết thực phẩm đó có sạch hay không. 

Một khán giả gọi điện thoại đến chương trình
Nếu ăn phải các loại hải sản nhiễm kim loại nặng hoặc loại hải sản đánh bắt bằng thuốc diệt cỏ thì có bị ngộ độc không? Cách xử trí như thế nào?
PGS.TS Phạm Duệ :

Có thể bị ngộ độc còn mức độ ngộ độc tuỳ theo con cá đấy bị nhiễm độc cấp hay nhiễm độc mạn, nồng độ độc chất trong thịt cá là bao nhiêu, câu trả lời cụ thể thì rất khó vì cá chết có rất nhiều nguyên nhân. Thông thường những ngộ độc do nhiễm kim loại nặng trong thực phẩm nói chung chứ không riêng gì cá thường dẫn đến bệnh lý mạn tính hơn là cấp tính. Đã từng có căn bệnh mang tên địa danh ở Nhật Bản (minamata) chính là do ăn hải sản ở vùng biển nhiễm chất thải công nghiệp, rong rêu ở đấy bị nhiễm thuỷ ngân và cá ăn rong rêu ở đấy cũng bị nhiễm thuỷ ngân và cư dân ở vùng đó ăn hải sản vào bị nhiễm những chứng bệnh thần kinh. Bệnh đấy sau khi được các nhà khoa học Nhật Bản nghiên cứu hàng chục năm đã đưa ra kết luận là bệnh nhiễm độc thuỷ ngân từ cá bị nhiễm độc thuỷ ngân, gọi là bệnh minamata.

Phạm Trung Hiếu (An Giang)
Tôi nghe nói nếu cơ thể yếu bệnh, hay bị cảm lạnh có thể dùng mật cá để chữa bệnh. Nhưng tôi cũng đọc thấy nhiều trường hợp tử vong do ăn mật cá, vậy không biết mật cá có chữa được bệnh không, thưa bác sĩ?
PGS.TS Phạm Duệ :

Dùng mật cá để chữa bệnh cảm lạnh là hoàn toàn sai, không thể chữa được, không ai tư vấn thế cả. Chúng tôi thường nhận được những trường hợp ngộ độc mật cá trắm, cá mè, cá trôi… thường là những con cá to. Khi hỏi bệnh nhân là tại sao lại uống mật, nuốt mật, bệnh nhân trả lời là nghe người ta nói là uống cho khoẻ, nghe nói mật cá trắm tốt lắm chữa được đau lưng, hay như các quý ông nói là nuốt mật cá để tăng cường sinh lý… những điều đó là sai. Từ cổ xưa, mật cá trắm được dùng để chữa một vài bệnh nhưng đó là thời kỳ cổ xưa khi mà chưa có các loại thuốc kháng sinh hay thuốc chống viêm tốt như bây giờ thì ta tận dụng mật đấy để chữa một vài bệnh. Nhưng bây giờ thì tôi nghĩ không nên dùng nữa vì mật cá trắm thì cũng không phải thứ sạch sẽ và còn rất độc, nhiều bệnh nhân ngộ độc mật cá trắm đã phải chữa rất khó khăn ở Trung tâm chống độc, phải lọc máu và chữa rất tốn kém, thời gian nằm viện có khi kéo dài tới cả tháng. Tôi khuyên là không nên dùng mật cá trắm vì bất kỳ lý do gì vì không những bệnh nhân khổ mà bác sĩ cũng khổ khi gặp những trường hợp đó.

Bạn Lê Ngọc Quyên, Hải Dương:
Gia đình tôi rất thích ăn măng nhưng gần đây nghe nói loại thực phẩm này bị phát hiện ngâm chất vàng O. Vậy có cách nào để biết được loại măng nào không bị ngâm trong chất này hay không?
TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

Thời gian gần đây, trên TV, trên báo, chúng ta được nghe rất nhiều đến việc chất vàng O được dùng để ngâm măng, hay tẩm thịt gà để thịt có màu vàng đẹp. Chúng ta đều biết rằng, chất vàng O là một cất nhuộm, dùng trong công nghiệp là chính, dùng để nhuộm vải, nhuộm giấy, nhuộm sơn v.v..., và bị cấm cho vào thực phẩm vì tính vô cùng độc hại của nó.

Tuy nhiên, để thực phẩm trở nên bắt mắt với người tiêu dùng, một số người sản xuất đã dùng để cho vào thực phẩm. Tôi cho rằng đây là một chất vô cùng độc hại.

Để phân biệt măng không bị nhuộm chất vàng O và măng bị nhuộm chất vàng O, trước tiên hết chúng ta dựa vào màu sắc của măng. Măng để lên men chua tự nhiên có màu vàng nhạt, có mùi hơi chua chua. Đối với măng nhuộm chất vàng O, khi chúng ta đem rửa và luộc thì nước rửa và luộc măng cũng có màu vàng luôn.

Còn măng lên men chua tự nhiên thì nước rửa, luộc măng không có màu vàng, trong khi măng sau khi luộc lại trở nên vàng hơn. Trong khi, măng nhuộm chất vàng O thì sau khi luộc thì măng lại trở nên nhạt màu hơn, thậm chí còn chuyển sang thâm đen. 

Theo tôi, nếu an toàn nhất thì chúng ta nên mua măng tươi và tự muối là tốt hơn cả.

MC
Khi chế biến thực phẩm hàng ngày và trong mỗi bữa ăn, có một vấn đề mà nhiều người thường ít để ý đến đó là cần phải rửa tay sạch bằng xà phòng. Vậy nếu tay chưa sạch mà tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm thì có gây ngộ độc không và ảnh hưởng như thế nào?
PGS.TS Phạm Duệ :

Chắc chắn tay không rửa cũng là một con đường gây ngộ độc thức ăn vì tay nếu không rửa thì có thể bị ô nhiễm vi khuẩn hoặc vi rút và truyền sang thực phẩm. phần lớn thực phẩm chúng ta ăn hàng ngày mà gây ngộ độc thì đều bị nhiễm khuẩn, gây sốt, tiêu chảy… thứ hai là tay chúng ta có thể vấy bẩn các độc tố tự nhiên, hoá chất trong công việc, trong công nghiệp…, Một ví dụ rất cụ thể như giết mổ thịt cóc mà trước đây thường làm vì hàm lượng đạm trong thịt cóc rất cao nhưng quá trình chế biến thì con cóc thì nhựa cóc rất độc, quá trình chế biến thì phải cầm vào con cóc, khi chúng ta động đến da cóc thì nó sẽ tiết nhựa ra và dính vào tay, nhựa cóc dính vào tay đến nếu chúng ta cầm vào thịt cóc thì nhựa cóc dính vào phần thịt đó kể cả chúng ta có chế biến thế nào thì nhựa độc đó vẫn còn nguyên tính độc. Tại Trung tâm chống độc đã từng gặp trường hợp bé trai 10 tuổi bị ngộ độc nhựa cóc mà chúng tôi bất lực không cứu được. Ngoài ra còn rất nhiều hoá chất khác mà khi bị dính vào tay thì chúng ta không thấy gì nhưng quá trình nhiễm độc nhiều lần, trong thời gian dài nó sẽ dẫn đến một thứ bệnh mạn tính, khó nhận biết. Vì vậy tốt nhất chúng ta nên rửa tay trước khi ăn, điều này thì tất cả chúng ta đều biết nhưng lại hay quên.

ThS.BS. Lê Thị Hải: Rửa tay rất quan trọng nhưng chúng ta còn phải biết rửa tay đúng cách nữa, phải rửa bằng xà phòng và quy trình rửa kỹ, rửa tay xong thì lau tay bằng khăn sạch, tránh thói quen lau tay vào quần áo vì như thế thì rửa tay cũng bằng không.

PGS.TS Trần Văn Thuấn: Chúng ta cần thiết phải tập thói quen rửa tay trước khi ăn và rửa tay đúng cách để tránh ngộ độc thực phẩm. Nhiều khi mùi thơm của xà phòng và chất sát khuẩn sẽ tạo cảm giác ngon miệng cho chúng ta trong bữa ăn.

Bạn Minh Hương ( Bắc Ninh)
Khi chế biến thực phẩm cần phải rửa tay bằng xà phòng. Nếu tay chưa sạch mà tiếp xúc trực tiếp có gây ngộ độc không ạ? ảnh hưởng như thế nào?
TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

Việc rửa tay là rất quan trọng. Tuy nhiên, việc rửa tay đúng cách còn quan trọng hơn. Phải rửa bằng xà phòng và quy trình rửa phải rất là kỹ. Tôi từng được chứng kiến rất nhiều bà nội trợ không rửa tay, hoặc có rửa tay xong sau đó lại không lau tay bằng khăn sạch, mà lại chùi ra áo hoặc quần, do đó lại bị nhiễm khuẩn lại. Do đó chúng ta phải lưu ý việc rửa tay cho đúng cách và giữ sạch cho đôi tay.

Việt Hà, Hải Phòng:
Việc cơ quan chức năng phát hiện chất cấm Salbutamol gấp 5 lần mức cho phép trong lô thịt lợn “sạch” (đạt chứng nhận VietGAP) khiến những người tiêu dùng không còn biết tin vào đâu. Xin hỏi các chuyên gia có cách nào giúp những người nội trợ như chúng tôi lựa chọn được thịt lợn sạch thực sự hay không?
TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

Đây là một câu hỏi hay và cũng là câu hỏi mà nhiều người đang muốn được giải đáp. Giờ chúng ta đi ra chợ, thực sự không biết đâu là thịt lợn sạch, đâu là thịt lợn bẩn, thực ra là rất khó. Do chúng ta bây giờ rất sợ bệnh về rối loạn chuyển hóa về mỡ máu, cao huyết áp, do đó chúng ta ăn rất ít mỡ, chuyển sang ăn thịt nạc. Trên thực tế, cũng có giống lợn lai thịt nạc, tuy nhiên phần lớn hiện nay người ta dùng chất salbutamol tiêm vào, trộn trong thức ăn để tạo nạo cho lợn. Cho nên, mới dẫn tới tình trạng chúng ta ra chợ mua phải thịt lợn nhiễm chất salbutamol. 

Theo tôi, khi ra chợ, chúng ta không nên mua thịt nạc quá. Cái lớp mỡ sát bì thì chúng ta cũng không nên mua, nên mua loại thịt có lớp mỡ dày từ 1,5 - 2cm. Màu sắc thịt mà không bị nhiễm salbutamol sẽ có màu hồng tươi, còn thịt bị nhiễm salbutamol thì có màu hồng đậm. Bên cạnh đó, thịt sạch sẽ không có dịch chảy ra còn thịt nhiễm salbutamol sẽ có chất dịch màu vàng. Thịt có khoảng long giữa mỡ và thịt nạc cũng không nên mua.

Chúng ta dùng tay ấn vào thịt, nếu thịt tươi sẽ dẻo, mềm, dính vào tay và khi chúng ta bỏ tay ra thì vết lõm trở lại ngay như cũ. Còn thịt bơm nước, thịt nhiễm bẩn thì không dính tay và vết lõm phải lâu sau mới trở về cũ. Khi thái miếng thịt sạch, miếng thịt sẽ đứng, chứ không bị đổ. 

Một bạn đọc
( câu hỏi facebook)
Khu nhà tôi có nhà bán thịt chó, khi làm lòng họ lấy nước rửa bát hoặc lấy nước rửa tay để rửa lòng trước khi đem nhồi. Vậy xin hỏi, như thế có đủ gây nguy hại cho sức khỏe không, có gây ung thư không?
TTƯT.GS.TS Trần Văn Thuấn :

Trước hết để biết hoá chất đó có gây ung thư hay không chúng ta cần biết, đó là hoá chất gì. Nhưng theo tôi, về nguyên lý dự phòng, trước khi chúng ta chứng minh được chất nào đó vô hại thì không nên sử dụng hoá chất đó trong bảo quản hay chế biến thực phẩm. Tôi cho rằng không nên chế biến thực phẩm như vậy.

Nguyễn Hòa Bình (Thanh Oai, Hà Nội)
Một tháng trở lại đây, mẹ tôi thường ho kéo dài, xuất hiện hạch ở cổ, đi khám chụp chiếu bác sĩ kết luận bị ung thư vòm họng T2, biểu mô không biệt hóa. Gia đình tôi có nghề làm giò chả, và mẹ tôi là người làm chính trong nhà. Xin hỏi bác sĩ bệnh ung thư của mẹ tôi có liên quan gì tới công việc mà gia đình tôi hay làm hay không, làm thế nào để chữa trị bệnh cho mẹ tôi?
TTƯT.GS.TS Trần Văn Thuấn :

Tại Việt Nam chúng ta chưa có nghiên cứu nào nói về mối liên quan giữa ung thư vòm họng và nghề nghiệp của mẹ bạn cả. Nguyên nhân gây ung thư vòm họng bao gồm khói thuốc, cả hút chủ động và bị động, nhiều khi chất độc trong dòng khói phụ ở đầu lọc có nhiều chất gây ung thư hơn dòng khói chính; do nhiễm virus EBV, hoặc chất nitrosamin trong dưa khú cũng được chứng minh gây ung thư, hoặc nguyên nhân do chủng tộc. Ung thư vòm họng ít thấy ở người da trắng, gặp nhiều hơn ở người châu Á và châu Phi. Tôi cho rằng bệnh của mẹ bạn ở giai đoạn giữa, có thể điều trị khả quan bằng xạ trị và hoá trị. Nhiều trường hợp được điều trị khỏi nếu dùng cả 2 phương pháp này.

TS. Phạm Duệ: Tôi còn được biết ăn trầu không, trầu thuốc, ăn quá nóng quá, cay quá có thể gây ung thư vòm hay không?

PGS.TS Trần Văn Thuấn:  Ăn trầu đã được chứng minh bằng một số nghiên cứu là có khả năng gây ung thư đường tiêu hoá và hô hấp trên như ung thư khoang miệng, ung thư thanh quản và một số loại ung thư khác. Tôi xin nhắc lại, 1 yếu tố có thể gây ra nhiều ung thư, và 1 ung thư có thể do nhiều yếu tố khác nhau.

Mai Thị Hồng
( Yên Bái)
Tôi nghe nói những hoa quả, rau củ có chất độc hại, các loại hạt thì tẩm chất chống mốc có thể gây hại cho cơ thể,... Vậy xin hỏi các loại thực phẩm như vậy gây bệnh gì, có gây ung thư không ạ?
TTƯT.GS.TS Trần Văn Thuấn :

Phần nhiều các hoá chất đều gây hại cho sức khoẻ từ cấp tính gây ngộ độc thực phẩm, nôn mửa, lâu dài có thể gây ung thư. Nếu dùng không đúng, không theo hướng dẫn, các chất bảo quản thực phẩm sẽ gây ung thư. Tôi xin lưu ý, những thực phẩm lên men, nấm mốc như gạo mốc sinh ra chất aflatoxin gây ung thư hàng đầu ở người.  

Bạn đọc đặt câu hỏi qua điện thoại
Bác sĩ cho em hỏirau sạch và rau an toàn khác nhau như thế nào? Làm sao để nhận biết được thế nào là rau sạch? thế nào là rau an toàn?
TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

Những người trồng rau thường dùng những thuốc bảo vệ thực vật, thuốc kích thích... phun lên rau để rau lớn nhanh, lá xanh mượt hơn, đặc biệt là thuốc trừ sâu. Có một thời gian dài, các chuyên gia hay tư vấn cho người tiêu dùng là khi đi chợ thì nên chọn những lá rau có con sâu, có vết lỗ chỗ sâu ăn, thì rõ ràng là rau không bị tưới thuốc trừ sâu. Vì vậy, giờ đây người trồng rau lại nghĩ ra cách làm rách tờ rau đi, giống như là rau bị sâu ăn để đánh lừa người tiêu dùng. 

Song song với việc kiểm tra, việc tuyên truyền, nâng cao ý thức cho người trồng rau rất quan trọng. Có thể, chúng ta mới có thể giải quyết mọi vấn đề về thực phẩm bẩn.

Theo tôi, để phân biệt rau sạch không quá khó. Vết sâu ăn thì lỗ chỗ, nham nhở, nếu tinh ý thì rất dễ nhận ra. Rau quá xanh mướt hoặc có mùi lạ thì không nên mua. Ngoài ra, chúng ta nên có thể ra mua rau tại các cửa hàng rau an toàn với hy vọng có thể an toàn hơn.

Huong
(huongbrand@gmail.com)
Cháu chào bác sĩ, bác cho cháu hỏi cháu ăn rất ít nhưng rất béo, buổi sáng cháu nhịn hoặc ăn một chút bún, buổi trưa cháu ăn 1 bát cơm và 1 lạng thịt, buổi tối cháu ăn 1 bát rau và 1 lạng thịt. Vậy mà cứ 3 tháng cháu lại tăng 1 cân, vậy có phải do trong thực phẩm bẩn có chất gây béo phì không ạ? Và ngoài gây béo phì thì còn có thể mắc bệnh gì?
TTƯT.GS.TS Trần Văn Thuấn :

Có nhiều nguyên nhân gây thừa cân béo phì, ngoài chất tăng trọng trong thực phẩm ra, chế độ ăn uống cũng ảnh hưởng rất nhiều đến cân nặng. Ví dụ như chế độ ăn nhiều chất béo, lười vận động sẽ làm cho người bị thừa cân béo phì. Ngoài ra có một số yếu tố có liên quan tới thừa cân, béo phì như chuyển hoá, di truyền. Người thừa cân béo phì có nguy cơ cao mắc các bệnh như tim mạch và còn liên quan tới bệnh ung thư như ung thư vú, ung thư đường tiêu hoá.

Ths. Lê Thị Hải: Bạn ăn ít lượng tinh bột, ăn ít đạm, nhưng vẫn thừa cân béo phì. Ý của bạn có thể liên quan đến chất sabutamol tạo nạc trong thịt. Theo tôi, chúng ta chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập tới việc ăn nhiều thịt nhiễm sabutamol đối với cơ thể. Với kinh nghiệm của mình, tôi nhận thấy, những cháu bé ăn quá nhiều thịt thường dậy thì sớm. Rất có thể bạn cũng ăn thịt chứa sabutamol cũng là nguyên nhân gây béo phì. Hiện nay, nhiều người có xu hướng giảm cân bằng chế độ low carb, tức là chỉ ăn đạm và rau quả, tuyệt đối không ăn tinh bột, phương pháp này có thể giảm cân nhanh, nhưng sau đó sẽ dẫn đến rối loạn chức năng trong cơ thể, đặc biệt là thận. Những trẻ ăn quá nhiều đạm sẽ gây tăng chuyển hoá, kích thích mô mỡ phát triển từ đó dẫn đến thừa cân béo phì. Những trẻ béo phì từ nhỏ rất khó giảm cân sau này. Muốn giảm cân, bạn cần thực hiện chế độ ăn cân đối, hợp lý, không loại bỏ hoàn toàn chất bột ra khỏi khẩu phần ăn. 

TS. Phạm Duệ: Tôi cho rằng chưa chắc bạn thừa cân, béo phì bởi khi bạn ăn phải những con lợn dùng thuốc tăng trưởng dòng corticoid sẽ làm cho người dùng giữ nước. Nếu bạn mới 15-16 tuổi, 3 tháng tăng 1 kg là hoàn toàn bình thường. 

Bạn Phan Hòa (Đồng Nai)
Tôi vừa bị ngộ độc thực phẩm do ăn một bữa lòng lợn tiết canh ở ngoài. Sau khi đi ăn về tôi bị đi ngoài, đau bụng và buồn nôn. Hiện tại tôi đã bớt đi ngoài nhưng vẫn còn khó chịu trong bụng. Cho tôi hỏi khi bị ngộ độc thực phẩm như vậy, tôi nên ăn uống thế
TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

Hai dấu hiệu chính của ngộ độc thức ăn là nôn và tiêu chảy. Nguy hiểm nhất ở bệnh nhân ngộ độc thức ăn là mất nước và điện giải, gây trụy tim mạch. Việc đầu tiên khi bạn bị nôn và tiêu chảy, bạn phải bù nước bằng các gói oresol... Ngoài ra, khi bị ngộ độc, bạn nên ăn cháo thịt nạc, ăn cháo lườn gà nấu với cà rốt, khoai tây...Nếu nguy kịch hơn, bạn cần thiết phải đi bệnh viện.

Nguyễn Thị Mai, ở Ninh Bình
Tôi được biết rằng đến tránh bị ngộ độc thực phẩm, cần phải tránh những thực phẩm bẩn. Tuy nhiên, việc dùng cảm quan để xác định đó là thực phẩm có tươi ngon, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm hay không liệu đã đủ chính xác? Và làm thế nào để có thể trở thành người tiêu dùng thông thái trong việc lựa chọn thực phẩm?
TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

Với thực tế bây giờ, dù có thông thái đến mấy thì chúng ta cũng không thể biết là rau này có phun thuốc trừ sâu hay không, có dùng thuốc kích thích... Theo tôi, dù sao, nếu mình có chút hiểu biết thì chúng ta cũng sẽ chọn được thực phẩm đỡ bẩn hơn. 

Về rau quả, chúng ta nên mua "mùa nào thức đấy", không nên mua trái mùa vì các loại quả trái mùa thường có thuốc kích thích,  thuốc tăng trưởng hoặc bị ủ v.v...

Về rau quả, không nên mua những loại rau bất thường thì xanh quá, to quá, mướt quá. Ngoài ra, không nên chọn những loại rau dễ bị ngộ độc, nên mua củ quả ăn. Có thể mua củ quả, rửa sạch và để trong tủ lạnh một thời gian để các loại thuốc có thời gian bay bớt.

Bích Diệp
(Lâm Đồng)
Tôi đang mang thai tháng thứ 5, không biết do ăn gì mà đau bụng suốt 2 ngày nay. Tôi nghĩ mình bị ngộ độc thức ăn bị tiêu chảy liên tục, đau ở vùng bụng, nhưng không biết dùng thuốc gì được mà không ảnh hưởng đến thai nhi. Xin bác sĩ tư vấn cho tôi?
PGS.TS Phạm Duệ :

Như tôi đã nói ở trên, khi bạn nghi bị ngộ độc thức ăn thì bạn nên làm cách nào đó để nôn chỗ thức ăn đó ra, còn nếu không nôn được thì bạn phải dùng than hoạt. Tuy nhiên vì bạn đang có thai nên tốt nhất là bạn nên đến cơ sở y tế gần nhất để được bác sĩ tư vấn, khám, xét nghiệm để có chẩn đoán chính xác, đồng thời chọn lọc thuốc cho bạn để vừa chữa được bệnh mà không ảnh hưởng đến thai nhi, bạn nên hạn chế tự mình dùng thuốc và nên đến khám bác sĩ càng sớm càng tốt vì tình trạng tiêu chảy kéo dài cũng sẽ ảnh hưởng đến thai nhi.

Gia Bảo
( (Thạch Thất, Hà Nội))
Kính thưa bác sĩ Thuấn! Rất nhiều lần tôi mua phải thực phẩm đóng sẵn thấy hạn sử dụng bị mờ, tôi nghi ngờ hết hạn sử dụng nhưng tiếc nên vẫn ăn. Vậy xin bác sĩ có thể cho biết thực phẩm quá hạn đóng gói, sử dụng có gây ung thư không ạ, có thể gây bệnh gì?
TTƯT.GS.TS Trần Văn Thuấn :

Về nguyên tắc, chúng ta không nên sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc và quá hạn sử dụng. Thực phẩm đó sẽ chứa nhiều độ tố và có khả năng gây ung thư như tôi đã nói.

Dương Giang
(Hưng Yên)
Nghe nói các cơ quan chức năng phát hiện chất cấm Salbutamol gấp 5 lần mức cho phép trong lô thịt lợn khiến tôi lo lắng. Xin bác sĩ Thuấn có thể cho biết cụ thể nếu ăn phải thịt lợn này có gây ung thư, Ngoài ra có thể mắc bệnh gì? Và có cần phải đi khám bác sĩ hay không?
TTƯT.GS.TS Trần Văn Thuấn :

Đây là câu hỏi chúng tôi thường xuyên nhận được. Như đã biết, sabutamol được dùng trong y học, nó có tác dụng làm giãn phế quản, điều trị hen quế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Hàng năm, dựa trên các công trình nghiên cứu trên thế giới, Hiệp hội quốc tế phòng chống ung thư và Viện nghiên cứu ung thư Hoa Kỳ công bố danh sách các chất gây ung thư ở người. Tôi đã đọc bản mới nhất phát hành năm 2016, thì không có chất sabutamol trong danh sách đó, qua đó khẳng định sabutamol không phải là chất gây ung thư. Tuy nhiên nếu ăn quá nhiều, sẽ gây ra triệu chứng nhịp tim nhanh, hồi hộp, thở nhanh, khô môi, buồn nôn...

Khán giả gọi điện đến chương trình đặt câu hỏi
Gia đình tôi thường mua những loại quả có thể gọt vỏ khi ăn. Vì cho rằng đây là những loại quả gọt vỏ nên vi khuẩn nếu có thì cũng ở ngoài hoa quả và chúng sẽ đi theo ra ngoài cùng với lớp vỏ nên vợ tôi thường không rửa hoa quả trước khi gọt. Xin bác sĩ cho biết suy nghĩ này của vợ tôi có đúng hay không?
TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

Không chỉ riêng vợ anh mà có rất nhiều người suy nghĩ như vậy. Đây là một cách suy nghĩ không hề đúng. Hoa quả nếu nhiễm các chất độc như thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu.... nếu bạn không rửa đi, thì khi bạn gọt vỏ mà vô tình tay bạn lại dính vào phần ruột hoa quả đã gọt thì hóa chất sẽ theo tay bạn dính vào hoa quả. Vì vậy, dù là loại hoa quả nào, chúng ta đều phải rửa sạch sẽ. 

Nguyễn Văn Bách
Khi phát hiện thực phẩm bẩn, các cơ sở sản xuất bán thực phẩm bẩn, báo đài đưa tin rất nhiều, vậy đã đủ sức răn đe, cảnh tỉnh hay chưa?
PGS.TS Phạm Duệ :

Tôi muốn bổ sung câu hỏi là đã có nhà hàng nào bị đóng cửa bị bán thực phẩm bẩn hay chưa, hay là có cơ sở chăn nuôi, trông trọt nào bị đóng cửa vì cung cấp thực phẩm bẩn hay chưa? Thực ra tôi rất mong mỏi là có chế tài mạnh như thế chứ còn chúng ta chỉ phạt tiền thôi thì tôi cho là không đủ sức răn đe. Với những người đã cho những thứ rất bẩn vào thức ăn, ví dụ như người ta cho dầu nhớt vào hạt dưa để cho bóng hay những người phân biệt rau cho nhà ăn và rau mang ra chợ bán, đó là hành vi cố tình và những người ấy không đủ đạo đức để chế biến hay kinh doanh thực phẩm. Tôi chưa thấy thông tin nào là những người đấy bị cấm vĩnh viễn không được buôn bán, chế biến, kinh doanh và cung cấp thực phẩm cho người dân. Những người đó dù có phạt tiền bao nhiêu cũng không đủ mà cần phải mạnh tay hơn nữa.

PGS.TS. Trần Văn Thuấn: Tôi cũng đồng tình với BS Duệ, để làm tốt hơn nữa thì chúng ta cần phải tiến hành nhiều biện pháp khác nhau. Thứ nhất là phải tăng xử phạt đủ để có tính răn đe. Thứ hai là phải tăng cường công tác quản lý, điều tra, giám sát. Thứ ba là tăng cường truyền thông để giáo dục đạo đức kinh doanh.

ThS.BS. Lê Thị Hải: Tôi nghĩ là những người đã biết là độc hại, là giết người mà vẫn làm thì cần phải bị truy tố trước pháp tội hình sự chứ không phải là dân sự, và phải tước hẳn giấy phép hành nghề chứ không chỉ là phạt. Ngoài ra những người làm công tác quản lý giám sát trong bộ máy công quyền cũng cần phải hết sức công minh, không vì phong bì mà tiếp tay cho thực phẩm bẩn hoành hành, đầu độc chính người dân mình. Việc tuyên truyền nâng cao ý thức của cộng đồng, của những người sản xuất và kinh doanh thực phẩm cũng là yếu tố hết sức quan trọng để ngăn chặn tình trạng thực phẩm bẩn tràn lan như hiện nay.

Một khán giả
Em đọc báo thấy nói có nhiều loại thực phẩm được làm giả như gạo giả làm từ nhựa, mực giả làm từ cao su… Xin hỏi các chuyên gia, nếu ăn phải thì gây hậu quả gì, có thể bị ung thư không và cách phân biệt được bằng mắt thường hay không?
TTƯT.GS.TS Trần Văn Thuấn :

Rất khó trả lời chính xác câu hỏi của bạn vì còn tuỳ thuộc vào chất làm giả là chất gì. Nhưng chắc chắn là những loại thực phẩm như vậy ảnh hưởng đến sức khoẻ tuỳ thuộc vào mức độ tiếp xúc của con người và loại chất đó độc hại thế nào.

TS. Phạm Duệ: Tôi biết có các loại thực phẩm như mực giả, bò khô giả... có nguồn gốc từ các loại cá. Người ta xay cá, nhuộm, trộn với các chất tạo dai, tạo dẻo, phẩm màu.... nên người tiêu dùng thường rất khó nhận biết. Những loại khô nai, khô bò nếu đã được tẩm ướp, rất có hại cho sức khỏe nhất là những loại thực phẩm được làm từ đồ dùng như bìa các tông, không phải từ thực phẩm thì không thể phân biệt được, trừ khi chúng ta ăn vào. 

Ths. Lê Thị Hải: Tôi nghĩ báo chí nhiều khi đưa thông tin không chính xác. Theo quan điểm của tôi, chúng ta có thể phân biệt gạo nhựa hay không bằng cách cắn hạt gạo . Nói chung tôi chưa nhìn thấy gạo nhựa bao giờ nên tôi cũng không có kinh nghiệm để phân biệt loại gạo này.

Trần Minh, ở Khánh Hoà
Xin bác sĩ cho biết các hóa chất tẩy trắng được phát hiện trong các loại bún, bánh phở có thể gây ra những tác hại gì khi đi vào cơ thể con người và làm cách nào nhận biết được bún và bánh phở có chứa hóa chất tẩy trắng này bằng mắt thường.
TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải :

Hiện nay, báo chí cũng đưa tin rất nhiều là xuất phát từ thị hiếu tiêu dùng nên nhiều người sản xuất đã dùng chất tẩy trẳng để làm sợi bún, phở trở nên trắng, bóng đẹp. Chất tẩy trắng huỳnh quang khi cho vào sợi bún sẽ làm sợi bún trở nên trắng tinh, dai. Cách tốt nhất để phân biệt là bạn không nên mua những loại bún trắng bóng đến mức phát sáng lên, và khi sờ mà sợi bún lại không dính, khi ngửi mà bún không hề có mùi chua dịu dịu của gạo. Ngoài ra, các bạn có thể dùng máy soi tiền để soi bún thì có thể phát hiện bún có dùng chất tẩy trắng huỳnh quang hay không.

Đối với bún dùng hàn the, bạn có thể rắc bột nghệ vào và nếu bột nghệ chuyển sang xanh tím, thì chắc chắn loại bún đó đã bị dùng hàn the.

Trần Ngọc Anh
(Phúc Thọ, Hà Nội)
Gần đây tôi hay bị mẩn ngứa, khó tiêu, đi khám men gan tăng và dương tính với virus viêm gan A. Có thể gần đây do tôi hay đi nhậu nhẹt và ăn ngoài nhiều. Cho tôi hỏi bác sĩ liệu việc ăn ngoài nhiều có phải là nguyên nhân khiến tôi bị bệnh gan hay không, làm thế nào để tôi có thể chữa được bệnh này? Xin cảm ơn bác sĩ.
PGS.TS Phạm Duệ :

Bệnh viêm gan do virus A đúng là lây qua đường ăn uống, việc ăn ở ngoài nhiều cũng là nguyên nhân làm tăng nguy cơ nhiễm virus viêm gan A. Nhưng may mắn là virus viêm gan A dù dễ lây nhưng độc tính không mạnh như virus viêm gan B và C, thường là cơ thể chúng ta tự vượt qua được. Còn nếu điều trị mà bị vàng da, vàng mắt, mệt mỏi quá thì bạn nên đến cơ sở y tế để bác sĩ đánh giá mức độ bệnh của bạn nặng hay nhẹ để điều trị, việc điều trị để hỗ trợ tăng sức đề kháng, tăng thể lực cho bạn để cơ thể bạn tiêu diệt con virus viêm gan A đấy, sau vài tuần sẽ khỏi thôi.

MC
Việc phòng ngộ độc thực phẩm nhất là đối với mùa hè đôi khi khá khó khăn đặc biệt là thực phẩm bẩn tràn lan. Liên quan đến vấn đề này, một khán giả có câu hỏi gửi đến chương trình như sau: Thưa bác sĩ có thể tư vấn giúp tôi một số thực phẩm có thể gây ngộ độc khi ăn, được không ạ?
PGS.TS Phạm Duệ :

Câu hỏi này cũng khá rộng vì thực phẩm có rất nhiều loại, nhiều cách chế biến, nhiều cách bảo quản, nhiều người sản xuất cả quy mô lớn và nhỏ. Trước kia chúng ta hay nói là sản xuất lớn thì sẽ được quản lý tốt và không thể có thực phẩm bẩn được nhưng thật ra vẫn có những trại sản xuất rất lớn lại dùng chất siêu nạc. Tôi có đọc được một câu là “thức ăn của người này là chất độc đối với người khác”, tôi nghĩ câu này đúng trong lĩnh vực thực phẩm. Bởi chúng ta biết là với các cháu bé và các cụ già thì sữa rất tốt nhưng cũng có người không uống được, uống vào là bị rối loạn tiêu hoá vì thiếu hụt enzyme tiêu thụ nó. Hay là cùng ngồi chung mâm nhưng có người bị ngộ độc, có người không bị. Thu hẹp hơn câu hỏi là nêu một vài thực phẩm có chứa chất độc hại thì một trong số đó là măng. Chính bản thân trong măng có chứa xyanua, nếu không chế biến đúng cách thì sẽ bị ngộ độc xyanua rất mệt, rất hại sức khoẻ. Hay như thịt cóc hoặc thịt cá nóc mà nhiều người dân miền biển hiện giờ vẫn còn ăn bởi vì thịt của nó rất ngon. Hoặc như đồng bào ở miền núi vẫn ăn sắn hàng ngày, chính trong củ sắn và vỏ sắn cũng có xyanua rất độc. Đó là những thực phẩm thông thường, còn lại thì không thể kể hết được.

Khánh Trâm
Thưa bác sĩ, đối với trẻ từ 2 - 10 tuổi thì cho trẻ uống oresol như thế nào khi bị ngộ độc thực phẩm?
PGS.TS Phạm Duệ :

Với trẻ 2-10 tuổi thì uống oresol cũng như người lớn vì oresol là để bù nước và điện giải, mất đi bao nhiêu thì bù bấy nhiêu, còn khát nước thì còn uống, chỉ uống oresol khi bị ngộ độc thực phẩm và tiêu chảy nhiều, nhưng với trẻ càng nôn nhiều thì lại không nên ép cháu uống vì cháu sẽ nôn nhiều hơn và có nguy cơ sặc vào phổi. Như vậy trường hợp cháu bị ngộ độc thực phẩm mà vừa nôn vừa tiêu chảy thì cần nhanh chóng đưa cháu đến cơ sở y tế để cháu được an toàn hơn. Còn nếu cháu không bị nôn mà phải uống oresol thì chúng ta phải theo dõi lượng phân và nước tiểu bị tiêu ra để bù lượng oresol tương ứng, còn nếu không theo dõi được thì khi trẻ khát, hoặc theo dõi thấy trẻ khô môi, khô lưỡi, ít nước bọt thì chúng ta cho uống. Hoặc trẻ từ sáng đến chiều mà không thấy đi tiểu thì cũng phải tăng oresol lên vì chứng tỏ  có mất nước rồi, mà mất nước trong tiêu chảy thì bao gồm cả mất điện giải. Dung dịch oresol có cả nước, điện giải và một chút đường glucose để tiếp thêm năng lượng trong khi đường tiêu hoá bị tổn hại, không ăn uống được, nguyên tắc bù nước và điện giải chung cho cả người lớn và trẻ em khi bị tiêu chảy nhiều là mất bao nhiêu thì bù bấy nhiêu. Những trường hợp nặng hơn thì vừa phải cho uống oresol vừa phải đưa trẻ đến cơ sở y tế để được bác sĩ khám, điều trị kịp thời.

haphuong@yahoo.com
Bác sĩ có thể tư vấn giùm tôi các bước sơ cứu khi phát hiện cơ thể bị ngộ độc thực phẩm không ạ?
PGS.TS Phạm Duệ :

Như tôi đã nói, sơ cứu ngộ độc nói chung hay ngộ độc thực phẩm nói riêng (theo tình hình hiện tại thì ngộ độc thực phẩm là chiếm tỉ lệ cao nhất trong các loại ngộ độc) có mấy nguyên tắc sau: Thứ nhất, ngừng tiếp xúc (ngừng ăn khi phát hiện thức ăn có mùi vị lạ) và nhanh chóng loại bỏ độc chất bằng gây nôn (móc họng hoặc cạo mùn thớt cho uống) và cho uống than hoạt (liều thông thường cho ngộ độc thực phẩm là 1-2 gram than hoạt cho 1 kg cân nặng, liều cao hơn chỉ dùng trong cơ sở y tế theo chỉ định của bác sĩ, nên uống than hoạt dạng nhũ tương). Thứ hai, vì ngộ độc thực phẩm triệu chứng rất đa dạng nên cần phải được khám xét vì nhiều triệu chứng chúng ta không thể nhận biết được mà phải khám và xét nghiệm.

KHÁCH MỜI THAM DỰ
  • TTƯT.GS.TS Trần Văn Thuấn
    GĐ bệnh viện K, Chủ tịch Hội Thầy Thuốc trẻ VN
    Đặt câu hỏi
  • TTƯT.ThS.BS. Lê Thị Hải
    Nguyên GĐ TT Khám tư vấn Dinh dưỡng, Viện Dinh Dưỡng QG
    Đặt câu hỏi
  • PGS.TS Phạm Duệ
    Giám đốc Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai
    Đặt câu hỏi
ĐẶT CÂU HỎI :
Bình luận
Bình luận của bạn về bài viết Giữ sức khoẻ trước cơn bão Thực phẩm bẩn
  • Nguyễn Song Giang (Nguyensonggianggct@gmail.com)

    Những người chiên bánh cống, bánh giá, bánh chuối bán cho người tiêu dùng với dầu chiên đi chiên lại nhiều lần, dầu đổi màu, sậm màu đen. Những bánh đó có độc hại với người dùng không ?? ảnh hưởng bộ phận cơ quan nào của cơ thể con người
  • Phan Bich Van (phanbichvan2211@gmail.com)

    Trên thị trường có quảng cáo máy khử mùi độc bằng ozon? Máy này có thực sự hiệu quả ko?

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐỌC NHIỀU NHẤT