DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0912101021 bandientuskds@gmail.com
Dự phòng sau phơi nhiễm sởi
09:27 21/04/2014 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - Sởi là bệnh có tính lây nhiễm cao, lây truyền từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp giọt nhỏ hô hấp hoặc lan truyền qua không khí. Sau khi phơi nhiễm có đến 90% những người cảm nhiễm bị sởi.

Sởi là bệnh có tính lây nhiễm cao, lây truyền từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp giọt nhỏ hô hấp hoặc lan truyền qua không khí. Sau khi phơi nhiễm có đến 90% những người cảm nhiễm bị sởi.

Người bệnh sởi có khả năng gây lây nhiễm từ 4 ngày trước đến 4 ngày sau phát ban. Thời gian ủ bệnh trung bình 10-12 ngày khi phơi nhiễm với người bệnh chưa phát ban, và là 14 ngày khi phơi nhiễm với người bệnh phát ban. Trong hướng dẫn mới nhất về dự phòng, chẩn đoán và điều trị sởi của Bộ Y tế Việt Nam có đề cập đến dự phòng sau phơi nhiễm, chúng tôi hy vọng những thông tin sau đây phần nào giúp soi sáng vấn đề này.

Cơ chế lây truyền và biểu hiện của bệnh sởi

- Từ những năm 1940, Janeway đã báo cáo chứng minh hiệu quả của globulin miễn dịch bình thường của người (HNIG) khi dùng cho những người tiếp xúc với bệnh nhân sởi trong vòng 4-5 ngày sau phơi nhiễm.

- Sau đó việc sử dụng globulin miễn dịch để dự phòng sau phơi nhiễm sởi đã được sử dụng rộng rãi, nhưng hiệu quả ngày càng giảm, có lẽ là do nồng độ kháng thể trong HNIG giảm xuống cùng với việc dịch bệnh giảm nhờ vắc xin.

- Một nghiên cứu của Endo và cộng sự công bố năm 2001 đã khẳng định tính hiệu quả của dự phòng bằng globulin miễn dịch đủ liều. Khi dùng liều khuyến cáo 0,33 ml/kg tiêm bắp trong vòng 5 ngày sau phơi nhiễm (liều ở Nhật Bản), globulin miễn dịch có hiệu giá dưới 16 IU/ml thì có 57% bị sởi, còn khi hiệu giá > 40 IU/ml thì không có trẻ nào bị sởi.

- Tổng thuật Cochrane của nhóm Young vừa công bố năm 2014 cũng cho thấy hiệu quả phòng sởi của globulin miễn dịch dùng trong vòng 7 ngày sau phơi nhiễm, giảm được nguy cơ tới 83%. Nhận thức được liều dùng có ảnh hưởng đến tính hiệu quả của việc dự phòng nhưng hiện nay vẫn chưa xác định được liều tối thiểu của kháng thể đặc hiệu sởi có hiệu quả bảo vệ.

- Sử dụng vắc xin trong dự phòng sau phơi nhiễm thì kết quả cho đến nay cũng chưa rõ ràng. Có những báo cáo thành công, thậm chí kể cả khi tiêm vắc xin sau phơi nhiễm đến 14 ngày, nhưng cũng có báo cáo mức độ bệnh sởi nhẹ hơn nhiều do tình cờ tiêm vắc xin sau phơi nhiễm, và có cả báo cáo thất bại. Có lẽ hiệu quả bảo vệ phụ thuộc vào thời điểm tiêm vắc xin và bản chất phơi nhiễm. Nhiều báo cáo thống nhất với nhau ở thời điểm trong vòng 72 giờ sau phơi nhiễm. Có vẻ như vắc xin có hiệu quả rõ hơn trong những trường hợp phơi nhiễm có giới hạn (trường học, trung tâm chăm trẻ ban ngày, công sở). Dường như vắc xin không có hiệu quả trong những trường hợp phơi nhiễm mạnh, kéo dài, tiếp xúc gần trong hộ gia đình. Tuy nhiên tiêm nhắc lại vắc xin trong vòng 72 giờ sau phơi nhiễm cho những trẻ đã được tiêm 1 liều vắc xin trước phơi nhiễm đó thì có thể phòng được bệnh.

- Các sản phẩm globulin miễn dịch được sản xuất từ huyết tương tổng hợp của hàng nghìn người cho. Nồng độ kháng thể sởi ở người tiêm vắc xin sẽ thấp hơn ở người có miễn dịch tự nhiên, nhất là khi không phơi nhiễm với sởi lưu hành. Nhiều chế phẩm globulin miễn dịch sản xuất ở Mỹ, nhưng hiệu lực có lẽ sẽ giảm dần khi những người cho chủ yếu có được miễn dịch từ vắc xin chứ không phải từ mắc bệnh sởi. Chế phẩm globulin miễn dịch tiêm bắp (IGIM) sử dụng ở Mỹ yêu cầu có hiệu năng kháng thể sởi tối thiểu là 0,60 tiêu chuẩn tham chiếu (U.S. Reference IG, Lot 176). Đối với chế phẩm tĩnh mạch (IGIV) và dưới da (IGSC), hiệu năng tối thiểu được yêu cầu là 0,48 chuẩn tham chiếu. Với mức hiệu năng kháng thể sởi tối thiểu này, chế phẩm IGIV và IGSC được kỳ vọng sẽ cung cấp nồng độ kháng thể sởi ≥ 120 mIU/ml (nồng độ bảo vệ của kháng thể trung hòa sởi) trong 28-30 ngày nếu dùng ở liều tối thiểu được khuyến cáo trên nhãn là 200 mg/kg.

- Theo khuyến cáo theo Ban Cố vấn Thực hành Tiêm chủng (Advisory Committee on Immunization Practices - ACIP) của Mỹ năm 2013, liều dùng IGIM là 0,5 ml/kg. Do nồng độ kháng thể có xu hướng thấp hơn nên có thể phải cần liều cao hơn. Tổng thể tích tối đa cho phép sử dụng là 15 ml. Những người > 30 kg sẽ dùng liều thấp hơn khuyến cáo và nồng độ kháng thể sẽ thấp hơn khuyến cáo.

- Trong vụ dịch sởi, ACIP khuyến cáo như sau về dự phòng sau phơi nhiễm:

1. Vắc xin: Đối với những người đủ tiêu chuẩn dùng vắc xin ≥ 12 tháng tuổi có phơi nhiễm với sởi, ưu tiên dùng vắc xin hơn globulin miễn dịch nếu dùng trong vòng 72 giờ sau phơi nhiễm đầu tiên.

2. Globulin miễn dịch: Chỉ định sử dụng trong vòng 6 ngày sau phơi nhiễm. Không chỉ định cho người đã được tiêm 1 liều vắc xin lúc ≥ 12 tháng tuổi, trừ trường hợp suy giảm miễn dịch. Globulin miễn dịch không dùng để chống dịch, mà là để giảm nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng. Đối tượng ưu tiên dùng globulin miễn dịch là trẻ < 12 tháng tuổi, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch. Sau khi dùng globulin miễn dịch, những người chưa tiêm vắc xin cần phải tiêm vắc xin nếu trên 12 tháng tuổi và không có chống chỉ định vắc xin, nhưng thời điểm tiêm ít nhất phải 6 tháng sau tiêm IGIM và ít nhất 8 tháng sau tiêm IGIV.Liều IGIM là 0,5 ml/kg (tối đa 15 ml) và liều IGIV là 400 mg/kg.

Theo ThS.BS. Nguyễn Quốc Thái/ Bác sĩ nội trú

 

 

 
Bệnh Sởi
Sởi và biến chứng
(cập nhật liên tục)
Sởi và cách phòng chống

 

Tin liên quan
Mách mẹ chế độ dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ bị sởi
Tình trạng dịch sởi đang có những diễn biến phức tạp khiến nhiều bậc phụ huynh tỏ ra rất lo lắng. Một số lưu ý sau sẽ giúp các bố mẹ có hướng chăm sóc con nhỏ bị sởi hợp lý hơn.
Uống nhiều nước giúp cơ thể đào thải virus sởi
Đẩy virus sởi ra ngoài theo hệ bài tiết, cần tăng cường các đồ ăn nhẹ, giúp dễ tiêu, uống nhiều nước, đặc biệt là nước chanh pha chút mật ong.
Giúp phòng, chữa bệnh sởi hiệu quả
SKĐS - Trên thế giới trước khi có vắc-xin, hàng năm bệnh sởi gây ra khoảng 2,6 triệu ca tử vong. Đến nay, sởi vẫn là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gây dịch
Cộng đồng mạng quyên góp mua máy thở cho trẻ bị sởi
Các khoản quyên góp từ ời kêu gọi trên cộng đồng mạng được dùng để mua máy thở, máy tiêm tự động, góp phần giúp các bác sĩ kịp thời cứu bệnh nhi.
“Mười năm sau dịch sởi, sẽ có những đứa trẻ ngơ ngơ”
“Biến chứng cực kỳ muộn của bệnh sởi, trong y khoa gọi là do cơ chế miễn dịch, kháng thể của bệnh sởi tích tụ khoảng 10 năm sau sẽ bùng lên nhóm viêm não bán cấp. Trẻ sẽ có biểu hiện rối loạn tâm thần, rối loạn hành vi, rối loạn vận động…”
Triển khai biện pháp mạnh ngăn chặn sởi
SKĐS - Ngày 19/4, đồng loạt các đoàn công tác của Bộ Y tế do Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cùng các đồng chí Thứ trưởng Bộ Y tế đã đi kiểm tra tình hình thực tế triển khai phòng chống bệnh sởi
Bộ Y tế kiểm tra công tác phòng chống dịch sởi tại Hà Nội và Tp.Hồ Chí Minh
SKĐS - Ngày 19/4, Các Đoàn công tác của Bộ Y tế đã đi kiểm tra công tác khám chữa bệnh cho bệnh nhân sởi tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.
Sẽ có thuốc kháng virus chặn đứng bệnh sởi?
SKĐS - Khi bị nhiễm virus thì có rất ít thuốc điều trị tương tự như thuốc kháng sinh điều trị vi khuẩn. Có một loại thuốc mới hứa hẹn điều trị được cả bệnh sởi.
Cách phòng tránh bệnh sởi cho trẻ dưới 9 tháng
Cho cháu hỏi cách phòng tránh sởi cho trẻ em dưới 9 tháng. Cháu nghe được thông tin tắm hạt mùi sẽ giúp trẻ phòng tránh bệnh sởi, liệu thông tin này có đúng hay không?
Chữa bệnh sởi bằng bài thuốc cổ truyền
SKĐS - Mỗi giai đoạn của bệnh sởi cần bài thuốc phù hợp riêng.
Tin chân bài
Bình luận
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm
Nhận thông tin tư vấn