Dự án tỷ đô trên sông Hồng "mang tính khôi hài hơn thực tiễn"

Suckhoedoisong.vn - Siêu dự án tỷ đô trên sông Hồng đang thu hút sự quan tâm, chú ý của dư luận bởi ngoài số vốn đầu tư khủng, nó còn nhận được sự ủng hộ của nhiều bộ ngành nhưng lại khiến nhiều nhà khoa học, nhà chuyên môn và cả người dân băn khoăn về tính khả thi và những tác động của nó tới môi trường.

Dự án giao thông thủy xuyên Á kết hợp thủy điện của Công ty TNHH Xuân Thiện Ninh Bình (Tập đoàn kinh tế Xuân Thành) đã được Bộ Kế hoạch và đầu tư trình Thủ tướng Chính phủ xem xét chủ trương đầu tư theo hình thức BOO (xây dựng - sở hữu - kinh doanh). Theo đó, tạo một tuyến giao thông từ Hà Nội lên phía Bắc, dự án sẽ  nạo vét 288km đường sông và kết hợp xây dựng các nhà máy thủy điện công xuất nhỏ từ vài chục KW. Tổng vốn đầu tư  dự kiến 1,1 tỉ USD (khoảng 24.500 tỉ đồng).

 

Được lợi gì từ siêu dự án trên sông Hồng

 

Theo lý giải của chủ đầu tư, dự án sẽ giúp nâng cấp tuyến vận tải đường thủy xuyên Á trên tuyến sông Hồng kết nối đồng bộ với tuyến vận tải lên phía Bắc, tạo ra đường vận chuyển hàng hóa chi phí thấp, giảm gánh nặng cho vận tải đường bộ, đường sắt, ngoài ra sẽ có thêm nguồn thu từ 6 đập thủy điện công xuất nhỏ.

 

TS Đào Trọng Tứ, một chuyên gia về sông ngòi Việt Nam cho rằng nếu dự án được thông qua sẽ là một sự ngạc nhiên lớn với những chuyên gia như ông. Bởi xem qua dự án này đã thấy về lợi ích kinh tế và vấn đề kỹ thuật đều “không ổn”. Ông không hiểu nổi với 288km đường sông mà cần phải đi qua tới 6 con đập, điều này thật vô lý. Nếu so với chi phí đường bộ và đường sắt có thể đắt hơn nhưng chi phí về thời gian giảm đi rất nhiều. Thêm vào đó, các đập thủy điện này có công suất rất nhỏ, có nên xây những đập thủy điện như vậy hay không là một câu hỏi. Thêm vào đó chuyên gia về sông ngòi khẳng định, dòng sông Hồng không dốc như dự án đã đề cập, điều này sẽ gây khó khăn cho thực hiện.

Không chỉ các chuyên gia, các nhà quản lý, chính người dân chúng ta đã trải qua những bài học  “nhãn tiền” khi chặn sông suối làm thủy điện. Nó đã làm dòng chảy sông ngòi thay đổi, làm cạn kiệt nguồn nước ở hạ nguồn ảnh hưởng đến sinh kế, người dân và hệ sinh thái ở hạ lưu. Các đập chặn nước sẽ giữ phù sa, nước lại, làm phù sa ở hạ lưu thay đổi, gây những xói lở lòng sông, bồi đắp lòng sông và nhiều vấn đề khác. TS Tứ gọi dự án này là “mang tính khôi hài nhiều hơn là thực tiễn”.

 

Đối với dự án đường xuyên á, nếu đi vào thực hiện chắc chắn nó sẽ thay đổi toàn bộ hệ sinh thái ở hạ nguồn từ Việt Trì trở xuống, lượng nước ở sông Hồng sẽ thay đổi. Hiện nước sông Hồng vốn đã cạn kiệt do hệ thống thủy điện ở phía trên nay sẽ càng cạn kiệt hơn với dự án này.

 

Nạn hạn hán, xâm nhập mặn ở các tỉnh phía Nam Việt Nam, hạ nguồn của sông Mê Kông, một phần là do sự phát triển của thủy điện ở thượng lưu. Nhưng những nhà máy thủy điện đó ở cách chúng ta hàng nghìn cây số nhưng những hậu quả để lại do người dân hạ lưu đang phải gánh chịu. Bài học này hiện vẫn còn nguyên giá trị và dự án trên sông Hồng này giống như chúng ta thấy “cháy ở xa, nhưng lại đốt lửa ở gần”.

Cần sự vào cuộc của các nhà nghiên cứu, khoa học

 

Đáng chú ý là thông tin Bộ Kế hoạch và đầu tư cho rằng dự án nhận thức được tầm quan trọng và ảnh hưởng đến môi trường nên đã tiến hành xin ý kiến các bộ, ngành, địa phương liên quan và nhận được sự đồng thuận cao. Trong khi đó theo ý kiến của các nhà khoa học, với dự án  24.000 tỷ này cần có sự đánh giá, nghiên cứu lâu dài về tác động của nó với môi trường, an sinh xã hội của người dân. Và nên chăng phải xin ý kiến rộng rãi của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu môi trường, đánh giá những tác động lâu dài của nó tới tài nguyên nước, sinh vật, hệ sinh thái và cả đời sống của con người ...  TS Đào Trọng Tứ cho rằng, với siêu dự án này cần phải được bàn thảo tại nghị trường Quốc hội.

 

Mặc dù là người rất ủng hộ các dự án về giao thông đường thủy nhưng TS Tứ cũng rất băn khoăn rằng liệu chúng ta có nên đánh đổi hay không lợi ích kinh tế nhỏ nhoi trước mắt về giao thông thủy, điện  để gánh lấy hậu quả lâu dài về chính dòng sông, môi trường, cảnh quan, hệ sinh thái hai bên bờ sông và nó sẽ còn tác động đến sinh kế của người dân sống 2 bên bờ sông và cộng đồng dân cư sinh sống ở đồng bằng sông Hồng, nó sẽ tác động đến rất nhiều thế hệ nữa. Chúng ta không thể chỉ “nói theo các nhà đầu tư”, mà cần có một nghiên cứu sâu, tổng thể, làm một cách nghiêm túc, bài bản.

 

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cũng đã nhấn mạnh, Bộ Công Thương sẽ xem xét rất kĩ lưỡng dự án này. Bởi, "chúng ta đã phải trả giá rất nhiều về môi trường, hạn hán, mưa lũ nên phải hết sức lưu ý khi triển khai bất kì dự án nào cũng phải đánh giá tác động của môi trường".

Hải Yến

Bạn quan tâm
Loading...
Bình luận

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐỌC NHIỀU NHẤT