Dấu hiệu sớm của lao màng não

Dù chỉ chiếm 5% tổng số các ca lao, nhưng lao màng não là thể lao ngoài phổi có tiên lượng nặng, tỉ lệ tử vong còn cao và thường để lại di chứng nặng: Nếu nhập viện muộn (khi đã hôn mê sâu), tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân lao màng não lên đến 70-80%.

Dù chỉ chiếm 5% tổng số các ca lao, nhưng lao màng não là thể lao ngoài phổi có tiên lượng nặng, tỉ lệ tử vong còn cao và thường để lại di chứng nặng: Nếu nhập viện muộn (khi đã hôn mê sâu), tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân lao màng não lên đến 70-80%. Những người còn sống có thể gặp những biến chứng nặng nề như sống đời sống thực vật, động kinh, mù mắt, liệt dây thần kinh 3 hoặc 4, liệt nửa người hoặc hai chi dưới, thiểu năng trí tuệ, thay đổi tính tình, béo phì, vô kinh ở nữ giới, đái tháo nhạt,...

Biểu hiện của lao màng não

Lao màng não xuất hiện khi vi khuẩn lao đi theo đường máu đến tấn công não và màng não. Căn bệnh này xảy ra ở mọi lứa tuổi. Ở người lớn, lao màng não thường gặp ở lứa tuổi 20-50, nam bị nhiều hơn nữ. Ở trẻ em, bệnh tập trung ở lứa tuổi 1 - 5. Bệnh khởi đầu với những triệu chứng không đặc hiệu: nhức đầu, chóng mặt, ù tai; có người bị co giật khu trú, liệt, nói sảng, buồn bã... khá giống với các bệnh thông thường như cảm cúm, rối loạn tiền đình, viêm xoang, rối loạn tâm lý. Nhìn chung, các triệu chứng bệnh ở giai đoạn này khó nhận biết được, dễ bỏ qua.

 Vi khuẩn lao theo đường máu gây viêm màng não.
Khi bệnh tiến triển, tùy thuộc vào thời gian mắc bệnh sớm hay muộn mà các triệu chứng của lao màng não có thể rất nghèo nàn hoặc phong phú. Tuy nhiên, các dấu hiệu viêm màng não điển hình ngày càng đầy đủ và rõ như: sốt cao, kéo dài, tăng lên về chiều tối; nhức đầu khu trú hoặc lan tỏa, liên tục hoặc thành từng cơn, âm ỉ hoặc dữ dội và tăng lên khi có những kích thích tiếng động hoặc ánh sáng (nhức đầu kết hợp với tăng trương lực cơ làm bệnh nhân hay nằm ở tư thế co người, quay mặt vào trong tối); nôn (khi tăng áp lực nội sọ) tự nhiên, nôn vọt không liên quan tới bữa ăn; rối loạn tiêu hoá như táo bón hoặc tiêu chảy; đau bụng, đau các khớp, đau ở cột sống phối hợp với đau ở các chi; rối loạn cơ thắt gây bí tiểu, tiểu tiện hoặc đại tiểu tiện không tự chủ; liệt các dây thần kinh sọ, liệt các chi, các cơn động kinh cục bộ hoặc toàn thể, các biểu hiện rối loạn tâm thần. Các biểu hiện rối loạn ý thức có thể có với mức từ nhẹ đến nặng (hôn mê). Do các biểu hiện này cũng gặp ở các bệnh về não khác như u não, xuất huyết não, màng não, viêm màng não mủ, viêm màng não do nấm... nên bệnh nhân và ngay cả thầy thuốc cũng chẩn đoán nhầm, tập trung điều trị các bệnh về não mà bỏ qua việc điều trị lao.

Điều trị và phòng bệnh

Trong lao màng não, vi khuẩn lao có thể gây ra những hình thái tổn thương sau: gây viêm và làm tổn thương màng não, chủ yếu màng não ở khu vực nền sọ; gây viêm và làm hẹp động mạch cung cấp máu nuôi dưỡng não do đó có thể gây tổn thương một vùng của não; gây rối loạn lưu thông của não thất. Do đó muốn điều trị bệnh có kết quả tốt thì cần chẩn đoán và điều trị bệnh ở giai đoạn sớm. Vì ở giai đoạn này tổn thương ở màng não và não nhẹ có thể phục hồi chức năng tốt sau quá trình điều trị.

Chẩn đoán xác định lao màng não là một việc không dễ dàng. Phương pháp xác định hiệu quả nhất (cấy vi khuẩn) cũng chỉ cho kết quả sau 2 tháng và có đến 50% trường hợp bị âm tính giả (có bệnh nhưng xét nghiệm không tìm ra vi khuẩn). Căn bệnh này lại chưa có vaccin phòng ngừa đặc hiệu. Chính vì thế, để phòng bệnh, khi thấy cơ thể có những triệu chứng nhức đầu, chóng mặt, ù tai kéo dài, bệnh nhân nên đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe. Đặc biệt, những người đã mắc các thể lao khác (như lao phổi, lao hạch, lao tiết niệu, lao xương...); những người sức đề kháng suy giảm do suy dinh dưỡng, sau nhiễm virut, không tiêm BCG, nhiễm HIV, đái tháo đường,... cần tuân thủ tốt các hướng dẫn điều trị, có chế độ dinh dưỡng đầy đủ, không làm việc quá sức để vi khuẩn lao không có cơ hội tấn công lên não.

Cũng như các bệnh lao khác, lao màng lão nếu được phát hiện sớm, dùng các thuốc điều trị lao đặc hiệu và các biện pháp hồi sức tích cực, việc chẩn đoán và điều trị bệnh ngày càng đạt được kết quả khả quan, tỉ lệ tử vong và di chứng do bệnh đã giảm đi đáng kể.

BS. Trần Hạnh Hoa

Bạn quan tâm
Loading...
Bình luận
Bình luận của bạn về bài viết Dấu hiệu sớm của lao màng não
  • Thu thuy (Meoconbuonbuc1987@gmail.com)

    Xin chào bac sĩ ạ. Chị tôi bị lao não cách đây 10 năm do nhà kinh tế ko có. Gd nhà chồng chị gái tôi ko đồng ý phẫu thật. Vì phẫn thật 50/50 nên anh dể của tôi ko đồng ý mổ. Bác sĩ cho tôi hỏi liệu chị tôi bây giờ còn có thể điều trị được không ạ. Rất mong sự phản hội của bác sĩ ạ
  • Trần Thị Hiền (Hienlaivu@gmail.com.vn)

    Bác sĩ tư vấn giúp tôi được ko a
  • Trần Thị Hiền (Hienlaivu@gmail.com)

    Xin chào bác sĩ. Bố tôi bị lao màng não đã điều trị đỡ cho về nhưng vẫn rất yếu và lại có dấu hiệu lẫn. Như vậy là sao a. Rất mong bác sĩ tư vấn.
  • Le thi hong hanh (Honghanhle070480)

    Bs cho tôi hỏi tí, con tôi bị viêm màng não giờ tới lao màng não vậy thì con tôi có cơ hội cứu không bs.
  • Phong (Phongle24121992@gmail.com)

    Bs cho em hỏi mẹ em cũng bi lao màng não cũng trị dc khoản 2 tháng roi ma hiện giờ mẹ e không đi đứng đc nữa có cách nào trị không BS
  • Thanh (Phanngamelinh@gmail.com)

    Bs cho e hỏi với ah! A của e điều trị Lao màng não đc hơn 3 tháng rồi, bệnh đã giảm đau đầu, 2 tháng trước phải tiêm ngày 2 mũi dexa thì mới không bị co cúm ng lại, bjo sang tháng thứ 3 a e đã cai ko tiêm và không bị như vậy nữa. thưa bs, giờ a của e lại bị đau buốt chỗ lấy tuỷ sống và 1 bên chân giờ a e đi lại khó khăn, nó cứng lại. Bs cho e hỏi tình trạng bệnh như vậy có thuốc nào chữa đc không ah
  • Nha (Phannhuy@)

    Thuc bs e bi chong mat ma xaybra thuong thuong nhung chi 1.2 phut la het.
  • Cao Khánh (bsduykhanh040794@gmail.com)

    Bac Sĩ cho em hỏi. Em có các triệu chứng hoa mắt, nôn ói, nhức nữa bên đầu. Em thường bị như vậy khoảng 2 năm. Cho em hỏi đó là triệu chứng bệnh gì??? Có nghiêm trọng không ạ???
  • Dương nguyên (Nhonho13.10@gmail.com)

    Bác sĩ ơi cháu bị chuẩn đoán lao phổi (-) cháu đã điều trị tháng thứ 2. Cháu có triệu chứng đau te nửa đầu nhức vai gáy. Cho cháu hỏi cháu có thể bị lao màng não không?
  • Phung thi hang (Hangphung061089@gmail.com)

    Bac si oi me e vua bi lao phoi vua bi lao mang nao ma bay j me e k con nho j ca noi hat hò doc thơ ca ngay ca dem lieu co chua duoc k ba si ,e cam on ạ
  • trọng đà (phantrongda@gmail.com)

    Chào bác sỹ. Cho cháu hỏi về vấn đề này với ạ. Tại sao trong lao màng não lại liệt sớm ạ. Cháu cám ơn.
  • Ánh hồng (phanthianhhong760119@gmail.com)

    Chào bác sỹ, bác sỹ cho em hỏi, mẹ em nhập viên lúc đầu là chuẩn đoán nhiễm trùng máu, sau đó, hôn mê sâu, xét nghiệm lại là viêm màng não. Bây giờ đang nằm điều trị, vậy có cứu chữa đc ko ạ?
  • nguyễn tuấn anh (duchodeobo@gmail.com)

    thưa bác sĩ cháu không hiểu sao cháu thấy trong người nóng như lửa nhưng khi đo nhiệt kế thì nhiệt độ thấp hơn 37 độ,cơ thể mệt mỏi, đau đầu, đau phần nửa đầu, mỏi phần vai gáy nhưng khi nằm xuống thì hết, kèm theo chứng hay quên, nói k quên đó, không thể tiếp thu 2 việc cùng lúc, chậm hiểu, thỉng thoảng đau quặn bụng, nhưng gần đây thì không đau nữa và hay nói láp, cháu cũng đi khám nhiều mà ko tiến triển, cho cháu hỏi cháu có thể bị những bệnh j, xin cảm ơn
  • nguyên tuấn anh (deochodeobo@gmail.com)

    cho cháu hỏi cháu hay cảm thấy sốt trong người nhưng khi đo nhiệt kế thì không thấy cao hơn 37 độ ngược lại còn thấp hơn kèm theo nhiều triệu chứng đau đầu, đau mỏi nửa đầu, đau phần lhopws vai gáy nhưng nằm xuống thì đỡ và hay quên, kém tư duy, người khác nói thì ko thể tiếp thu ngay được, mệt mỏi trong người, thỉng thoảng có đau quặn trong bụng, cháu bị đã lâu và cũng đi khám bệnh viện nhưng ko có tiến triển mong bác sĩ tư vấn em có thể gặp những bệnh gì, xin cảm ơn
  • Lâm Vy (vylam7195@gmail.com)

    Bác sĩ cho em hỏi cách đây 2 ngày sau khi ngủ dậy cảm tthây đau bên trái đầu gần gáy, cảm giác như có cục gì đó trong đầu, quay qua quay lại thì choáng nhẹ, hôm nay thì đau nhẹ bên thái dương trái và mắt trái, bác sĩ có thể xem em bị gỉ không ạ!

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com