Cạnh tranh trên thị trường sữa có mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng?

Nghiên cứu của Tổ chức Thống nhất và Tín thác Bảo vệ người tiêu dùng (CUTS), công bố vào tháng 10/2012 tại Hà Nội về tình hình cạnh tranh trên thị trường sữa

(suckhoedoisong.vn) - Nghiên cứu của Tổ chức Thống nhất và Tín thác Bảo vệ người tiêu dùng (CUTS), công bố vào tháng 10/2012 tại Hà Nội về tình hình cạnh tranh trên thị trường sữa công thức dành cho trẻ em từ 0 -12 tháng tuổi tại Việt Nam qua các năm 2009-2011 cho thấy, thị trường sữa ở Việt Nam có tính cạnh tranh khá cao và đa dạng về chủng loại. Thế nhưng vấn đề đặt ra là người tiêu dùng có được hưởng lợi từ sự cạnh tranh và đa dạng đó?

Thị trường sữa Việt Nam đa dạng và cạnh tranh

Theo công bố do CUTS phối hợp với Viện Quản lý Kinh tế Trung ương đưa ra, thị trường sữa công thức dành cho trẻ em 0-12 tháng tuổi có tính cạnh tranh cao. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng thị trường sữa công thức cho trẻ em dưới 12 tháng tuổi tại Việt Nam có lượng cầu không lớn so với các nước trong khu vực, nhưng lượng cung lại khá cao. Theo bà Phạm Quế Anh, giám đốc Văn phòng CUTS tại Hà Nội, chỉ riêng phân khúc thị trường sữa công thức cho trẻ em từ 0-6 tháng tuổi đã có tới 28 công ty với 50 nhãn khác nhau và phân khúc thị trường sữa công thức dành cho trẻ từ 6-12 tháng có 27 công ty với 53 nhãn hàng khác nhau.
 
Cạnh tranh trên thị trường sữa có mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng? 1
 Thị trường sữa dành cho trẻ em ở Việt Nam rất phong phú, đa dạng.
Có thể nói chính nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng về mặt hàng sữa đã tạo ra sự đa về chủng loại lẫn các mức giá khác nhau cho sản phẩm sữa. “Với số lượng như vậy, không có cá nhân, doanh nghiệp nào đủ mạnh để thao túng thị trường hoặc nắm giữ lợi thế cạnh tranh áp đảo để áp đặt các điều kiện không công bằng lên người tiêu dùng cũng như đối thủ trên thị trường”- bà Phạm Quế Anh khẳng định.
 
Tuy nhiên, qua thực tế nghiên cứu, bà Phạm Quế Anh cũng nhấn mạnh: “Về lý thuyết, một thị trường cạnh tranh lẽ ra phải mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng, nhưng tại Việt Nam, lợi ích này chưa được đảm bảo bởi người tiêu dùng còn thiếu thông tin về giá cả, đặc biệt về chất lượng sản phẩm. Hệ thống phân phối còn phân tán và thiếu tổ chức”.

Trái với sự quan ngại của dư luận rằng các sản phẩm nhập khẩu của nước ngoài chi phối thị trường sữa công thức cho trẻ em, nghiên cứu của CUTS chỉ ra rằng sản phẩm sữa công thức trong nước đang dần chiếm lĩnh thị phần trong những năm gần đây, từ 49,3% trong năm 2009 lên 56,3% trong năm 2011 (xét theo sản lượng). Báo cáo này cũng cho thấy giá sữa công thức cho trẻ em dưới 12 tháng tuổi được quyết định bởi nhiều yếu tố, đặc biệt là hàm lượng đầu tư vào nghiên cứu phát triển công nghệ. Giá sản phẩm sữa công thức cho trẻ nhỏ ở Việt Nam hiện ở tầm trung so với giá các nhãn hàng cùng loại trong khu vực.

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Đình Cung, Phó Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương cho rằng: Điều quan trọng nhất là Nhà nước phải tập trung vào việc quản lý chất lượng sữa trên thị trường. Ngoài ra, bên cạnh việc đảm bảo cung cấp thông tin đầy đủ, hướng dẫn cho người tiêu dùng về giá cả, cách chọn lựa sữa… cũng cần phải từng bước nâng vị thế của người tiêu dùng lên. Điều này có thể thực hiện bằng cách thường xuyên tập hợp số lượng khiếu nại, nội dung khiếu nại của người tiêu dùng về sữa bột trên thị trường, hàng tháng thông tin rộng rãi trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Việc làm này sẽ tác động trực tiếp tới các doanh nghiệp kinh doanh sữa, tăng thêm tính cạnh tranh và cũng là tăng quyền lợi thiết thực cho người tiêu dùng.

Các doanh nghiệp sẽ phải cạnh tranh không chỉ về giá mà còn về cả chất lượng sữa

Môi trường cạnh tranh trong hoạt động sản xuất, kinh doanh đã buộc các  doanh nghiệp phải cải tiến chất lượng để tồn tại và vươn lên nắm thị phần. Phần lớn người tiêu dùng hiện nay đều là những “người tiêu dùng thông minh” nên họ có nhiều yêu cầu cao hơn đối với những sản phẩm dinh dưỡng dành cho con em họ.

Người tiêu dùng hiện nay thường dành nhiều thời gian để nghiên cứu nhiều hơn về các sản phẩm sữa trước khi đưa ra quyết định mua mặt hàng nào. Nắm được tâm lý này của người tiêu dùng, các doanh nghiệp nước ngoài đã luôn quan tâm, chú trọng đầu tư vào nghiên cứu để nâng cao chất lượng và chuyên biệt hóa các sản phẩm sữa của họ nhằm mang tới những sản phẩm tốt và phù hợp hơn với người tiêu dùng.

Do đó, trong 1 thị trường cạnh tranh tự do, các doanh nghiệp nội địa trong ngành công nghiệp chế biến và sản xuất sữa cũng đang tích cực chuyển mình nhằm theo kịp xu hướng và đẩy mạnh sức cạnh tranh.

Mặc dù nghiên cứu của CUTS cũng cho thấy, đa số người tiêu dùng có phần ưu tiên các sản phẩm mang thương hiệu quốc tế hơn là các sản phẩm trong nước bởi họ cho rằng “giá cả phải đi kèm với chất lượng”. Khảo sát trên thực tế qua nhiều bà mẹ có con nhỏ cho thấy, khá nhiều bà mẹ có thu nhập cao ở các khu đô thị lớn sẵn sàng chi nhiều tiền để đảm bảo con mình sẽ được dùng các sản phẩm tối ưu nhất! Họ thường có xu thế chọn các sản phẩm sữa ngoại nhập, ở các quốc gia phát triển như Mỹ, Hà Lan, Úc, New Zealand… vì tin rằng chất lượng và các tiêu chuẩn vệ sinh của sữa ở các nước này đảm bảo hơn, dù giá cao hơn. 

Cạnh tranh trên thị trường sữa có mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng? 2
 Người tiêu dùng đang tìm hiểu thông tin về chất lượng sữa để lựa chọn sản phẩm sữa phù hợp.

Thị trường cạnh tranh lành mạnh là yêu cầu quan trọng để thực hiện quyền được lựa chọn của người tiêu dùng

Đó là sự nhấn mạnh của TS Vương Ngọc Tuấn – Phó Tổng thư ký hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam về báo cáo nghiên cứu tình hình cạnh tranh trên thị trường sữa công thức dành cho trẻ em từ 0 -12 tháng tuổi tại Việt Nam của CUTS. Cũng theo ông Tuấn, trong thị trường cạnh tranh luôn luôn tồn tại nhiều nhà cung cấp, nhiều chủng loại sữa với nhiều mức chất lượng khác nhau và giá cả cũng rất khác nhau.
 
Vấn đề quan trọng đối với người tiêu dùng là mua được loại sữa phù hợp về chủng loại và chất lượng hợp lý. “Trên thực tế hiện nay, hầu như tất cả các bà mẹ khi chọn sữa đều “ngầm định là sản phẩm họ mua (dù giá cả khác nhau, chất lượng khác nhau) nhưng đều phải đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng cơ bản nhất phục vụ nhu cầu phát triền của trẻ”. Đồng thời, với sự góp mặt của nhiều nhãn hàng ở các phân khúc thị trường khác nhau, người tiêu dùng hoàn toàn có thể lựa chọn sản phẩm tốt phù hợp với mục đích và túi tiền của mình”- ông Vương Ngọc Tuấn chia sẻ.
 
Liên quan tới vấn đề làm thế nào để bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người tiêu dùng, dưới góc độ là cơ quan bảo vệ cho quyền lợi của chính người tiêu dùng, ông Vương Ngọc Tuấn cũng bày tỏ kiến nghị, ngoài các thông tin chính thống về sữa được đăng ký với các cơ quan quản lý, cần tạo cơ chế và nguồn nhân lực cho các tổ chức xã hội kiểm tra, giám định chất lượng sữa trên thị trường nhằm cung cấp các thông tin so sánh cập nhật cho người tiêu dùng.
 
Bên cạnh đó, phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và tổ chức xã hội trong việc thực hiện thông tin, giáo dục người tiêu dùng lựa chọn và tiêu dùng sữa. “Người tiêu dùng phải là người tiêu dùng có hiểu biết, thực thi tốt nhất quyền lựa chọn của mình”- ông Tuấn nhấn mạnh

Thực tế cho thấy, một thị trường cạnh tranh là nơi có nhiều hàng hóa và dịch vụ có chủng loại đa dạng và có thể thay thế được cho nhau, người tiêu dùng có thể luôn luôn thay đổi và chuyển sang mua những hàng hóa/dịch vụ có tính cạnh tranh hơn về giá hoặc về chất lượng. Vì vậy, cạnh tranh là một xu hướng tất yếu giữa các nhà sản xuất có hàng hóa tương tự hoặc liên quan tới nhau, về mặt giá cả, chất lượng, hay các dịch vụ sau khi bán…Với thị trường sữa cũng không có ngoại lệ.         

Nguyễn Trần

Bạn quan tâm
Loading...
Bình luận

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐẶT CÂU HỎI & NHẬN TƯ VẤN MIỄN PHÍ TỪ CHUYÊN GIA
ĐỌC NHIỀU NHẤT