Cách xử trí ngộ độc thực phẩm

Suckhoedoisong.vn - Thời gian vừa qua, nhất là vào những ngày lễ, tết, nhiều vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra ít nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống con người,

Thời gian vừa qua, nhất là vào những ngày lễ, tết, nhiều vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra ít nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống con người, mà nguyên nhân cơ bản vẫn là việc chế biến và bảo quản thức ăn chưa thực sự được tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định “An toàn vệ sinh thực phẩm” theo khuyến cáo của Bộ Y tế.

Nguyên nhân

Các loại thực phẩm dùng hàng ngày, đặc biệt là những ngày Tết, rất phong phú và thường được các gia đình mua khá nhiều. Các loại thức ăn ngày tết gồm các món ngọt như: bánh mứt, kẹo, nước ngọt, các món mặn như thịt kho tộ, bánh chưng, bánh tét, bánh ít, hoặc rau xà lách, trái cây tươi và các món ăn chế biến khác đều ẩn chứa nguy cơ ngộ độc thực phẩm nếu chúng được chế biến và bảo quản không đúng quy cách.

Cách xử trí ngộ độc thực phẩmNếu tình trạng không cải thiện nên sớm đưa bệnh nhân đến bệnh viện

Các món bánh mứt nếu là hàng không rõ xuất xứ, nguồn gốc thường chứa các chất bảo quản, chất tạo ngọt, chất làm tăng độ dai, dòn, chất tạo màu độc hại, chưa kể các chất phụ gia trong quá trình đóng gói và trong vật liệu bao bì ngấm vào thực phẩm gây ngộ độc.

Các món ăn từ thịt chế biến sẵn như: lạp xưởng, thịt hun khói chứa nhiều chất hữu cơ gốc nitrate gây ung thư. Các thức ăn từ đồ hộp nếu quá hạn sử dụng sẽ bị nhiễm vi khuẩn Clostridium botulinum tiết ra độc tố gây liệt thần kinh cơ.

Các món ăn được nấu nướng tại nhà nếu chế biến không hợp vệ sinh hoặc chế biến xong mà bảo quản không đúng cách trong thời tiết nóng bức sẽ gây ngộ độc do nhiễm khuẩn. Có nhiều loại vi sinh vật nhiễm vào thức ăn tạo ra nhiều loại độc tố gây ngộ độc như Samonella spp, phẩy khuẩn tả Vibrio cholerae, tụ cầu vàng Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Shigella spp, Clostridium perfrigens, vi nấm Aspergillus flavus và Aspergillus parasiticus gây mốc trên ngô, đậu và lạc, sản sinh ra độc tố aflatoxin gây ung thư gan.

Các món rau xà lách trộn, gỏi trộn sử dụng nguyên liệu là rau sống thường chứa mầm bệnh như: amip (Entamoeba histolytica) gây bệnh kiết lỵ do amip, Esherichia coli gây bệnh tiêu chảy. Ngoài ra, nếu rau còn dư lượng thuốc trừ sâu lớn sẽ gây ngộ độc thuốc trừ sâu… đặc biệt là khoai tây nếu để lâu không sử dụng sẽ sản sinh loại độc tố solanin rất nguy hại đối với sức khỏe con người.

Những biểu hiện ngộ độc thực phẩm

Theo y văn thế giới, ngộ độc thức ăn do nhiều tác nhân sẽ có thời gian ủ bệnh, triệu chứng lâm sàng hoàn toàn khác nhau, cụ thể như:

Ngộ độc thức ăn do vi khuẩn Staphylococcus aureus: thường gặp nhất, vi khuẩn nhiễm từ sữa, thịt gia cầm nấu chưa chín, từ bàn tay hoặc da của người chế biến thức ăn bị nhiễm bẩn. Biểu hiện thường gặp người bị ngộ độc sẽ bị nôn ói, tiêu chảy sau bữa ăn từ 1 - 4 giờ, kéo dài đến 24 - 48 giờ, do nội độc tố tiết ra từ vi khuẩn, bệnh nhân không bị sốt.

Ngộ độc thức ăn do vi khuẩn E. coli: do nhiễm từ thịt cá, rau tươi, nước bị ô nhiễm phân người, bệnh nhân bị tiêu chảy sau bữa ăn từ 24 - 48 giờ, tiêu phân lỏng toàn nước.

Ngộ độc thức ăn do vi khuẩn Shigella spp: do nhiễm từ sữa và thực phẩm bị ẩm ướt, nhiễm phân. Bệnh nhân tiêu chảy phân có đàm máu và sốt cao 39 - 40OC sau 12 - 24 giờ sau khi ăn, bệnh nhân thường bị đau quặn bụng nhiều.

Ngộ độc thức ăn do Samonella spp: lây nhiễm từ trứng, thịt gia cầm nấu chưa chín, bệnh nhân bị đau bụng, tiêu chảy và buồn nôn sau 6 - 48 giờ sau khi ăn, kéo dài từ 7 - 12 ngày, bệnh nhân thường sốt nhẹ 37,5 - 38OC.

Ngoài ra, còn những trường hợp ngộ độc thức ăn do các loại vi khuẩn khác như: Campylobacter spp, Clostridium perfrigens, Bacillus cereus… đều gây đau bụng. tiêu chảy, nôn ói…nhưng tương đối hiếm gặp.

Đặc biệt, những tác nhân khác gây ngộ độc như: thuốc trừ sâu trong rau quả rửa không kỹ sẽ gây nhức đầu, mất trí nhớ, suy hô hấp, co giật… thường hay gặp ở nông thôn, tỉ lệ tử vong cao.

Xử trí ban đầu và cách chăm sóc bệnh nhân

Xử trí ban đầu: khi phát hiện ngộ độc thực phẩm nên ngưng ngay những thức ăn bị nghi ngờ gây ngộ độc. Cần lưu ý tới toàn trạng của người bệnh để có cách xử trí phù hợp nhất

Cách xử trí ngộ độc thực phẩmNên đặt bệnh nhân ở tư thế đầu cao và nghiêng sang một bên để tránh hít sặc chất nôn, ói vào đường hô hấp.

Ảnh minh họa

- Nếu bệnh nhân vẫn tỉnh táo, cản giác hơi mệt mỏi, nôn ói và đi ngoài dưới 5 lần, mạch huyết áp bình thường có thể cho bệnh nhân theo dõi tại nhà, chú ý cho bệnh nhân ăn thức ăn lỏng mềm, dễ tiêu và đảm bảo thức ăn vừa được chế biến và an toàn vệ sinh thực phẩm tuyệt đối, cho bệnh nhân uống nhiều nước để bù lại lượng nước mất nhất là các loại nước uống giàu vitamin. Nếu sau 2 ngày, các dấu hiệu ngộ độc thuyên giảm thì tiếp tục theo dõi và chăm sóc tại nhà.

- Nếu người bị ngộ độc có biểu hiện mệt mỏi nhiều, choáng váng, nôn ói và đi ngoài nhiều, hoặc biểu hiện truỵ mạch thì phải được đưa ngay bệnh nhân đến bệnh viện. Người già và trẻ em rất dễ ngộ độc nhanh và nặng, do vậy khi sơ cứu nếu bệnh nhân nôn ói nhiều, nên đặt bệnh nhân ở tư thế đầu cao và nghiêng sang một bên để tránh hít sặc chất nôn, ói vào đường hô hấp.

-  Tuyệt đối không dùng thuốc cầm nôn ói và cầm tiêu chảy vì sẽ giữ độc tố lại cơ thể làm bệnh trầm trọng hơn.

Chăm sóc và theo dõi tại nhà: chăm sóc tại nhà nên chú ý cho người bệnh nghỉ ngơi tuyệt đối, uống trà gừng nóng, ăn nhẹ thức ăn mềm, dễ tiêu, bù dịch cho người bệnh bằng các loại dung dịch có chất điện giải như: dung dịch muối - đường, dung dịch ORS…Nếu tình trạng không cải thiện nên sớm đưa bệnh nhân đến bệnh viện để được cứu chữa trị tích cực hơn.

Biện pháp phòng ngừa

Hạn chế tình trạng ngộ độc thực phẩm sẽ giúp sức khỏe con người luôn được bảo đảm và cuộc sống mọi người thêm vui tươi . Để giúp mọi người hiểu rõ hơn những biện pháp phòng tránh ngộ độc thực phẩm, chúng ta cần chú ý những nguyên tắc phòng ngừa sau đây:

- Lưu giữ thức ăn đúng cách: tủ lạnh đựng thức ăn phải đảm bảo ở nhiệt độ bằng hoặc dưới 40C, ngăn đá phải đảm bảo nhiệt độ dưới âm 50C.

- Không để lẫn lộn thực phẩm đã nấu chín với thực phẩm chưa nấu để tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn từ thực phẩm sống sang thực phẩm chín.

- Không để thức ăn đã nấu chín ở ngoài quá 4 tiếng vì vi khuẩn sẽ sinh sản và gây ngộ độc.

- Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch dưới vòi nước chảy trước khi chế biến thức ăn và trước khi bày dọn thức ăn ngày tết, mang găng tay nếu thấy cần thiết.

Cách xử trí ngộ độc thực phẩmRửa tay bằng xà phòng và nước sạch dưới vòi nước chảy trước khi chế biến thức ăn

- Khi hâm lại thức ăn, phải đun nóng ở nhiệt độ cao hơn 750C mới đảm bảo không bị nhiễm khuẩn.

- Không nên ăn những loại thức ăn được hâm đi hâm lại quá nhiều lần hoặc thức ăn bị nghi ngờ ôi thiu.

- Rửa sạch rau củ quả trước khi ăn hoặc trước khi chế biến để tránh những mầm bệnh và thuốc trừ sâu, hóa chất bảo quản… có thể gây ngộ độc cấp tính.

- Không nên ăn những củ khoai tây đã mọc mầm hay những củ có vỏ đã chuyển sang màu xanh, những củ đã đào khỏi mặt đất quá lâu để tránh tình trạng ngộ độc do độc tố solanin.

- Thực hiện nghiêm túc việc ăn chín, uống sôi và tuân thủ nghiêm ngặt quy định vệ sinh an toàn thực phẩm của Bộ Y tế.

- Hạn chế uống rượu, nhậu nhẹt sa đà hàng ngày, nhất là trong dịp tết để tránh ngộ độc rượu.

 

 

ThS.BS. ĐINH THẠC

(Bệnh viện Nhi đồng 1)

Bạn quan tâm
Loading...
Bình luận
Bình luận của bạn về bài viết Cách xử trí ngộ độc thực phẩm

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐẶT CÂU HỎI & NHẬN TƯ VẤN MIỄN PHÍ TỪ CHUYÊN GIA
ĐỌC NHIỀU NHẤT