Truyền hình trực tuyến: “Nhiễu” thông tin sức khoẻ trên internet – Người dân lĩnh đủ!

SKĐS - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống - Suckhoedoisong.vn tổ chức buổi truyền hình trực tuyến với chủ đề ““Nhiễu” thông tin sức khoẻ trên internet – Người dân lãnh đủ!”. Chương trình được truyền hình trực tuyến vào lúc 19h00, thứ Ba, ngày 18/7/2017. Toàn bộ nội dung cuộc trao đổi được phát trực tiếp trên trang Suckhoedoisong.vn, kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.

Mời các bạn theo dõi chương trình:

Thời gian gần đây trên mạng xã hội facebook rộ lên nhiều thông tin đi ngược lại với khuyến cáo của ngành y tế như trào lưu anti vaccine (nói không với việc tiêm vaccine); trào lưu không chữa bệnh ung thư; và nhiều thông tin chữa bệnh theo kiểu truyền miệng khác...

Bên cạnh đó cũng có không ít các trang mạng đưa thông tin theo kiểu “lập lờ đánh lận con đen” gây hiểu nhầm trong dư luận. Mới đây nhất phải kể đến thông tin “cấm gây mê tuỷ sống khi mổ đẻ” xuất hiện nhan nhản khắp các diễn đàn mạng xã hội khiến nhiều người hoang mang. Tuy nhiên trên thực tế, Bộ Y tế khẳng định, chỉ áp dụng không gây mê tuỷ sống với các trường hợp sản phụ bệnh lý còn đại đa số các trường hợp bà mẹ bình thường thì vẫn áp dụng phương pháp này.

Có thể dễ nhận thấy một điều là trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin như hiện nay, người ta có thể dễ dàng tìm kiếm, tra cứu các thông tin liên quan đến vấn đề chăm sóc sức khoẻ. Tuy nhiên, kinh nghiệm thực tế với người này có khi lại không phù hợp với người khác. Và trên thực tế rất khó để có thể kiểm chứng những thông tin này có chính xác hay không.

Nhằm giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về những tai hại của việc chữa bệnh theo “bác sĩ google” và đưa ra những khuyến cáo cần thiết trong việc chắt lọc thông tin chăm sóc sức khoẻ, Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống - Suckhoedoisong.vn tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề ““Nhiễu” thông tin sức khoẻ trên internet – Người dân lĩnh đủ!”.

Khách mời tham gia chương trình gồm:

Ông Ngô Huy Toàn, Trưởng phòng Thanh tra Báo chí và Thông tin trên mạng, Bộ Thông tin – Truyền thông.

BS. Ngô Đức Hùng, Khoa Cấp cứu A9, BV Bạch Mai – một hot facebooker đã nhiều lần trực tiếp tuyên chiến và bày tỏ rõ ràng quan điểm phản bác lại các thông tin gây “nhiễu” về vấn đề y tế, chăm sóc sức khỏe trên facebook cá nhân.


TS.BS Phạm Thị Việt Hương, Bệnh viện K Trung ương - người nhiều lần tuyên chiến với các "thánh" chữa ung thư trên internet


Dẫn chương trình: MC Nguyễn Trà My

Chương trình được truyền hình trực tuyến trên Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống bắt đầu từ vào lúc 19h00, thứ Ba, ngày 18/7/2017.

Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:

Email: bandientuskds@gmail.com

hoặc gọi theo số 04 6661 8272 trong thời gian diễn ra chương trình

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn ông Ngô Huy Toàn, Trưởng phòng Phòng Thanh tra Báo chí và Thông tin trên mạng, Bộ Thông tin – Truyền thông; BS. Ngô Đức Hùng, Khoa Cấp cứu A9, BV Bạch Mai; TS.BS Phạm Thị Việt Hương, Bệnh viện K Trung ương đã nhận lời tham gia chương trình.

Mời độc giả tham gia chương trình tương tác truyền hình trực tuyến

Khán giả tương tác với chương trình:
1. Like Fanpage Báo Sức khoẻ và đời sống
2. Share link sự kiện của chương trình.
3. Trả lời câu hỏi của chương trình chính xác và nhanh nhất.

Những khán giả có câu trả lời chính xác nhất và nhanh nhất sẽ được chúng tôi công bố và nhận được những phần thưởng từ chương trình.

Câu hỏi 1: Bạn nên tìm các thông tin y tế, sức khỏe chính thống từ những nguồn nào?

A.Từ sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa

B. Tham khảo thông tin từ Báo Sức khỏe&Đời sống – Cơ quan Ngôn luận của Bộ Y tế.

C.A&B

D.Seach thông tin trên mạng

Đáp án C

CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ CÓ FACEBOOK  Thuận Nguyễn LÀ  ĐÃ TRÚNG THƯỞNG CÂU HỎI SỐ 1 CỦA CHƯƠNG TRÌNH.

Câu hỏi 2: Khán giả có thể trực tiếp hỏi bác sĩ, chuyên gia  uy tín tại chuyên mục nào của  Báo Điện tử suckhoedoisong.vn?

A.Phòng mạch Onlìne

B. Truyền hình trực tuyến

C.Góc chuyên gia

D.Tất cả các chuyên mục trên

Đáp án đúng: B

CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ CÓ FACEBOOK  Thu Hà LÀ  ĐÃ TRÚNG THƯỞNG CÂU HỎI SỐ 2 CỦA CHƯƠNG TRÌNH.

D.Hải

NỘI DUNG CÂU HỎI GIAO LƯU :
MC
Thông tin về y tế là một trong những lĩnh vực thông tin nhận được sự quan tâm của đông đảo dư luận vì nó liên quan đến vấn đề chăm sóc sức khỏe của mỗi người. Tuy nhiên, trong bối cảnh gần đây trên mạng xã hội rộ lên nhiều thông tin đi ngược lại với khuyến cáo của ngành y tế như trào lưu antivaccine; trào lưu không chữa bệnh ung thư; và nhiều thông tin chữa bệnh theo kiểu truyền miệng khác... Các bác sĩ nghĩ sao về điều này?
BS. Ngô Đức Hùng :

Tôi cho rằng, trong vài năm trở lại đây khi kinh tế phát triển, lượng thông tin qua internet và kết nối qua mạng xã hội giúp con người kết nối với nhau tốt hơn, và con người có nhu cầu chia sẻ thông tin. Các thông tin liên quan đến vấn đề sức khỏe là một nhu cầu rất lớn cho mọi người. Khi mọi người đi tìm hiểu thông tin liên quan đến vấn đề sức khỏe là điều đáng mừng. Tuy nhiên, do xã hội phát triển nhanh, mỗi người không tự trang bị kiến thức nền tảng, nên các thông tin nào về sức khỏe hơi lạ, hoặc đi ngược với xu thế một chút, mọi người thường cho đó là sự thật. Có một thuyết âm mưu, dành cho chị em văn phòng, họ thường tra các từ khóa, đọc, chia sẻ truyền tai nhau nảy sinh ra một thế hệ - Tôi hay đùa là "thế hệ tinh thông toàn cầu ú ớ địa phương" nghĩa là tất cả các thông tin liên quan đến vấn đề sức khỏe không được kiểm chứng thì hiểu biết rất tốt và thông thạo. Tuy nhiên những kiến thức rất cơ bản, tối giản để giúp chăm sóc sức khỏe thông thường thì lại không thực hiện được.

Ví dụ như câu chuyện của bác sĩ Hương, liên quan đến vấn đề ung thư. Thời gian gần đây, người ta thường nói nhiều đến bệnh ung thư. Nhưng mọi người lại chia sẻ các phương pháp điều trị ung thư, rồi khuyên người ta không nên đến bệnh viện vì sẽ làm cho tình trạng của bệnh nhân xấu đi. Trong khi đó những kiến thức cơ bản trang bị cho mình để chăm sóc sức khỏe cho mình như con bị sốt phải làm thế nào, hay đứt tay phải xử lý ra sao.... Tôi thường lấy ví dụ như vài năm gần đây, các tòa nhà mọc lên rất nhiều, nhưng đường đi thì không có, đó là do cơ sở hạ tầng không theo kịp với sự phát triển sẽ sinh tắc đường. Điều này cũng giống như lượng kiến thức và tư duy của mỗi người. Khi bị tắc đường, người ta thường tìm đường khác để đi. Như vậy sẽ phá vỡ những quy chuẩn thông thường, nảy sinh hỗn loạn. Kiến thức cũng vậy, nếu nền tảng không có chúng ta sẽ đi sai đường và sai lầm.

TS. BS Phạm Thị Việt Hương: Tôi hoàn toàn nhất trí với ý kiến của bác sĩ Ngô Đức Hùng. Việc bùng nổ thông tin trên internet có 2 mặt . Hiện nay, internet đã trở thành một phần tất yếu của cuộc sống, hiện chúng ta không thể sống thiếu internet. Internet làm cho cuộc sống của chúng ta nhanh hơn, tiện lợi hơn. Mạng facebook, zalo bùng nổ giúp chúng ta gần nhau hơn, tiếp cận thông tin nhanh hơn, nhưng cũng có mặt trái. Việc bùng nổ thông tin về sức khỏe và các phương pháp chữa bệnh khiến các bác sĩ chúng tôi phải ngạc nhiên vì sao bây giờ xuất hiện nhiều bác sĩ, chuyên gia tư vấn sức khỏe đến như vậy. Một bác sĩ như tôi hay bác sĩ Hùng, chúng tôi phải có một kiến thức cơ bản về y học, sau đó chúng tôi phải học chuyên khoa sâu. Ngay như tôi cũng chỉ tư vấn về sức khỏe liên quan đến chuyên ngành ung thư. Nhưng ngay trong chuyên ngành ung thư, tôi cũng chỉ tư vấn một số mặt bệnh mà tôi được đào tạo và nắm vững. Bản thân tôi cũng không thể tư vấn được hết tất cả mọi mặt bệnh khác như sản phụ khoa, tim mạch, nội tiết.... Việc chúng ta tìm kiếm các thông tin về vấn đề sức khỏe trên mạng rất nguy hiểm và đang trở thành một trào lưu rất nguy hiểm. Mặt lợi rất ít, nhiều người dân ngại đi khám, người bệnh phải mất thời gian, mất công, mất tiền. Mặt hại là khi chúng ta nhận những thông tin nhưng không có kiến thức nền để tự kiểm chứng, chúng ta không biết thông tin đó đúng hay sai, từ đó nó trở thành trào lưu hết sức nguy hiểm.

BS Ngô Đức Hùng: Tôi xin kể một câu chuyện vui vui thế này, một bà mẹ làm việc nhà bị đứt tay, chảy máu, chị băng vào mà máu vẫn chảy ra, chị này rất sợ. Sau đó chị ăn 2 miếng khoai tây rán, thì máu hết chảy, bà mẹ này lên mạng nói  là nhờ khoai tây rán mà cầm được máu. Sau đó chị này đi "phổ biến kiến thức" cho các bà mẹ khác và trở thành trào lưu là ăn khoai tây cầm được máu. Như vậy kinh nghiệm của bản thân không hoàn toàn đúng cho tất cả, đôi khi nó còn là sự trùng hợp.

Hay một ví dụ khác, như sốt virus chẳng hạn, không cần chữa gì cả, bệnh sẽ tự lui sau 5-7 ngày tùy từng loại virus,  bác sĩ sẽ là người kiểm soát các cơn sốt, phản ứng của cơ thể gây hại. Tuy nhiên các bà mẹ thường truyền tai nhau  là thuốc tây độc hại, nên đi theo các biện pháp dân gian, cổ truyền sẽ tốt. Rõ ràng là đủ ngày đủ tháng bệnh cũng sẽ lui, các bà mẹ kết luận biện pháp đó là chân lý. Nhưng thực ra nó chỉ là tình cờ trùng thời điểm mà thôi. Có một số trẻ có biến chứng, đó là điều đáng tiếc.

Phong trào anti- vaccin chẳng hạn, thực ra chúng ta đang được hưởng thành quả của Chương trình tiêm chủng mở rộng, cả một cộng đồng được trang bị hệ miễn dịch tốt, đã có kháng thể chống lại các loại virus và vi khuẩn gây hại. Đứng trong một cộng đồng được bảo vệ như vậy, đương nhiên nguy cơ mắc phải các con vi khuẩn và virus nguy hiểm sẽ giảm bớt hơn so với thông thường rất nhiều. Chính vì vậy, khi phong trào của các bà mẹ nói rằng, tôi không tiêm vaccin nhưng con tôi cũng không bị mắc bệnh. Tuy nhiên đây là điều hết sức nguy hiểm. Nếu trở thành một trào lưu, cả một cộng đồng không được tiêm vaccin như vậy, hệ thống miễn dịch không được trang bị kháng thể chống lại các tác nhân từ bên ngoài vào, nguy cơ bùng nổ bệnh dịch. Với kinh nghiệm 12 năm làm nghề, trong thời gian trở lại đây tôi thấy nhiều dịch bệnh quay trở lại, nhiều bệnh ngay cả từ thời sinh viên chúng tôi học cũng không thấy giờ lại xuất hiện. Những người làm nghề như chúng tôi rất lo lắng.

TS.BS Phạm Thị Việt Hương: Việc tìm kiếm thông tin chữa bệnh trên internet không chỉ nguy hiểm cho người bệnh mà còn nguy hiểm cho cả cộng đồng. Trong lĩnh vực ung thư của tôi, một bà mẹ bỉm sữa chia sẻ trên facebook của mình và mách mọi người là một người hàng xóm bị ung thư bệnh viện trả về và uống bồ công anh 3 tháng khỏi bệnh, . Khi chị này đăng một tus như vậy, bản thân chị đó không có trách nhiệm với bản thân và cả cộng đồng. Chị này chỉ ngồi 1 chỗ, nghe đồn về một bệnh nhân mà không biết bệnh nhân này có thật hay không, bệnh nhân này có đúng bị ung thư và bệnh viện trả về và khỏi nhờ uống bồ công anh hay không. Mọi người sau đó bình luận và chia sẻ cho những bệnh nhân đang điều trị ung thư. Các bệnh nhân đang điều trị ung thư trở nên hoang mang với các phương pháp họ đang điều trị ở bệnh viện, họ có tư tưởng bỏ điều trị chính thống để theo phương pháp điều trị không được kiểm chứng như vậy.

Trào lưu bài xích vaccin khiến bác sĩ chúng tôi rất đau lòng. Trong thời đại văn minh, hiện đại như vậy mà lại bùng mổ trở lại một số vụ dịch lẽ ra chúng ta có thể tránh được nhờ tiêm vaccin như dịch sởi, ho gà, viêm não, nó không chỉ ảnh hưởng tới một số người mà ảnh hưởng tới cả cộng đồng và về sau này.

MC
Là một đơn vị chuyên về công tác Thanh tra Báo chí và Thông tin trên mạng, ông có thể cho biết thực trạng việc thanh tra và xử lý các thông tin sai sự thật hiện nay ra sao?
Ông Ngô Huy Toàn :

Những thông tin và quản lý thông tin chung, môi trường mạng trong đó có những thông tin sai sự thật thuộc trách nhiệm của rất nhiều cơ quan chức năng, tùy thuộc vào mức độ vi phạm của thông tin đó. Trong đó có những hình thức xử lý rất nặng như xử lý hình sự, tuy nhiên những vi phạm ở mức hành chính thì những thông tin sai sự thật ở trên môi trường mạng thuộc nhiệm vụ chức năng của ngành thông tin truyền thông trong đó có Bộ Thông tin – truyền thông, sở thông tin truyền thông  ở các tỉnh thành phố và thời gian gần đây Thanh tra Bộ Thông tin – truyền thông và thanh tra Sở Thông tin – truyền thông đã xử lý rất nhiều vụ thông tin sai sự thật trên môi trường mạng. Tất nhiên thì việc xử lý hiện nay trên môi trường  mạng có gặp những khó khăn nhất định, những khó khăn mang tính khách quan như lực lượng thanh tra tương đối mỏng, thứ hai trên môi trường mạng là môi trường tương đối tự do nên các thành viên không bị ai kiểm soát. Mặt khác thì môi trường mạng cùng sự phát triển của công nghệ hiện nay có thể cho phép người ta có thể có nhiều thủ thuật, nhiều cách thức để đối phó rất tinh vi, trốn tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng. Hằng năm có nhiều hoạt động thanh tra, kiểm tra trong đó có thanh tra kiểm tra theo kế hoạch thứ hai là thanh tra kiểm tra đột xuất. Tất cả hoạt động thanh tra này sẽ tiến hành thường xuyên  trong suốt những năm vừa qua và những hoạt động thanh tra này cũng đã phát hiện nhiều thông tin trong đó có thông tin sai sự thật và nhiều đối tượng cũng đã bị xử lý

MC
Việc người dân tin theo “bác sĩ google” và áp dụng các biện pháp chăm sóc sức khỏe chưa có cơ sở khoa học có thể dẫn đến những hệ lụy gì thưa các BS? Bác sĩ có thể cho biết những trường hợp cụ thể chữa bệnh theo “bác sĩ google” mà để lại những hậu quả đáng tiếc?
TS.BS Phạm Thị Việt Hương :

Theo tôi nó có rất nhiều hệ lụy. Nó xảy ra với cá nhân tìm kiếm thông tin không được kiểm chứng như vậy: nhẹ thì không khỏi bệnh, nặng nhất là tử vong. Đúng ra khi bị bệnh phải tới bệnh viện, nhưng áp dụng các biện pháp điều trị phản khoa học từ google làm chúng ta bị chậm quá trình điều trị, thậm chí tự đẩy mình tới cái chết. Ngoài hệ lụy sức khỏe còn hệ lụy kinh tế, chính trị. Nếu để bác sĩ google vô tội vạ thì bệnh viện càng ngày càng tiếp nhận bệnh nhân nặng. Chúng ta đổ tiền đổ của vào bệnh nhân nặng đấy, đáng ra đỡ tốn kém hơn nếu điều trị giai đoạn sớm. Hệ lụy xã hội là người dân hoang mang, ngay khi gõ google không phải biết tìm kiếm ở đâu.

BS. Ngô Đức Hùng bổ sung:

Như tôi làm bác sĩ nhận bệnh nhân cấp tuyến từ cấp tỉnh trở lên hay bên ngoài cộng đồng, ngày nào cũng phải tiếp nhận bệnh nhân biến chứng do sử dụng không đúng thuốc. Đặc biệt bệnh nhân xơ gan, suy thận thường giai đoạn cuối, không còn khả năng phục hồi. Những bệnh nhân đó phải được điều trị theo đúng phác đồ. Nhưng do nghe truyền miệng: ông lang nọ tốt..., họ uống thuốc vô tội vạ làm tăng thêm gánh nặng cho các cơ quan nội tạng, làm các cơ quan này hỏng mất. Họ chỉ là những người tuyệt vọng đi tìm các phương pháp điều trị mà đi tìm không đúng chỗ.

Đông y chân chính điều trị rất tốt. Thuốc lá cũng vậy, cần có thời gian để thuốc ngấm, nó mới có tác dụng. Nhiều bạn khi uống, thấy chưa có tác dụng ngay, vì nó phải có thời gian ngấm, lại nghe thông tin ngoài chợ, chuyện phiếm với nhau, nhiều người lại mách đi tìm nơi khác, rất lợi bất cập hại. Thông tin tràn lan trên mạng, lời nói trên đó thường thổi phồng lên rất nhiều. Các trang được kiểm chứng thường thông tin khô khan, không hấp dẫn mọi người lắm bằng các trang thông tin đưa hình ảnh trực quan trước mắt. 

Vừa rồi, GS. Bách (Đại học Y Hà Nội) làm nghiên cứu về thông tin của người dân liên quan đến sức khỏe trên 400 bà mẹ ở Hà Nội về sởi và thấy rằng nhu cầu tìm hiểu về sức khỏe của người dân rất cao và họ tin tưởng vào bác sĩ. Nhưng do không có thời gian, họ tìm thêm trên mạng, các thông tin không chính thống, các trường hợp bệnh khi đưa ra thường hấp dẫn hơn nhiều (như cá biệt 1 bệnh nhân X nào đó khỏi bệnh ... tác động lên toàn bộ mọi người). Và ngay lập tức họ sẽ tin tưởng vào nó. Ví dụ câu chuyện vaccin vừa rồi: đợt 2014 có dịch sởi liên quan đến vaccin, báo chí và các cơ quan đưa lên hơi quá nên làm người dân sợ và hoang mang, mà không thấy mặt lợi của vaccin. Sau khi thấy hình ảnh sởi bùng phát, mọi người lại đổ xô đi tiêm vaccin đây ra khan hiếm.

Hoàng Thị Loan
(hoangthiloan.1977@gmail.com)
Hiện nay, cá nhân tôi đang rất rối loạn vì các thông tin về các kênh về tư vấn sức khỏe, tư vấn thuốc, đọc trang thì tư vấn kiểu này, trang thì mâu thuẫn ngược lại... Bác sĩ có thể hướng dẫn cho tôi biết nên tìm kiếm thông tin về sức khỏe ở đâu là uy tín nhất. Có cách nào để chọn lọc thông tin sức khỏe chính xác không ạ? Tôi xin cảm ơn!
BS. Ngô Đức Hùng :

Vấn đề tìm kiếm các thông tin về các vấn đề chăm sóc sức khỏe tôi luôn khuyến cáo cần tìm người có uy tín như các bác sĩ, hoặc các trang thông tin uy tín, có danh tính rõ ràng, địa chỉ rõ ràng, như cơ quan ngôn luận của Bộ Y tế (báo Sức khỏe&Đời sống). Thứ 2, có các trang thông tin ở nước ngoài. Nhiều bạn có ngoại ngữ có thể tìm kiếm các trang thông tin của nước ngoài, nhưng cần tìm các trang thông tin của các trường đại học có uy tín, các tổ chức nghiên cứu rõ ràng.

TS Phạm Thị Việt Hương: Tôi cũng cùng ý kiến với bác sĩ Hùng. Nhưng tuyệt vời nhất là khi ốm đau, hãy đi tìm chuyên gia y tế. Tuy nhiên có những người ở xa, điều kiện kinh tế, thời gian không có, cần tìm trang thông tin có uy tín, địa chỉ rõ ràng mới tin cậy được. Hay các tư vấn của các chuyên gia y tế. Nếu đọc những trang thông tin vu vơ trên mạng thì rõ ràng không thể tin cậy được.

Độc giả
Một vụ việc mới xảy ra gây chấn động dư luận đó là vụ hàng loạt bé trai ở Hưng Yên mắc bệnh sùi mào gà nghi do cắt bao quy đầu tại một phòng khám tư nhân. Điều đáng nói là phòng khám này hoạt động không phép, thậm chí không có cả biển hiệu nhưng người dân vẫn tin theo truyền miệng và mách bảo nhau đưa con đến đây nườm nượp, để rồi dẫn đến hậu quả đáng tiếc. Các bác sĩ nghĩ sao về vụ việc này?
TS.BS Phạm Thị Việt Hương :

Quả thật tôi cảm thấy rất phẫn nộ trước phương pháp truyền miệng. Nhiều khi các mẹ các chị qua truyền miệng, đưa con đến cơ sở chữa bệnh không có biển hiệu, không biết bác sĩ này công tác ở đâu, có được cấp chứng chỉ hành nghề về lĩnh vực này không, gây ra hậu quả đau lòng. Hậu quả đau lòng bé trai bị sùi mào gà không chỉ gây hệ lụy sức khỏe mà còn gây ra hệ lụy về kinh tế xã hội, tình cảm trong gia đình. Nếu con bị bệnh, chỉ cần đến bệnh viện gần nhà (không cần bệnh viện trung ương, chỉ cần bệnh viện tuyến huyện thôi) là được giúp đỡ rồi. Có trường hợp không cần cắt, chỉ cần vài thủ thuật đơn giản ở cơ sở y tế đảm bảo vệ sinh, được vô trùng tuyệt đối. Khi về nhà, các cháu phải được chăm sóc đúng chuyên khoa: dùng kháng sinh hay không, rửa thế nào. Vụ việc trên gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh: nó không chỉ xảy ra với một cá thể, mà có thể xảy đến với cộng đồng. Không dễ gì đứng ra xử lý người phụ nữ chữa bệnh kiểu này đâu ạ, vì không có giấy trắng mực đen hay thỏa thuận, thậm chí tên em bé cũng không ghi vào đơn hay y bạ. Nếu có đưa ra tòa, hoàn toàn không có cơ sở pháp lý, cùng lắm xử lý hành chính chữa bệnh không có giấy phép hành nghề. Cuối cùng người dân lãnh đủ. 

Một khán giả
(Nghệ An)
Tôi thấy hiện nay đang loạn việc mua bán thuốc trên chợ facebook. Thuốc gì cũng có, từ thuốc trị ung thư, dạ dày, tiểu đường, suy thận, trĩ, thuốc trị yếu sinh lý v..v… Thuốc gì cũng được quảng cáo là ‘thần dược’, khỏi bệnh nhanh chóng. Bác sĩ nghĩ sao về vấn đề này? Việc bán thuốc vô tội vạ như vậy thì cơ quan chức năng có biện pháp ngăn chặn và xử lý ra sao, vì nếu cứ để như vậy thì rất nhiều người rơi vào tình trạng “tiền mất tật mang”?
BS. Ngô Đức Hùng :

 Việc mua bán thuốc trên mạng xã hội cũng như các mặt hàng khác. Khi quảng cáo người ta thường đưa ra các tác dụng rất tốt. TNhư lúc nãy tôi đã nói, chúng ta cần minh oan, đấy không phải là y học cổ truyền chân chính, người ta tự nghĩ ra, chia sẻ rồi thần thánh hóa nó lên, như vậy lợi bất cập hại . Tôi gặp rất nhiều bệnh nhân dùng các loại lá lẩu vô tội vạ, khi đến với chúng tôi thì bệnh đã đến giai đoạn cuối, không có khả năng hồi phục nữa. Đấy là điều hết sức đau lòng

TS. Phạm Thị Việt Hương: Là một bác sĩ tôi khẳng định luôn, không có kiểu chữa bệnh nào mà cứ ngồi ở nhà rồi tự mua thuốc mà uống như vậy. Để chữa bệnh, một bác sĩ phải hiểu biết về y học cơ bản, sau đó phải được đào tạo về bệnh đó. Nếu tự mua thuốc thì tiền mất tật mang. Ví dụ như một triệu chứng sốt chẳng hạn, có nhiều loại bệnh mà biểu hiện bên ngoài là sốt, không thể ngồi nhà mà tra google rồi tự mua thuốc hạ sốt uống. Việc quảng cáo và bán thuốc tràn lan trên mạng xã hội có 2 vấn đề, nếu doanh nghiệp đó được phép quảng cáo bán thuốc nhưng người dân tự mua thuốc là lỗi ở người dân. Có bệnh phải đi bác sĩ khám bệnh, kê đơn sau đó mới đi mua thuốc. Ngoài ra những trang quảng cáo không được cấp phép hoặc "treo đầu dê bán thịt chó" là hành vi vi phạm .... cần có biện pháp xử lý.

Ông Ngô Huy Toàn: y tế là lĩnh vực đặc thù, nhất là thuốc. Ở nhiều nước, việc sử dụng thuốc chặt chẽ hơn, không như ở Việt Nam, người bệnh có bệnh tự chẩn bệnh, tự ra hiệu thuốc mua về uống. Trên mạng để xử lý hoạt động kinh doanh, quảng cáo thuốc trên môi trường mạng cần có sự phối hợp của Bộ Y tế. Có những quy định liên quan đến giấy xác nhận nội dung quảng cáo, hoặc có thuốc được phép tiêu dùng nhưng không được phép phổ biến.... Những sản phẩm khi được đưa lên mạng, Bộ Y tế đã quy định rất chặt chẽ về thông tin. Nếu Bộ Y tế và Bộ TTTT phối hợp tốt thì chúng ta sẽ xử lý nhanh và hiệu quả những thông tin không phù hợp. 

MC
Thưa bác sĩ Phạm Việt Hương, thời gian vừa qua, trên mạng có xuất hiện thông tin đã lôi kéo được rất nhiều người tham gia và chia sẻ là khi mắc bệnh ung thư không nên điều trị bằng hoá chất bởi “phương pháp này là lỗi thời và lạc hậu, không hiệu quả, lại tàn phá cơ thể con người”. Báo SK&ĐS là cơ quan truyền thông đầu tiên phỏng vấn Giám đốc BV K về vấn đề này. Là một bác sĩ chuyên ngành ung thư, bà có ý kiến gì về vấn đề này?
TS.BS Phạm Thị Việt Hương :

Cách đây 2 tháng, rộ lên trên mạng xã hội thông tin: "Việt Nam áp dụng phương pháp điều trị ung thư lỗi thời là hóa trị và xạ trị. Hóa trị và xạ trị tàn phá cơ thể, lại không hiệu quả...". Ngay lập tức, Giám đốc Viện K đã phải họp báo khẳng định đó là thông tin bịa đặt, nguy hiểm. Hiện nay, 3 biện pháp phẫu thuật, hóa trị, xạ trị vẫn là các phương pháp điều trị ung thư cơ bản theo Hiệp hội Ung thư Mỹ cũng như Hiệp hội Ung thư EU. 

Hóa trị chiếm 40-50% trong điều trị ung thư, xạ trị chiếm 30-40% trong điều trị ung thư. Hiện nay, Viện K cập nhật các phác đồ điều trị trên thế giới, có các chuyên gia cử đi học tập. Các phác đồ cập nhật tới mức độ khi người ta công bố trên các tạp chí chuyên ngành và các sách giao khoa của Mỹ năm 2017 chúng tôi đã học tập. 

Hóa chất được điều trị cho các căn bệnh ung thư huyết, ung thư buồng trứng, tinh hoàn, .... Ung thư ở trẻ em có thể chữa khỏi nhờ hóa trị, như ung thư tạo huyết, u nguyên bào võng mạc,... Đây còn là biện pháp kéo dài cuộc sống cho các bệnh nhân di căn nhiều, giúp bệnh nhân sống kéo dài hơn. Ngoài ra còn có hóa trị triệu chứng cho các bệnh nhân không còn cơ hội điều trị triệt để, có thể giảm bớt triệu chứng như giảm đau, giảm khó thở.

Những tít giật trên mạng chỉ là tít giật gân. Tất nhiên, hóa trị và xạ trị cũng ít nhiều gây ảnh hưởng đến tế bào lành. Các phác đồ được đưa vào điều trị, độc tính đối với tế bào lành hoàn toàn có thể phòng ngừa và chấp nhận được. Ngoài chỉ định hóa trị, xạ trị còn có các biện pháp bảo vệ tế bảo lành: như bảo vệ tim, phổi, thận, tủy xương cho bệnh nhân. Có những bệnh nhân gặp độc tố mạnh đấy là cá thể đến bệnh viện giai đoạn muộn, cơ thể họ đã bị bệnh ung thư tàn phá rồi, bác sĩ có các biện pháp để xử lý độc tính.

Với kiến thức và lương tâm của một bác sĩ chuyên ngành ung thư, tôi khẳng định trên thế giới các biện pháp phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, nhắm tế bào đích vẫn là các biện pháp điều trị bệnh ung thư chính.

BS.Ngô Đức Hùng bổ sung:

Đợt vừa rồi tôi có chiến đấu rất nhiều đối với các “thánh” điều trị ung thư: có bạn có bố bị ung thư giai đoạn sớm chỉ bị trên niêm mạc dạ dày, kiên quyết điều trị detox, không phẫu thuật. Sau 1 năm bạn tuyên bố bố khỏi ung thư. Thông thường, tiền ung thư xuất hiện 3-7 năm. Tôi có theo dõi facebook bác đó có vết loét mới trên nền sẹo cũ, có nghĩa là ung thư mới xuất hiện nặng hơn. Nếu cắt vết loét đó ngay từ đầu, có thể khỏi hoàn toàn. Đây là hành động rất đáng tiếc. Hy vọng bạn đó xem được chương trình này, bạn sẽ có phản ứng đúng đắn đưa người nhà đi điều trị. 

Một bạn đọc giấu tên
Tôi có người em bị nhiễm HIV điều trị đã vài năm nay rồi. Tôi tìm hiểu thông tin thì thấy có người nói bệnh nhân HIV và cả bệnh nhân ung thư nữa, nên ăn thực dưỡng sẽ tốt, và không cần ngày nào cũng phải uống thuốc hàng ngày mà vẫn sống chung khỏe mạnh với HIV. Xin hỏi bác sĩ điều này có đúng không vậy? Ăn thực dưỡng là ăn như thế nào? Bệnh nhân HIV và bệnh nhân ung thư có áp dụng được không? Tôi xin cảm ơn.
BS. Ngô Đức Hùng :

Đây hoàn toàn là sai lầm, thực dưỡng là thay đổi chế độ ăn, đây là phương pháp giúp cân bằng âm dương giữa ăn và thiền, chúng ta đang thần thánh nó lên. Phải khẳng định luôn thực dưỡng không điều trị được ung thư và cả HIV.  Nhiều nhà khoa học trên thế giới cũng chưa tìm ra phương pháp khống chế được con virus HIV, vậy tại sao chúng ta lại tin chỉ một chế độ ăn thực dưỡng có thể chữa được căn bệnh này.

TS Phạm Thị Việt Hương: Tôi khẳng định thực dưỡng không phải là phương pháp điều trị ung thư mà chỉ là một chế độ ăn. Nếu một bệnh nhân ung thư từ bỏ các phương pháp điều trị chính thống thì chỉ có con đường duy nhất là tử vong. Thực dưỡng là chế độ ăn áp dụng cho một số bệnh cụ thể như bệnh tiểu đường phải kiêng gluxit, bệnh suy thận phải kiêng mặn, bệnh nhân bị cao huyết áp, suy tim phải giảm chất béo ... Một người bình thường không nên từ chối protid, lipid ... để chữa bệnh được. Ngoài ra nếu cổ súy cho phương pháp thực dưỡng sẽ gây ra nhiều hậu quả, đặc biệt với trẻ em đang tuổi phát triển. Nếu thực dưỡng áp dụng trên bệnh nhân ung thư sẽ bỏ qua nhiều cơ hội chữa bệnh, từ bệnh nhẹ thành nặng, từ bệnh sớm thành bệnh muộn, từ bệnh có khả năng chữa thành không thể. Nếu áp dụng chế độ này sẽ không có kết quả tốt được.

BS Ngô Đức Hùng: Tôi xin chia sẻ, tuần vừa qua,  tôi đã gặp một trường hợp bệnh nhân ung thư dạ dày nhưng áp dụng phương pháp thực dưỡng khiến cơ thể suy kiệt, thiếu máu , đáng ra phải được mổ, nhưng vì chế độ ăn thực dưỡng khiến người bệnh không thể trải qua cuộc mổ được, nên người bệnh đó phải chờ thêm một thời gian mới có thể mổ được. Điều này sẽ làm chậm quá trình điều trị, gây thiệt hại cho bệnh nhân rất nhiều. 

TS Phạm Thị Việt Hương: Nếu hiểu đúng về thực dưỡng, về chế độ ăn chay rất tốt. Thực ra chế độ ăn chay cũng có lợi cho sức khỏe. Sau nhiều ngày ăn nhậu, gan thận tim phải làm việc nhiều, chúng ta cũng nên áp dụng chế độ ăn thực dưỡng hoặc ăn chay vài bữa. Với những nhà sư, ăn chay trường của họ cũng rất giàu dinh dưỡng và năng lượng.

Phạm Ánh
(anhpham.vnu@gmail.com)
Thưa BS. Hùng, thực phẩm biến đổi gen có ảnh hưởng đến sức khoẻ như nhiều trang báo mạng đưa tin ko ạ? Làm thế nào để nhận biết được thực phẩm biến đổi gen thưa BS?
BS. Ngô Đức Hùng :

Hiện chưa có nghiên cứu nào rõ ràng liên quan đến tác hại của thực phẩm biến đổi gen nên không có gì phải sợ. Khi chia sẻ thông tin trên mạng, chúng ta cần tìm hiểu các thông tin chính thống, không nên tìm hiểu các thông tin vu vơ trên mạng và tin nó là thật. Nếu lúc nào cũng sống trong nỗi sợ thì chất lượng cuộc sống không tốt. Thay vì chúng ta quá lo lắng khi lúc nào cũng băn khoăn liệu đây có phải là thực phẩm biến đổi gen không nhỉ thì cuộc sống còn gì thú vị nữa, mà các bằng chứng về tác hại của thực phẩm biến đổi gen  thì chưa rõ ràng. 

TS Phạm Thị Việt Hương: Biến đổi gen là một thành tựu của khoa học công nghệ, các nhà khoa học đã tạo ra nhiều giống hoa có màu sắc đẹp, hay ngô biến đổi gen rất ngọt. Gen biến đổi đó không thể là mầm bệnh để gây bệnh được.

Mẹ Bon
(9X)
Chào bác sĩ Ngô Đức Hùng, tôi có thường xuyên theo dõi các bài viết trên trang facebook cá nhân của BS và nhận thấy anh đã nhiều lần phản bác trào lưu antivaccine đang rất rầm rộ trên mạng xã hội. Tuy nhiên vẫn có không ít phụ huynh nói rằng: “Con họ không tiêm vaccine nhưng vẫn khỏe mạnh, trong khi những trẻ khác được tiêm vaccine vẫn ốm như thường!”. Thậm chí họ còn đưa ra nhiều ví dụ về tiêm vaccine dẫn đến sốc thuốc hoặc chết người; hay như ở nước ngoài người ta không tiêm vaccine?.... Tất cả những điều này có căn cứ khoa học nào không thưa bác sĩ? Cuối cùng thì cha mẹ chúng tôi có nên hay không nên cho con mình tiêm vaccine thưa BS?
BS. Ngô Đức Hùng :

Lúc đầu tôi đã phân tích, chúng ta đang hưởng thành quả của Chương trình tiêm chủng mở rộng. Nhìn rộng ra, phong trào anti vaccin xuất hiện ở đâu thì dịch bệnh xuất hiện ở đấy. Năm 2014, lần đầu tiên Việt Nam xuất hiện dịch sởi, năm vừa rồi dịch sởi xuất hiện ở Mỹ, và rồi ở châu Âu như Italia, Pháp.... , các nước có phong trào bài vaccin mạnh nhất thì dịch bệnh hoành hành nhiều nhất.  Nhiều bộ luật liên quan đến vấn đề tiêm chủng đã ra đời. Pháp năm 2018 sẽ có luật, Italia cũng thế. Ở Australia khi trẻ đến tuổi đi học, tiếp xúc với cộng đồng, phải trình sổ tiêm chủng. Ngay như người lớn chúng ta khi đi nước ngoài chúng ta phải trình ra sổ tiêm một số loại vaccin nhất định. 

Tôi xin khẳng định tiêm vaccin không hề nguy hiểm, người ta thường nhìn thấy các trường hợp tai biến vaccin quá khủng khiếp do truyền thông quá dày đặc. Tỷ lệ tai biến vaccin,  hàng triệu liều mới có 1-2 trẻ bị tai biến, thường xuất hiện trên cơ địa dị ứng của trẻ. Giữa lợi và hại thì chúng ta phải thừa nhận là mặt lợi quá nhiều. Hoặc tiêm vaccin mà trẻ ốm, thực ra không phải vậy. Vaccin là giúp tập luyện hệ miễn dịch chống lại các bệnh cụ thể. Chương trình tiêm chủng mở rộng lựa chọn những bệnh nguy hiểm, hậu quả nặng nề, giúp cơ thể chống lại bệnh tật như sởi, bại liệt, ho gà, viêm não Nhật Bản... Nếu mắc sẽ để lại hậu quả nặng nề. Vậy có lý do gì mà chúng ta bài xích nó.

Liên quan đến vấn đề chính sách, theo tôi biết phong trào bài vaccin xuất hiện ở thành phố lớn và kể cả vụ dịch cũng xuất hiện ở thành phố lớn. Ở các vùng quê đến ngày tiêm chủng họ đi rất đông, còn phong trào bài vaccin chỉ xuất hiện ở thành phố lớn. Đây là thực tế mà chúng ta cần phải nhìn nhận và xem xét về thông tin.

TS Phạm Thị Việt Hương: Mục tiêu của tiêm chủng không chỉ bảo vệ cho bản thân người đó mà là bảo vệ cả một cộng đồng. Khi 1 đứa trẻ bị sởi có thể lây cho cả một nhóm, thôn, phường thậm chí cả huyện bị sởi. Nếu nhiều người bài xích vaccin không chỉ vô trách nhiệm mà còn gây hậu quả cho cả cộng đồng, gây hậu quả lâu dài. Như dịch viêm não, nếu bệnh nhân sống được cũng để lại di chứng nặng nề về sau.

BS Ngô Đức Hùng: Vừa rồi trên trang facebook của mình, tôi có chia sẻ câu chuyện về một cậu thanh niên 16 tuổi bị viêm não Nhật Bản, sau 1 tháng nằm viện trí não cậu chỉ như 1 đứa trẻ 6 tuổi và phải ăn qua đường bụng. Đây là hậu quả rõ ràng là không còn một tương lai nào cho cả cậu bé đó và cả gia đình cậu.

TS Phạm Thị Việt Hương: Tôi còn nhớ tuổi thơ của tôi, hồi tôi đi học, được các bác sĩ đến tiêm phòng tại trường học. Có lẽ do sự bùng nổ của internet, việc chia sẻ thông tin giật gân, gây sốc về vaccin khiến nhiều người bài xích vaccin...

MC
Quay trở lại với sự việc rất nhiều trang mạng thông tin sai sự thật về việc cấm gây mê tủy sống khi mổ đẻ xảy ra mới đây. Sau đó các báo chính thống và cơ quan y tế đã phải lên tiếng làm rõ vấn đề này. Vậy làm thế nào để người dân phân biệt được đâu là những tờ báo chính thống, đâu là những trang tin không đáng tin cậy trong khi tiếp cận thông tin. Ông Ngô Huy Toàn có gợi ý gì cho khán giả?
Ông Ngô Huy Toàn :

Như tôi đã nói, môi trường internet, website tiếng Việt ở trong nước cũng như ở nước ngoài thì cũng có nhiều website tiếng Việt ở nước ngoài. Vậy đâu là thông tin chính xác, với công việc tiếp xúc với nhiều nguồn thông tin thì tôi được biết là những cơ quan báo chí đã được định hình như VnExpress, Vietnamnet. Báo chí chính thống có những lợi thế tiếp xúc với những cơ quan, những người có uy tín để thẩm định lại các thông tin đó nên các thông tin đó rất đáng tin cậy. Đấy là những cái đầu tiên độc giả nên hướng đến.

MC
Trước đây đã xảy ra việc tung tin đồn rằng Việt Nam có người nhiễm virus Ebola điều trị tại BV Bạch Mai, hay mới đây là thông tin ăn vải gây viêm não Nhật Bản… khiến nhiều người hoang mang, lo sợ. Theo các chuyên gia, đứng trước những luồng thông tin về dịch bệnh mà chưa biết rõ tính chính xác đến đâu thì người dân cần ứng phó thế nào?
BS. Ngô Đức Hùng :

Là người đọc, đứng trước cơn bão thông tin chúng ta cần bình tĩnh chờ đợi các trang thông tin chính thống. Nếu chúng ta cứ đi theo những trào lưu không chính thống thì không được đúng.

TS Phạm Thị Việt Hương: Tôi cũng nghĩ như vậy, chúng ta cần đọc báo với một cái đầu lạnh. Không chỉ trong lĩnh vực y tế mà vấn đề an ninh xã hội cũng vậy. Gần đây có nhiều báo đưa những thông tin thất thiệt như bắt cóc trẻ em, lấy nội tạng...Tôi không cảm thấy hoang mang trước những thông tin đó vì tôi đọc báo với một cái đầu sáng suốt, tôi thường bình tĩnh chờ đợi những thông tin chính thống.

Hoàng
(Phuonghoangtrang33@vinet.vn)
Theo tôi được biết có tổ chức Ruy Băng Tím - về phòng chống ung thư tại VN. Xin BS cho biết tổ chức này có uy tín không? BS có thể nói rõ hơn về tổ chức này được ko? Tôi xin cảm ơn!
TS.BS Phạm Thị Việt Hương :

Gần đây tôi mới biết đến tổ chức Ruy băng tím, một tổ chức phi chính phủ thành lập năm 2015 bởi 1 bạn trai và 1 bạn gái. Bạn trai là một sinh viên ưu tú và đi du học nước ngoài. Đây được coi là trang web phi lợi nhuận nhằm xây dựng 1 trang web uy tín, chính thống cho bạn đọc. Nhưng do mới thành lập, trong quá trình xây dựng trang web, các bạn ý có mời các chuyên gia uy tín, đầu ngành để biên tập, hiệu đính. Nhưng dù có 1 trang web tin cậy như vậy cũng không đơn giản người dân đọc mà tự chữa bệnh cho mình. Ví dụ khi các bạn ý đăng lên về triệu chứng ung thư vú, không phải người dân cứ đọc thấy triệu chứng đấy là nghi mình bị ung thư vú được, mà chúng ta phải đi khám để xác định các triệu chứng. 

Phan Thùy Liên
(Nhân viên văn phòng)
Gần đây tôi nghe nói có nhiều người mắc bệnh sốt xuất huyết. Xin hỏi BS chữa bệnh này bằng cách uống lá nhọ nồi, hoặc cạo gió để hạ sốt có đúng không vì tôi thấy rất nhiều người chia sẻ trên mạng và nói là hiệu quả.
BS. Ngô Đức Hùng :

Sốt xuất huyết là do virus, như tôi chia sẻ lúc nãy, nếu làm virus sốt xuất huyết gây giảm tiểu cầu và xuất huyết cho người bệnh. Theo tôi lá nhọ nồi để giảm sốt khi đắp rất tốt. Trong đông y, cạo gió còn gây nguy hiểm cho bệnh nhân sốt xuất huyết như gây xuất huyết cho bệnh nhân. Tốt nhất nếu bị sốt xuất huyết nên đến bệnh viện để xét nghiệm xem tiểu cầu có giảm không, có cần thiết phải can thiệp hay không. Còn các biện pháp dân gian đó chỉ hiệu quả về mặt triệu chứng chứ không có nhiều tác dụng. 

Một bạn đọc
Thưa các chuyên gia, các trào lưu trên mạng xã hội chưa bao giờ bùng phát mạnh và có ảnh hưởng đến nhiều người như hiện nay. Đặc biệt là những trào lưu trên mạng ảo hướng dẫn các cách bảo vệ sức khỏe như giảm cân, detox hay các phương pháp chữa bệnh… khiến cho những người không làm chuyên ngành y như tôi cũng thấy giật mình vì sao quá nhiều người tin và chia sẻ như vậy? Có phải vì hệ thống truyền thông y tế của chúng ta còn yếu kém dẫn tới người dân đua nhau làm theo lời mách bảo trên mạng?
BS. Ngô Đức Hùng :

Các trào lưu bảo vệ sức khỏe tôi đã nói rất nhiều lần, tôi đã có những trận bút chiến để đưa tới những thông tin khuyến cáo chính thống tới cộng đồng. Có những bạn trẻ đến viện trong tình trạng đói ăn, sau đó tử vong. Tôi gặp một bác uống nước thanh lọc cơ thể, nhưng sau đó vào viện bị suy thận. Có một câu chuyện rất nực cười là sau khi bác điều trị ra viện với chi phí điều trị lên tới 200 triệu đồng thì có 2 người mang hoa đến bệnh viện và chúc mừng bác đã detox thành công. Nó tác động tới bản thân tôi và tôi rất bức xúc.

Những người thực hiện không có lỗi vì họ trót tin vào những lời đồn thổi. Các phương pháp detox đó chỉ là nhịn ăn uống nước, nó không có tác dụng gì ghê gớm, chỉ là do chúng ta ăn các bữa ăn quá thừa mứa nhưng nhịn ăn vài bữa thấy cơ thể nhẹ nhàng hơn. 

TS Phạm Thị Việt Hương: Chúng ta cần thừa nhận là truyền thông của chúng ta chưa đạt yêu cầu. Khi mở tivi ra tôi thấy thời lượng dành cho y tế và tuyên truyền cho vấn đề sức khỏe còn chưa đủ. Trong khi mất quá nhiều thời gian cho các chương trình giải trí. Phải chăng truyền thông chưa đủ mạnh, đấy là còn chưa nói đến độ chính xác . Các thánh chữa ung thư detox  xui những phương pháp chữa bệnh rất đơn giản, như uống dầu dừa. Họ chụp những viên sỏi rất to và bảo là đó là sỏi gan... hoặc các cách chữa ung thư đơn giản như uống như nấm lim xanh, bồ công anh. Tôi thường chia sẻ với bệnh nhân của mình rằng nếu chữa ung thư đơn giản như vậy thì bệnh viện không quá tải, bác sĩ không phải suốt ngày đi học như vậy, nếu đơn giản như vậy, tôi phải là người giới thiệu cho mọi người uống. 

 

huyensim91@gmail.com
Bác sĩ ơi, tôi có cháu 3 tuổi, hơi còi 1 tí, nghỉ hè tôi cho cháu về quê với bà. Bà cháu nghe mọi người mách cho cháu uống những viên thuốc cam, bảo là thuốc để cháu kích thích ăn ngon. Tôi xem thì thấy thuốc không có tên và cả nơi sản xuất, nhưng nhiều người mách uống thuốc nam cho lành, không biết có nên cho trẻ uống thuốc nam để kích thích ăn ngon không?
BS. Ngô Đức Hùng :

Tôi là bác sĩ hồi sức cấp cứu và có cả chuyên ngành chống độc nữa. Bố tôi vốn là một bác sĩ đông y nên trước đây tôi có hỏi bố về thuốc cam. Một số người làm thuốc đông y lại cho thêm chì vào. Một lượng chì trong thuốc cam đó kích thích ăn ngon miệng. Điều này rất nguy hiểm do chì tích tụ vào cơ thể, lâu dần sẽ dẫn tới ngộ độc chì. Thuốc cam chân chính không bao giờ có chì trong đó. Nhưng làm thế nào để phân biệt thuốc cam có chì hay không có chì thì nó phụ thuộc vào lương tâm của người thầy thuốc.

TS Phạm Thị Việt Hương: Hình ảnh mỗi bữa ăn hiện nay người bà, người mẹ thường bê bát cháo ra ngoài đường cho trẻ ăn. Trẻ có nhu cầu khác nhau, thậm chí trong cùng 1 đứa trẻ, có giai đoạn học hành, tăng trưởng thì ăn nhiều hơn. Nhiều người mẹ nhồi nhét trẻ ăn, biến bữa ăn của trẻ thành cực hình. Bản thân việc kích thích cho trẻ ăn là trái với sinh lý và tự nhiên rồi. Chúng ta cũng không phân biệt được thuốc cam của thầy thuốc chân chính hay thuốc cam pha chì. Đã có nhiều câu chuyện đau lòng xảy ra như nhiều trẻ bị nhiễm chì vì uống thuốc cam.

BS Ngô Đức Hùng: Hãy để con được ốm. Tôi thường nói đùa những bà mẹ đó là thợ nhồi. Đừng bao giờ nghĩ con mình béo là khỏe. Mỗi đứa trẻ có nhu cầu về ăn uống và thể chất khác nhau. Phải cho các cháu được chơi, chứ không phải lúc nào cũng là ăn để béo. Miễn sao các cháu bảo đảm chiều cao, ít ốm, được chơi là tốt rồi. Đừng bao giờ so sánh con mình với con người khác.

Trí Hùng
Tôi thấy có thông tin nói rằng khi bị viêm ruột thừa thì lấy lá cây liễu phơi khô đun lên uống. Rồi lấy lá trầu không vo lại đắp lên hố chậu phải. Nếu sau 3 ngày mà đau tăng lên thì đi mua kháng sinh uống, không cần phải đến BV chữa trị vừa tốn kém vừa mất thời gian. Điều này có đúng không thưa bác sĩ? Nếu vậy thì đơn giản quá, ai cũng áp dụng được.
BS. Ngô Đức Hùng :

Nếu thực hiện theo phương pháp này bệnh nhân sẽ không phải đến bệnh viện mà đến thẳng nhà tang lễ. Theo diễn biến tự nhiên của viêm ruột thừa, sau 24 giờ nếu không có can thiệp, ruột thừa sẽ vỡ, mủ sẽ chảy vào ổ bụng, sẽ gây viêm phúc mạc và để lại hậu quả nặng nề, thậm chí tử vong. Đến bây giờ khi chưa có nghiên cứu, thống kê nào cho thấy viêm ruột thừa tự khỏi, chúng ta nên đi theo các phương pháp chính thống.

MC
Đối với các thông tin vi phạm được cung cấp từ bên ngoài (như trang tin từ nước ngoài, trên các dịch vụ phổ biến của nước ngoài cung cấp vào Việt Nam) thì việc phát hiện và xử lý như thế nào, bởi lẽ những trang tin có vi phạm chủ yếu đặt máy chủ ở nước ngoài, thay đổi địa chỉ IP liên tục…. Xin ông giải thích rõ hơn.
Ông Ngô Huy Toàn :

Đây là câu hỏi khó và cũng là việc khó mà quốc gia nào cũng phải đối mặt trong thời đại bùng nổ thông tin hiện nay. Hiện nay chúng ta cũng như vậy, chúng ta có rất nhiều trang website bằng tiếng Việt từ nước ngoài, cung cấp xuyên biên giới vào Việt Nam mặc dù chúng ta cũng đã có những thông tư, quy định, quy định về  loại hình thông tin này. Tuy nhiên để xử lý những thông tin sai  phạm là việc không đơn giản. Thứ nhất là đối tượng có thể không ở Việt Nam, thứ hai là hệ thống kỹ thuật của họ cũng đặt ở nước ngoài. Trên thực tế về lý thuyết thì cũng có những giải pháp để ngăn chặn ví dụ như dùng giải pháp kỹ thuật. Tuy nhiên thì liên quan đến giải pháp kỹ thuật thì chỉ là giải pháp mang tính tình thế  là chính vì nó sẽ gây ra những cái bất tiện ví dụ như ảnh hưởng đến chất lượng của dịch vụ thứ hai đối với những người mà có những kiến thức nhất định về công nghệ thông tin thì việc chúng ta ngăn chặn cũng không có tác dụng với họ, họ dễ dàng để vượt qua cái rào cản để người ta vẫn truy cập được bình thường. Tuy nhiên bên cạnh giải pháp kỹ thuật thì chúng ta vẫn còn nhiều giải pháp khác để xử lý ví dụ như phối hợp với những đơn vị cung cấp dịch vụ để ngăn chặn, xóa bỏ thông tin sai sự thật liên quan đến các lĩnh vực nói chung trong đó có thông tin sai lệch liên quan đến y tế. Trên thực tế Bộ Thông tin – Truyền thông đã can thiệp cũng đã yêu cầu những nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài gỡ bỏ khá nhiều thông tin độc hại cũng như thông tin sai sự thật ảnh hưởng đến con người nói chung. Hai đơn vị mà phối hợp với Bộ Thông tin – Truyền thông trong thời gian qua khá tốt đó là Công ty Facebook cũng như công ty google. Thông qua việc xử lý đó cũng đòi hỏi  mất thời gian ví dụ như văn bản, chuyển tải cái nội dung đó đến đơn vị đó thì cũng mất thời gian nhất định. Ngoài ra thì chúng ta cũng còn những giải pháp khác để ngăn chặn tình trạng như vậy. Ví dụ như hợp tác quốc tế trong việc xử lý những cái thông tin vi phạm.

Hiện nay có khá nhiều thông tin sai lệch đã được xử lý, đặc biệt là google và facebook, có tới hàng trăm tài khoản, hàng trăm thông tin mà Bộ Thông tin Việt Nam yêu cầu thì Facebook và google đã gỡ bỏ.

MC
Thưa bác sĩ, tôi rất béo, thời gian gần đây tôi làm theo hướng dẫn giảm cân low carb trên facebook và thấy cũng có tác dụng, cũng giảm được một số cân nặng. Nhưng tôi nghe nói ăn chế độ low carb lâu dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe, gây thiếu chất. Bác sĩ có thể cho tôi lời khuyên không, có nên tiếp tục ăn chế độ này trong thời gian dài hay không?
BS. Ngô Đức Hùng :

 Quan điểm của tôi ăn uống là phải cân bằng chất dinh dưỡng, bất kể biện pháp nào thiên lệch đều gây mất cân bằng cho cơ thể. Biện pháp low carb là ăn với chế độ giảm carbohydrat làm cơ thể mất nước, giai đoạn đầu tiên có thể giảm cân nhưng làm tăng axit uric, gây hiện tượng tăng chuyển hóa protein gây nhiễm toan ceton. Có một số nghiên cứu, ăn protein quá nhiều làm tăng nguy cơ gây ung thư. Ngay cả ăn chay cũng vậy, cũng không phải là biện pháp hoàn hảo. Chúng ta cần biết cân bằng trong ăn uống.

Để giảm cân, bạn cần đến các trung tâm để tập luyện, kết hợp với chế độ ăn... sẽ giảm được  cân nặng.

Thanh
(tom_he83@yahoo.com)
Thưa ông Toàn, tình trạng người dân bị nhiễu thông tin hiện nay tôi nghĩ ngoài việc các cá nhân tự đưa thông tin, tự share thông tin ra...thì báo chí (điện tử) cũng góp phần làm cho thông tin bị nhiễu (ko chỉ vấn đề sức khỏe) bằng cách đăng những bài viết không đảm bảo chất lượng, nguồn tin không chính xác, hoặc là thiếu căn cứ khoa học...(tôi cho là không cần phải dẫn chứng ví dụ ở đây). Vậy là đại diện của Báo chí và Thông tin trên mạng, ông có thể cho biết là liệu Bộ Thông tin – Truyền thông có dự định gì để làm giảm những bài viết thiếu chất lượng và cung cấp những thông tin không chính xác cho người dân không?
Ông Ngô Huy Toàn :

Câu hỏi của bạn tôi cũng chưa biết có chính xác hay không nhưng rõ ràng trong lĩnh vực nào cũng vậy không thể nói là không có sai sót được. Trong báo chí thì cũng có những sai sót nhưng nhận định như của bạn thì có thể là hơi thái quá thì theo quy định của luật pháp Việt Nam thì cơ quan báo chí, Nhà nước không hoàn toàn kiểm soát cơ quan báo chí trước khi xuất bản nhưng việc xuất bản những nội dung thông tin đó hoàn toàn thuộc quyền của Tổng Biên tập. Theo quy định thì thông thường các báo rất quan trọng việc giữ uy tín của mình rồi quy định của luật báo chí rất chặt chẽ đặc biệt là tính chính xác, tính khách quan của nội dung thông tin là hàng đầu trong thực tế  xã hội thì đang   có nhiều luồng thông tin khác nhau. Rất nhiều người sau có thể là share thông tin ở trên mạng xã hội cuối cùng người ta vẫn tìm về thông tin của các cơ quan báo chí chính thống để người ta kiểm định lại, xem xét lại xem là những cái thông tin đó đúng hay là sai tức là cơ quan báo chí hiện nay đang có một vai trò rất là quan trọng trong việc định hướng thông tin trong cộng đồng. Như đã nói trong hoạt động báo chí thì cũng có những thông tin như độc giả vừa nêu tức là thông tin không được chuẩn xác, sai lệch thì Nhà nước cũng có những chế tài và thực tế Bộ Thông tin – truyền thông cũng đã xử lý một số trường hợp liên quan đến lĩnh vực y tế mà thông tin sai sự thật nhưng về cơ bản thì những thông tin liên quan đến lĩnh vực y tế các cơ quan báo chí làm tương đối tốt. Tất nhiên để đáp ứng được yêu cầu thì các cơ quan báo chí và đặc biệt những cơ quan báo chí liên quan đến lĩnh vực y tế rồi những chuyên mục y tế, sức khỏe của những cơ quan báo chí cần tăng hơn nữa thời lượng cũng như cập nhật nhanh hơn những vấn đề mà dư luận quan tâm  trong thời gian hiện nay.

MC
Trước một “rừng thông tin” trên mạng xã hội dễ gây “nhiễu” và ảnh hưởng đến vấn đề chăm sóc sức khỏe của người dân và của ngành y tế, các chuyên gia có cho rằng việc “lành mạnh hóa” các thông tin trên facebook là điều cần thiết? Để có được điều đó, chúng ta cần làm gì?
Ông Ngô Huy Toàn :

Chúng ta đang sống trong một thế giới phẳng không bị giới hạn, bây giờ có thể tìm kiếm được bất cứ thông tin gì. Liên quan đến lĩnh vực y tế là một lĩnh vực rất đặc thù, liên quan đến sức khỏe tính mạng của con người, thì như ông cha ta đã nói: “Có bệnh thì vái tứ phương”, khi có bệnh mà đặc biệt là những bệnh đòi hỏi phải điều trị trong thời gian lâu dài mà cái chuyển biển của nó không phải ngay lập tức được thì thông thường họ sẽ có tâm lý nên khi có bất cứ thông tin gì thì họ sẽ đi tìm và lợi dụng tình hình đó thì một số đối tượng hiện nay đã tận dụng tối đa tâm lý đó và họ đưa ra thông tin mà khiến cho người bệnh, vốn đã mắc bệnh rồi sẽ tin ngay nhất là thông tin được thể hiện bằng hình ảnh cụ thể, con người có danh tính cụ thể rất dễ tin. Con người đó, danh tính đó rất có thể là ảo, hiện nay đang khá là phổ biến. Có một điều hơn buồn chút là  hiện nay một số công ty dược để bán được hàng thì họ đang dùng cái thủ thuật này, tức là dùng hình của bệnh nhân, tên tuổi, có khi là tên viết tắt rõ ràng đó là cái thu hút rất đông người theo dõi và tạo được cái niềm tin của họ rất lớn . Trong môi trường rộng mở internet hiện nay thì Việt Nam còn đặc thù hơn nữa, tỷ lệ người sử dụng internet của chúng ta hiện rất là cao, thuộc top đầu của thế giới. Chính vì vậy thông tin lan truyền rất nhanh, internet có hai mặt tính tích cực nó nếu thông tin tích cực được đưa lên thì sẽ có tác dụng tốt với xã hội và ngược lại những thông tin mà tiêu cực được lan truyền thì nó sẽ gây hại vô cùng to lớn cho xã hội. Rõ ràng trong tình hình hiện nay có hai luồng thông tin tích cực và tiêu cực và sự lẫn lộn này sẽ làm cho người dùng rất khó phân biệt được đặc biệt khi không có một kiến thức nền tảng, cơ bản về y học thì họ sẽ không biết lựa chọn, đâu là thông tin đúng và đâu là thông tin sai. Như vậy sẽ rất là nguy hiểm và trong bối cảnh như vậy thì việc làm lành mạnh môi trường internet là điều rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay và để làm được điều đó thì chúng ta phải làm rất nhiều việc, bên cạnh việc hoàn thiện hệ thống pháp luật để điều chỉnh được mọi cái quan hệ phát sinh trong thực tế cuộc sống, đối với hành vi vi phạm, thông tin sai sự thật nói chung và thông tin sai sự thật trong lĩnh vực y tế nói riêng thì chúng ta phải xử lý một cách rất nghiêm minh thì mới có tính răn đe được và cái thứ ba nữa rất quan trọng là do lượng tham gia môi trường internet rất là lớn vì vậy chúng ta phải xây dựng được văn hóa ứng xử trên internet để khi mỗi người khi tham gia vào môi trường internet thể hiện được trách nhiệm của mình, trước hết là với bản thân họ thứ hai nữa là đối với cộng đồng như vậy chúng ta mới có được những cái thông tin tốt và để dần dần thông tin tốt ngày càng nhiều hơn và lấn lướt các thông tin sai lệch.

 

Liên quan đến việc để làm lành mạnh hóa thì thật ra có rất nhiều việc phải làm, lâu dài nhưng trong đó việc làm sao tuyên truyền để người dân có kiến thức để phân biệt được đâu là thông tin đúng đâu là thông tin sai thì cũng rất là quan trọng. Và khi mỗi cá nhân nhận định được thông tin sai và có ý thức tuyên truyền, loại bỏ thông tin sai thì sẽ tạo được phong trào xã hội đẩy lùi thông tin sai trái. Mặt khác chúng ta phải tạo niềm tin cho họ. Ở đây tôi muốn nói ngành y tế vì thực ra trong ngành y tế cũng có những suy nghĩ như vậy. Rõ ràng chúng ta đang có một bộ phận cán bộ y tế trong quá trình khám chữa bệnh kê những kháng sinh rất mạnh và những kháng sinh đó là không cần thiết làm người dân thêm tốn kém và gây hại cho bản thân người bệnh vì vậy chúng ta cũng phải xem xét từ chúng ta để làm sao để chúng ta ngày càng nâng cao niềm tin của người dân vào hệ thống y tế của chúng ta thì lúc đó hiệu quả sẽ tốt hơn.  

TS.BS Phạm Thị Việt Hương bổ sung: Việc lành mạnh hóa thông tin  trên mạng xã hội là rất cần thiết và phải nói là cấp bách, chúng ta không thể chờ lâu hơn được nữa vì nó tác động đến sức khỏe của từng người dân  hàng ngày, hàng giờ nên tôi rất ủng hộ và nhất trí những chia sẻ của đồng chí Toàn. Trước hết là chúng ta phải có chế tài và đưa ra thành luật để xử lý những cá nhân đưa những thông tin không những không tốt mà còn có hại, đó là về lâu dài. Ngoài ra mỗi một cá nhân có trách nhiệm với những gì mình đăng và những gì mình chia sẻ. Nếu nói về trách nhiệm cá nhân thì kêu gọi như vậy cũng chỉ được vài cá nhân, một số ít thôi chính vì vậy để mà triệt để được chúng ta phải có những cơ quan xử lý được trang mạng xã hội như vậy. Ví dụ như trang mạng xã hội nào vi phạm thì chúng ta phải có cách gỡ, bóc.

BS. Ngô Đức Hùng bổ sung: Tôi rất đồng ý với anh Toàn, nghĩa là chúng ta phải minh bạch hóa thông tin vì khi xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu trao đổi thông tin ngày càng nhiều lên, đó là lý do vì sao tôi thường tuyên chiến với các “thánh” trên mạng liên quan đến các vấn đề sai trái về sức khỏe. Thực ra tôi bị “ném đá” rất nhiều và tôi luôn chấp nhận điều đó để đưa ra những cái kiến thức cơ bản và nền tảng để cho mọi người hiểu được vấn đề sức khỏe cơ bản như thế nào. Ngành y là ngành hết sức đặc thù, thực sự là khó để mà học y và ra trường trở thành bác sĩ phải mất rất nhiều năm. Khi một bác sĩ đứng trước bệnh nhân với một bệnh cụ thể đôi khi còn bối rối không biết trường hợp này xử trí như thế nào, chẩn đoán ra làm sao thì làm sao một người bình thường có đủ kiến thức để mà thảo luận về một cái bệnh chuyên khoa sâu là như vậy. Xã hội càng phát triển thì bác sĩ cũng cần trang bị cho mình những kiến thức, kỹ năng về tự học để không bị tụt hậu. Đối với một ngành rộng và những chuyên khoa sâu thì không tránh khỏi có những câu chuyện này nọ liên quan đến vấn đề chuyên môn. Tuy nhiên chúng ta cần nhìn nhận thẳng vào sự thật để rút kinh nghiệm và mỗi sai lầm giúp chúng ta trưởng thành chứ không phải là cái để dìm chúng ta xuống.  

Trần Vũ Huy, Hà Nội
Gần đây, tôi thấy trên mạng xã hội đưa rất nhiều thông tin sai sự thật, đã được các chuyên gia phản bác là không có căn cứ khoa học, chẳng hạn như thông tin về một số phương pháp chữa bệnh ung thư. Vậy xin hỏi, pháp luật có quy định xử lý hành vi này như thế nào, tránh tình trạng đưa tin sai rồi cứ sai mãi?
Ông Ngô Huy Toàn :

Đúng là thông tin sai sự thật hiện nay đang hiện hữu và đang gây bức xúc cho dư luận xã hội. Trong môi trường mạng thì những thông tin sai sự thật như vậy có nhiều mức độ xử phạt ở nhiều cấp độ khác nhau có thể xử lý hình sự có thể xử phạt hành chính. Liên quan đến xử lý hành chính thì đã được Chính phủ ban hành Nghị định 174 năm 2008 quy định rất nhiều hành vi liên quan đến những vi phạm trên môi trường mạng trong đó  có việc đưa tin sai sự thật. Trong môi trường mạng, mọi người đều có quyền tự do, bày tỏ những cái quan điểm của mình, ý kiến của mình. Tuy nhiên không phải là tự do vô tổ chức mà tự do trong khuôn khổ pháp luật. Việc thể hiện cái tôi cá nhân không ai cấm nhưng không được phép xâm phạm đến người khác, không đến xâm phạm đến tổ chức khác và không được đưa thông tin sai sự thật gây thiệt hại cho người khác, cho xã hội. Trong Nghị định 174 đã quy định rất rõ nhiều đối tượng, trong đó có đối tượng là cá nhân, tổ chức, đối với cá nhân khi mà đưa thông tin sai sự thật thì có thể bị xử phạt từ 5 triệu đến 15 triệu đồng. Còn đối với tổ chức vi phạm cùng hành vi này thì sẽ bị phạt từ 30 triệu đến 50 triệu. Đây là hình thức xử lý tương đối nghiêm khắc  

Một khán giả
Tôi nghe nói có quy định là “Cung cấp thông tin sai sự thật trên Facebook có thể bị phạt 10 triệu đồng”. Điều này có đúng không thưa chuyên gia? Liệu việc xử phạt có khả thi không hay lại rơi vào tình trạng “bắt cóc bỏ đĩa”?
Ông Ngô Huy Toàn :

Với câu hỏi trước tôi hơi nhầm lẫn chút tức là mức phạt đối với cá nhân là từ 10-15 triệu. Quý khán giả đưa ra đó là mức phạt thấp nhất đối với cá nhân và mức phạt có thể cao hơn nữa. Mức phạt đó được quy định trong Nghị định 174, trong thực tế thời gian qua thanh tra bộ, thanh tra sở thông tin truyền thông thành phố cũng đã xử lý khá nhiều hành vi thông tin sai sự thật của cá nhân khi đăng tải nội dung thông tin trên mạng internet. Tuy nhiên tình hình còn rất là phức tạp. Như vậy chúng ta cần giải pháp toàn diện, đồng bộ chứ không chỉ chăm chăm vào xử phạt không thì không đem lại hiệu quả để làm lành mạnh hóa  được môi trường internet. Chúng ta cần lấy xây để chống khi trong một rừng thông tin như vậy thì phải có lựa chọn, khi mà người ta không có lựa chọn thì rõ ràng không được. Chúng ta phải có nhiều trang thông tin tốt, uy tín để cung cấp cho độc giả. Ở đây có chúng ta có nhiều kênh, có thể chúng ta chưa tận dụng hết, ở đây chủ yếu thuộc ngành y tế là chính. Ví dụ như báo Sức khỏe&Đời sống chẳng hạn, là một cơ quan chính thống của Bộ Y tế, thì đây là một kênh rất quan trọng cần phải phát triển quảng bá để đưa thông tin hữu ích, cập nhật để người dân tiếp cận được. Nếu là cơ quan báo chí không đưa tin hữu ích, cập nhật thì dần dần không phải lựa chọn của độc giả nên cơ quan báo chí ngành y tế cần năng động hơn đưa thông tin cập nhật mà người dân quan tâm. Ngoài ra còn nhiều công cụ khác như trang thông tin điện tử chính thức của Bộ Y tế, trang thông tin của các Cục, Vụ từ đó chúng ta có thể cung cấp thông tin chính thống cho độc giả. Thứ hai công cụ xã hội hiện nay cũng rất quan trọng, các bác sĩ đều có “công cụ riêng” của mình đặc biệt là các thầy thuốc có uy tín, nổi tiếng, thì đó cũng là một công cụ thông tin rất quan trọng. Các bác sĩ cần phát huy nhiều hơn tiếng nói của mình, quan điểm của mình liên quan đến vấn đề tiêu cực cần tẩy chay. Ngành y tế cần có những chiến lược rõ ràng trong việc truyền thông.

MC
Quay trở lại với sự việc rất nhiều trang mạng thông tin sai sự thật về việc cấm gây mê tủy sống khi mổ đẻ xảy ra mới đây. Sau đó các báo chính thống và cơ quan y tế đã phải lên tiếng làm rõ vấn đề này. Vậy làm thế nào để người dân phân biệt được đâu là những tờ báo chính thống, đâu là những trang tin không đáng tin cậy trong khi tiếp cận thông tin. Ông Ngô Huy Toàn có gợi ý gì cho khán giả?
Ông Ngô Huy Toàn :

Hiện nay trên môi trường internet rộng lớn thì tới thời điểm này chưa có ai thống kê được là chúng ta có được bao nhiều website tiếng Việt trong nước cũng như nước ngoài. Đây là điều rất khó, không có con số nào, thậm chí là việc tạo ra một website dễ đến mức những người chỉ có một chút kiến thức về công nghệ thông tin thì có thể thiết lập một trang chưa kể công cụ mạng xã hội thì hiện nay gần như không phải làm gì cả tức là có người thiết kế sẵn. Hàng ngày phát sinh thêm nhiều website trên trên mạng thì bên cạnh các website ở trong nước thì cũng có rất nhiều website bằng tiếng Việt ở nước ngoài . Đây là một điều rất khó khi chúng ta phải đi giữa một rừng thông tin như vậy, thậm chí đâu là thông tin chính xác đâu là thông tin độc giả cần thì cũng rất là khó. Trên thực tế rất nhiều người không phân biệt được đâu là báo chí và đâu không phải báo chí, theo tôi thì độc giả cần có vài quan sát để lựa chọn cho đúng thứ nhất nên chọn cơ quan báo chí chính thống, những cơ quan báo chí đã có thương hiệu đã được khẳng định như các đài phát thanh truyền hình, thứ hai là những cơ quan báo chí đã được định hình trong xã hội, trong lòng bạn đọc thì đó là kênh mà độc giả có thể tin tưởng. Ví dụ như báo Sức khỏe&Đời sống, VnExpress, Vietnamnet, Dân trí, Lao động, Tiền phong...  và các cơ quan báo chí này đều đã có phiên bản điện tử và trong phiên bản điện tử này đều có chuyên mục, chuyên biệt dành cho lĩnh vực y tế và đối với thông tin được đăng  tải trên báo chí chính thống thì có những lợi thế hơn các loại hình khác đó là các thông tin đó có điều kiện để kiểm chứng thông tin, tiếp xúc cơ quan, cá nhân có trách nhiệm, uy tín để thẩm định lại thông tin đó. Thứ hai ngoài báo chí thì các trang thông tin điện tử có ích thì độc giả nên lựa chọn trang có tên miền quốc gia Việt Nam tức là tên miền .vn và có cấp phép, có danh tính, có địa chỉ cụ thể. Còn một luồng thông tin những trên mạng đó là các trang cá nhân của các thầy thuốc, bác sĩ nổi tiếng.

MC
Facebook mang tính cá nhân nhưng cũng lại mang tính cộng đồng khi mà hàng nghìn, hàng triệu người có thể theo dõi thông tin trên đó. Vậy với những thông tin y tế sai đã được ngành y tế và các chuyên gia khẳng định đó là sai sự thật thì sẽ bị xử lý như thế nào thưa ông? Những người chia sẻ lại các thông tin sai ấy liệu có bị xử lý hay không? Bộ Thông tin – Truyền thông có biện pháp gì để siết chặt điều này?
Ông Ngô Huy Toàn :

Thông tin trên mạng xã hội là thông tin cá nhân, có thể tự do thông tin. Tuy nhiên phải tuân thủ quy định của pháp luật không xâm hại đến người khác. Việc đưa thông tin sai sự thật về một vấn đề cơ quan chuyên môn đã có ý kiến khẳng định thì đó là đã vi phạm quy định của pháp luật và sẽ bị xử lý theo Nghị định 174. Những người chia sẻ lan truyền, chia sẻ tức là người có liên quan đến phát tán thì đều bị xử lý. Vì đây là thông tin của lĩnh vực rất đặc thù không phải thông tin mang tính giải trí, không phải mang tính nói với nhau cho vui mà đây là thông tin thực sự ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe con người nên trách nhiệm của người đăng thông tin rất quan trọng đòi hỏi trách nhiệm cộng đồng rất lớn. Vì vậy thông tin trong lĩnh vực này mà sai sự thật thì sẽ bị xử lý rất nghiêm và chúng tôi cũng rất quan tâm đến loại hình này. Trong thời gian tới thanh tra bộ Thông tin truyền thông sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng trong đó có ngành y tế để kiểm soát chặt hơn loại thông tin sai sự thật, kịp thời ngăn chặn và tránh ảnh hưởng xấu đến xã hội.  

Một khán giả
Việc xử lý các thông tin sai sự thật ở nước ngoài được tiến hành ra sao? Theo ông, so với các nước, việc xử lý đưa thông tin sai sự thật ở VN đã đủ tính răn đe chưa? Hiện nay, mức phạt cao nhất là gì? Vậy những trường hợp đưa thông tin sai sự thật sử dụng nick ảo thì sao?
Ông Ngô Huy Toàn :

Liên quan đến nội dung thông tin thì các quốc gia cũng không có khác biệt và Việt Nam cũng vậy những quy định của chúng ta hoàn toàn phù hợp với chuẩn mực chung của thế giới, yếu tố khách quan và tính trung thực. Những vi phạm này ở Việt Nam hay ở thế giới đều bị xử lý cả. Tuy nhiên ở mỗi quốc gia thì cơ chế xử lý có khác nhau, ở Việt Nam nước ta có nhiều cơ chế tùy vào độ ảnh hưởng của thông tin. Có thể xử lý hình sự, xử lý hành chính, xử lý hành chính thì mỗi lĩnh vực quy định ở một khung nhất định phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội từng giai đoạn một. Như lĩnh vực chúng ta trao đổi đây thì mức xử phạt cao nhất là 200 triệu đồng. Ở xử phạt cá nhân cụ thể như đã trao đổi ở mức thông thông là từ 10-15 triệu đồng. Theo tôi ở giai đoạn hiện nay thì mức phạt đã đủ tính răng đe. Vấn đề là chúng ta phải kịp thời phát hiện và xử lý, hiện nay môi trường thông tin rộng lớn quá có rất nhiều người tham gia trên môi trường này và cũng có khá nhiều người đang có hành vi vi phạm nhưng chúng ta chưa phát hiện được và tình trạng sai sự thật vẫn còn tồn tại.

Thực ra như bác sĩ Hùng vừa trao đổi thì hành vi của người thật sự không đàng hoàng, không dám lộ diện, không dám cho cộng đồng biết mình là ai và để nói những gì theo cái tôi của người ta. Thì những thông tin sai sự thật thì đối với cơ quan chức năng đều sẽ xem xét dù nick ảo hay không nick ảo bằng các biện pháp nghiệp vụ đều có thể tìm ra và sẽ bị xử lý.

KHÁCH MỜI THAM DỰ
  • BS. Ngô Đức Hùng
    Khoa Cấp cứu A9, BV Bạch Mai
    Đặt câu hỏi
  • Ông Ngô Huy Toàn
    Trưởng phòng Thanh tra Báo chí và Thông tin trên mạng, Bộ Thông tin – Truyền thông
    Đặt câu hỏi
  • TS.BS Phạm Thị Việt Hương
    Bệnh viện K Trung ương
    Đặt câu hỏi
ĐẶT CÂU HỎI :
Bình luận
  • Lê Phước (lephuoc.npt@gmail.com)

    Có 1 clip được tuyên truyền trong phong trào anti-vaccine tại https://www.youtube.com/watch?v=goSaWOrqVE0. Trong clip là người được xưng là thầy Ngô Dũng Tuấn, giảng viên môn lý sinh y học ĐH Y Hà Nội có nói về việc sử dụng vaccine là không tốt, ngoại ra cũng nói nhiều cách chữa trị Tây Y là không phù hợp. Vậy các bác sĩ có biết thông tin này không, và có nhận xét như thế nào về clip này?
  • Thanh (tom_he83@yahoo.com)

    Thưa ông Toàn, tình trạng người dân bị nhiễu thông tin hiện nay tôi nghĩ ngoài việc các cá nhân tự đưa thông tin, tự share thông tin ra...thì báo chí (điện tử) cũng góp phần làm cho thông tin bị nhiễu (ko chỉ vấn đề sức khỏe) bằng cách đăng những bài viết không đảm bảo chất lượng, nguồn tin không chính xác, hoặc là thiếu căn cứ khoa học...(tôi cho là không cần phải dẫn chứng ví dụ ở đây). Vậy là đại diện của Báo chí và Thông tin trên mạng, ông có thể cho biết là liệu Bộ Thông tin – Truyền thông có dự định gì để làm giảm những bài viết thiếu chất lượng và cung cấp những thông tin không chính xác cho người dân không?
  • Thanh (tranthanh@gmail.com)

    Thưa ông Toàn, tình trạng người dân bị nhiễu thông tin hiện nay tôi nghĩ ngoài việc các cá nhân tự đưa thông tin, tự share thông tin ra...thì báo chí (điện tử) cũng góp phần làm cho thông tin bị nhiễu (ko chỉ vấn đề sức khỏe) bằng cách đăng những bài viết không đảm bảo chất lượng, nguồn tin không chính xác, hoặc là thiếu căn cứ khoa học...(tôi cho là không cần phải dẫn chứng ví dụ ở đây). Vậy là đại diện của Báo chí và Thông tin trên mạng, ông có thể cho biết là liệu Bộ Thông tin – Truyền thông có dự định gì để làm giảm những bài viết thiếu chất lượng và cung cấp những thông tin không chính xác cho người dân không?
  • Huy Toản (Bongcuty@gmail.com)

    1, Theo ông Ngô Huy Toàn thì hướng xử lý các đối tượng tuyên truyền, lôi kéo mọi người theo hướng " chăm sóc sức khỏe " dạng như anti - vaccine như nào cho phù hợp . 2, Theo BS Ngô Đức Hùng thì ảnh hưởng của " bác sỹ google " tác động đến đời sống XH như thế nào .
  • Phạm Ánh (anhpham.vnu@gmail.com)

    Thưa bs Hùng, thực phẩm biến đổi gen có ảnh hưởng đến sức khoẻ như nhiều trang báo mạng đưa tin ko ạ? Mong bs giải đáp. Cảm ơn bs!
  • Mai Hoàng (hoangmai349!@gmail.com)

    Báo Sức khỏe & Đời sống là trang cơ quan ngôn luận chính của Bộ Y tế đúng không ạ? Vì hiện nay em thấy từ Bộ Y tế có rất nhiều trang thông tin.
  • Hoàng (Phuonghoangtrang33@vinet.vn)

    Theo tôi được biết có tổ chức Ruy Băng Tím - về phòng chống ung thư tại VN - Xin cho biết tổ chức này có uy tín không? và có thể nói rõ hơn về tổ chức này được ko?
  • Mai An (maian@gmail.com)

    gần đây có nhưng thông tin trái chiều làm người đọc rất hoang mang. Đây là trang báo của bộ vậy mỗi lần lấy thông tin đã đủ để người đọc tin tưởng chưa thưa báo.
  • (lethuanh.sk@gmail.com)

    Gửi anh Hùng Ngô: Từ những thông tin trên mạng và cả những tin truyền miệng nhau, nhiều người mặc nhiên tin vào những loại cây “thần dược” có thể chữa khỏi những bệnh nan y. Người ta cũng viện dẫn một số trường hợp sau khi bị bệnh viện “chê” nhưng lại phục hồi kỳ diệu sau khi uống “thần dược” đó. Anh nghĩ sao về điều này?
  • Ngọc Tú (ngoctu211@gmail.com)

    Hiện có quá nhiều trang tin về sức khỏe, thông tin nhiễu loạn, thực sự thì tôi không biết nên tin vào thông tin nào? Vậy theo các chuyên gia, bạn đọc cần chú ý gì trong việc chọn lọc thông tin? Tôi cám ơn!
  • Hoàng Thị Loan (hoangthiloan.1977@gmail.com)

    Hiện nay cá nhân tôi đang rất rối loạn vì các thông tin và các kênh về tư vấn sức khỏe, tư vấn thuốc, đọc trang thì tư vấn kiểu này, trang thì mâu thuẫn ngược lại... xin bác sỹ cho tôi biết để tìm kiếm thông tin về sức khỏe 1 cách uy tín nhất. Tôi xin cảm ơn
  • Thu (nguyenanhthu111@gmail.com)

    Thưa bác sỹ Hùng Ngô: Gần đây, trên trang các trang mạng có bộ phim nói về “Bị ngộ độc vì hâm nóng lại những loại thực phẩm này" theo bác sỹ thông tin này có đúng ko? và khi đã thành bộ phim rồi thì phải có sự quản lý chứ ạ? cản ơn bác sỹ nhiều

Click vào đây để gửi ngay bài viết về cho toà soạn.

Sức khỏe gia đình
ĐỌC NHIỀU NHẤT