Truyền hình trực tuyến: Cách dùng đúng đông trùng hạ thảo

Suckhoedoisong.vn - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Cách dùng đúng đông trùng hạ thảo” vào 9h30 ngày 31/7/2018. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và Fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.

Mời các bạn theo dõi video chương trình:

Đông trùng hạ thảo (Cordyceps) là tên của một loại nấm đặc biệt vốn được lưu truyền trong dân gian. Sự đặc biệt đầu tiên được thể hiện ở hình hài của loài nấm này. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu đã chứng minh, đông trùng hạ thảo có tầm quan trọng đối với việc chăm sóc sức khoẻ cho con người. Loại nấm này cũng đã được sử dụng trong y học thảo dược trong nhiều thế kỷ.

Trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, đông trùng hạ thảo mỗi lúc một trở nên phổ biến. Không chỉ sấy khô, loại nấm đặc biệt còn được điều chế dưới dạng lỏng, bột và viên nang... Sự xuất hiện của nhiều chế phẩm đông trùng hạ thảo trên thị trường giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận với loài nấm quý, song cũng gây không ít hoang mang bởi chất lượng của sản phẩm có thể sẽ không như nhau.

Để giải đáp những thắc mắc về giá trị y khoa của đông trùng hạ thảo, thực hư về tác dụng đối với sức khoẻ, cách dùng và cách lựa chọn loại đông trùng hạ thảo, Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống - Suckhoedoisong.vn tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Cách dùng đúng đông trùng hạ thảo”.

Chương trình có sự tham gia của các khách mời:

BS.CK II Đỗ Tân Khoa, Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM.



BS.CK II Đỗ Thị Ngọc Diệp, Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM.


Dẫn chương trình:  Ngọc Hương


Chương trình được truyền hình trực tuyến trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của Báo Sức khoẻ&Đời sống bắt đầu từ vào 9h30, thứ Ba, ngày 31/7/2018.

Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:

Email: bandientuskds@gmail.com

Hoặc gọi theo số 024 6661 8272 trong thời gian diễn ra chương trình.

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

Trong mỗi chương trình chúng tôi cũng sẽ có những câu hỏi tương tác tới khán giả và những khán giả có câu trả lời chính xác và nhanh nhất, đồng thời like và share thông tin của chương trình sẽ nhận được một phần quà của chương trình.

Báo điện tử Sức khoẻ & Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn BS.CK II Đỗ Tân Khoa, Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM và BS CKII Đỗ Thị Ngọc Diệp – Giám đốc trung tâm Dinh Dưỡng HCM đã nhận lời tham gia chương trình.

Mời độc giả tham gia chương trình tương tác truyền hình trực tuyến

Khán giả tương tác với chương trình:
1. Like Fanpage Báo Sức khoẻ và đời sống
2. Share link sự kiện của chương trình.
3. Trả lời câu hỏi của chương trình chính xác và nhanh nhất.

Câu hỏi tương tác 01:

Theo Đông y Đông trùng hạ thảo có những tác dụng gì?

A - Bồi bổ cơ thể, tăng cường sức đề kháng và nâng cao thể trạng sức khỏe

B - Bổ phế, dùng chữa hư hao sinh ho, hen suyễn, viêm phế quản, tăng cường hiệu quả sử dụng oxy, ức chế co thắt khí quản giúp luồn không khí tăng lên phổi.

C - Bổ thận, tráng dương, bồ tinh tủy, chữa được các bệnh liên quan đến thận như chứng thận yếu, thận hư, lưng đau mổi gối, liệt dương, di tinh.

D - Cả A,B,C đều đúng

Đáp án đúng là D

Chúc mừng bạn có facebook Bean Lee đã nhận được phần thưởng của chương trình.

Câu hỏi tương tác 02:

Đối tượng  nào sau đây không nên dùng đông trùng hạ thảo?

A-  Người mắc chứng suy giảm các chức năng thận, phổi.

B- Người cần bồi bổ sức khoẻ và tăng cường sinh lực.

C- Phụ nữ mạng thai, trẻ em dưới 6 tuổi và người bị sốt

Đáp án đúng là: C

Chúc mừng bạn có facebook Đinh Vu Lộc đã nhận được phần thưởng của chương trình.

Cảm ơn nhãn hàng Đông Trùng Hạ Thảo SAHA - “sức khỏe vững bền-hạnh phúc dài lâu” đã đồng hành cùng chương trình này.

Sản phẩm Đông trùng hạ thảo saha được nghiên cứu phát triển bởi các kỷ sư thuộc trung tâm nghiên cứu nấm dược liệu công ty TNHH SX TM SAHA. Với phương châm tạo ra sản phẩm tốt nhất với giá phải chăn cho mọi người có thể tiếp cận với dược liệu quý hiếm này để bảo vệ và tăng cường sức khỏe của mình. Tất cả sản phẩm Đông trùng hạ thảo sahatrước khi xuất xưởng đều được kiểm tra hàm lượng hoạt chất Corducepin và Adenosine trước khi đến tay người tiêu dùng.

Sản phẩm Đông trùng hạ thảo Saha đã được kiểm tra hàm lượng chất và được Bộ Y Tế  cấp phép lưu hành trên toàn quốc

Quý khách hàng có nhu cầu xin liên hệ:

Website: http://trungthaosaha.com

Giấy phép quảng cáo:00325/2018/ATTP-XNQC

“ Sản phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”

Thiên Chương

NỘI DUNG CÂU HỎI GIAO LƯU :
MC
Thưa bác sĩ Đỗ Tân Khoa, là bác sĩ y học cổ truyền, xin bác sĩ cho biết, y học cổ truyền quan niệm thế nào về đông trùng hạ thảo? Xin bác sĩ có thể thông tin cho khán giả biết rõ hơn về “nguồn gốc, quá trình hình thành, phát triển” của lại thảo dược này không?
BS.CK II Đỗ Tân Khoa :

Xin chào quý khán giả! Như chúng ta đã biết, đông trùng hạ thảo là một vị thuốc đông dược có từ rất lâu trong nhiều y văn cổ. Đông trùng hạ thảo xuất phát từ một loại nấm Ophiocordyceps sinensis ký sinh trên một loại sâu có tên là Thitarodes. Vào mùa đông, loại nấm này ký sinh vào các ấu trùng non và ăn hết các chất dinh dưỡng của ấu trùng non, sau đó nấm tiếp tục phát triển và ăn hết các chất dinh dưỡng trong con sâu. Đợi đến thời điểm thích hợp, thường là mùa hè ấm áp, loài nấm này phát triển, mọc lên khỏi mặt đất với hình dạng cây thảo.

 

Như vậy, chúng ta có 2 giai đoạn: Một, vào mùa đông, loại nấm này sống dưới mặt đất, ký sinh trong một con trùng; Hai, mùa hè, cây nấm phát triển nhô lên khỏi mặt đất. Cho nên người ta gọi là đông trùng hạ thảo.

Thực tế, cây nấm tên Ophiocordyceps sinensis ký sinh trên một loại sâu có tên là Thitarodes là một trong những loại đông trùng hạ thảo có nguồn gốc tự nhiên. Loại này thường phát triển trên những dãy núi cao như Himalaya… Đông trùng hạ thảo tự nhiên hiện nay được thu hoạch với số lượng rất hạn chế.

Nuôi cấy đông trùng hạ thảo có nguồn gốc tự nhiên từ loại nấm ký sinh trên loại sâu đang là một thách thức rất lớn cho y học, cho các nhà khoa học cũng như các công ty. Nhiều cơ sở nước ngoài cũng như Việt Nam đang nghiên cứu phát triển và nuôi cấy với một loại nấm khác.

 

MC
Thưa bác sĩ Diệp, ở góc độ dinh dưỡng, xin bác sĩ có những nhận định về đông trùng hạ thảo. Thực ra chúng là thực vật hay động vật? Nếu so với các loại nấm thông dụng khác, đông trùng hạ thảo có những đặc điểm gì khác biệt?
BSCKII Đỗ Thị Ngọc Diệp :

Đông trùng hạ thảo rất là cổ điển, được lưu truyền và đi vào sách vở. Đây là một vị thuốc y học cổ truyền. Vì vậy, đông trùng hạ thảo chủ yếu thông dụng ở châu Á. 

Đông trùng hạ thảo đương nhiên là thực vật rồi, và là một loại nấm đặc biệt. Nếu ai chú ý đến giá cả của đông trùng hạ thảo sẽ thấy nó rất đắt, từ đó chúng ta có thể suy ra đông trùng hạ thảo có giá trị đặc biệt nào đó. 

Xét về mặt dinh dưỡng, đây là một loại thuốc giàu axit amin thiết yếu vốn dĩ chỉ có nhiều trong các sản phẩm có nguồn gốc động vật. Theo phân tích, hiện các loại đông trùng hạ thảo có chừng 17 loại axit amin. Bản chất của axit amin là thành phần cấu tạo của các cơ quan, trong đó có hệ thống miễn dịch.

Đông trùng hạ thảo có nhiều vi chất trong đó chứa nhiều vi khoáng giúp bảo vệ tế bào; ví dụ như mangan - một chất siêu vi lượng rất quan trọng, kẽm, selenium... chống lão hóa và tăng cường hệ thống miễn dịch. 

Ngoài ra chúng ta cần chú ý đến một thành phần, đó là một loại đường gọi là đường mannitol, một thành phần quan trọng trong điều trị cho bệnh nhân bị tăng huyết áp dữ dội hoặc một số bệnh lý sẽ phải dùng đường mannitol này để giảm cao huyết áp, giảm áp lực trong nội sọ...

Đông trùng hạ thảo còn có một thành phần vô cùng quan trọng gọi là Adenosine. Adenosine có vai trò liên quan mật thiết đến hoạt động tế bào cũng như chuyển hóa các chất của tế bào; đồng thời tham gia vào hệ thống miễn dịch. 

Bên cạnh đó, đông trùng hạ thảo còn nhiều hoạt chất sinh học chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu ở những phần sau

MC
Sự khác lạ của đông trùng hạ thảo phải chăng đã là chất liệu khiến dân gian ngợi ca giá trị của đông trùng hạ thảo? Thực tế đông trùng hạ thảo chứa những thành phần gì? Hiện nay đông trùng hạ thảo đã được nuôi trồng và Việt Nam cũng đã trồng được. Vậy chất lượng của loại nấm nuôi trồng so với nấm trong tự nhiên thế nào?
BS.CK II Đỗ Tân Khoa :

Chúng ta có thể tóm tắt lại như sau:

- Axit amin: Cần thiết cho chuyển hóa trong cơ thể

- Axit béo không no

- Khoáng chất, vitamin...

Những hoạt chất đó khi vào cơ thể tạo thành những hoạt chất sinh học, kích hoạt mọi hoạt động của cơ thể. Đặc biệt là Adenosine như BS. Diệp vừa đề cập, vừa giải phóng năng lượng vừa hỗ trợ các quá trình chuyển hóa cho tế bào. 

Như vậy, đông trùng hạ thảo dù là tự nhiên hay được nuôi cấy đều có một mục đích là góp phần nâng cao sức đề kháng, tăng cường hệ thống miễn dịch, tăng cường khả năng điều hòa, điều chỉnh các hoạt động bên trong cơ thể. 

Nói theo y học cổ truyền, tức là điều chỉnh các cơ quan nội tạng thông qua tỳ, phế, thận. Nhưng theo y học hiện đại, là điều chỉnh toàn bộ hoạt động của cơ thể từ cơ xương khớp, thần kinh đến nội tiết, đặc biệt là tác động trên hệ miễn dịch. 

Nói về nuôi trồng, như chúng ta đã biết, cần có sự phân biệt rõ ràng giữa đông trùng hạ thảo có nguồn gốc tự nhiên và đông trùng hạ thảo được nuôi cấy. Đông trùng hạ thảo tự nhiên hiện thu hái khó khăn, sản lượng hạn chế.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn của các nhà khoa học, đông trùng hạ thảo tự nhiên có hàm lượng vi chất hay dưỡng chất cao hơn hẳn đông trùng hạ thảo được nuôi cấy. Một tiêu chuẩn để phân biệt giữa tự nhiên và nuôi cấy là Adenosine. Theo quy định, hàm lượng Adenosine tối thiểu trong nuôi cấy phải đạt trên 0,1%.

Một câu hỏi đặt ra là Việt Nam hay các nước có nuôi cấy được đông trùng hạ thảo không? Và nuôi cấy như thế nào? 

Thực tế, hai phương cách nuôi cấy đông trùng hạ thảo:

- Một, đại đa phần, nhóm nấm được chọn nuôi cấy là Cordyceps militaris 

- Cách nuôi: Cấy nấm vào môi trường giá thể có bột gạo lức, bột côn trùng như nhộng tằm. Tùy từng cơ sở nuôi cấy, mà các điều kiện như nồng độ, môi trường khác nhau. Hoặc, người ta sẽ cấy loại nấm này trực tiếp vào một loại ấu trùng, ở đây thường là nhộng tằm còn sống. Sau một thời gian, nấm ký sinh và phát triển thành đông trùng hạ thảo như hiện nay chúng ta có. 

Rõ ràng phân biệt giữa nấm ký sinh trên các loại trùng trong thiên nhiên, và nấm cấy trên giá thể hoặc cấy trực tiếp vật thể như nhộng tằm. Chính sự khác nhau này mang lại sự khác biệt thành phần hoạt chất giữa các loại đông trùng hạ thảo. Tuy nhiên, những thành phần cơ bản cần có trong đông trùng hạ thảo không có sự khác biệt lớn. Do đông trùng hạ thảo tự nhiên khai thác khó khăn, nên chúng ta thường sử dụng các sản phẩm từ nuôi cấy. Đặc biệt, tỷ lệ người bị các bệnh mạn tính không lây gia tăng một cách đáng ngại như cao huyết áp, đái tháo đường, ung thư...

Ngoài các bài thuốc điều trị bệnh do các bác sĩ chỉ định, chúng ta cũng cần có những sản phẩm hỗ trợ, giúp tăng cường sức đề kháng cũng như cân bằng trong cơ thể.

BS. CKII Đỗ Thị Ngọc Diệp

Nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng nhiều, dân số trên toàn thế giới đã hơn 7 tỷ người. Vì vậy, đông trùng hạ thảo tự nhiên không đủ đáp ứng nhu cầu, đặc biệt hiện nay tỷ lệ người cao tuổi ngày càng nhiều. Do vậy việc ứng dụng khoa học công nghệ để có những sản phẩm đủ chất lượng, với thành phần hoạt chất tương tự gần như đông trùng hạ thảo tự nhiên phục vụ người tiêu dùng, góp phần nâng cao sức khỏe. 

MC
Có rất nhiều lời giới thiệu về đông trùng hạ thảo. Vậy chính xác thì loại nấm này có tác dụng như thế nào đối với sức khỏe? Công dụng của đông trùng hạ thảo dưới góc nhìn của y học thì như thế nào thưa ông?
BS.CK II Đỗ Tân Khoa :

Ở góc nhìn y học cổ truyền, đông trùng hạ thảo là sản vật được tự nhiên trao tặng cho con người, thừa hưởng cả hai tính âm và dương. Khi uống vào cơ thể được dẫn truyền qua hai đường kinh lớn là đường kinh phế và thận.

Đông trùng hạ thảo phát triển trong mùa đông nên được thừa hưởng tính âm. Nhưng vào hạ, loại nấm này phát triển lên mặt đất nên tiếp nhận dương khí trong trời đất. Tác dụng của nó do đó cũng gồm 2 phần, một bổ âm một bổ dương.

- Bổ âm: Ghi nhận theo y học cổ truyền chủ yếu là bổ phế âm gồm nóng trong người, ho kéo dài, kể cả những trường hợp ho ra máu, hư lao, mệt mỏi, và một trạng thái mà theo y học cổ truyền là khí suy tức là con người mệt mỏi, không muốn làm việc, lười suy nghĩ...

- Bổ mạch môn hòa bổ thận: Tăng cường sinh lực, hỗ trợ trong điều trị những trường hợp như suy giảm về mặt sinh dục, rối loạn cương dương, chậm có con...

Theo y học hiện đại, một trong những nhóm chức năng đầu tiên là tăng cường miễn dịch gồm: nâng cao sức đề kháng của cơ thể, tránh những khó chịu khi thời tiết thay đổi. Ví dụ, thời tiết thay đổi chúng ta sẽ bị nhức đầu, đau nhức mình mẩy, các khớp; những người có sức đề kháng tốt, những dấu hiệu bệnh có thể sẽ ít hơn, nhẹ hơn so với những người sức đề kháng kém. 

Nhóm thứ hai là tăng cường đề kháng trong hỗ trợ điều trị một số bệnh. Tôi xin nhấn mạnh, đông trùng hạ thảo không phải vị thuốc điều trị ung thư mà nó chỉ hỗ trợ trong nâng cao sức đề kháng, phòng chống bệnh trong đó bao gồm ung thư, suy giảm khả năng miễn dịch. 

Tăng cường chức năng về mặt sinh dục: tăng ham muốn, kéo dài thời gian quan hệ, hỗ trợ trong điều trị các trường hợp rối loạn cương dương, giảm ham muốn về mặt tình dục. 

Điều chỉnh những rối loạn của cơ thể, chủ yếu mất cân bằng âm dương (theo y học cổ truyền) hoặc là rối loạn thần kinh thực vật (y học hiện đại): hồi hộp, tim đập nhanh, ra mồ hôi tay chân, vã mồ hôi ban đêm... 

Ngoài ra, đông trùng hạ thảo còn có tác dụng cầm máu trong trường hợp ho kéo dài. 

Tuy nhiên, một tác dụng của đông trùng hạ thảo dễ bị nhầm lẫn là "bổ hư lao". Hư lao ở đây đồng nghĩa với suy nhược mạn của cơ thể, chứ không phải hư lao là chữa bệnh lao phổi. Khi có lao phổi, người bệnh cần đến các cơ sở y tế để được điều trị theo đúng phác đồ. Các loại thuốc, sản phẩm hỗ trợ nâng cao sức đề kháng cần phải theo sự hướng dẫn của bác sĩ, chứ không nên sử dụng tùy tiện. 

 

BS. Đỗ Thị Ngọc Diệp

Thật ra, tôi được sinh ra trong một gia đình làm đông y rất lâu đời, cho nên khi còn ít tuổi, đọc được trong sách thuốc của ông ngoại về "bổ hư lao" của đông trùng hạ thảo, tôi cũng đã từng nghĩ là điều trị lao. Chúng ta có những khái niệm khác biệt giữa tây y và đông y theo kiểu thông thường. 

Như vậy, y học hiện đại và y học cổ truyền hay còn gọi là y học phương Đông có những sự giao thoa và đan xen, lâu lâu chúng ta phải rất chú ý nếu không chúng ta có sự nhầm lẫn. 

Về đông y, đây là vị thuốc để điều trị những chứng trong đông y như BS Tân Khoa đã đề cập. Nhưng tiếp cận về mặt dinh dưỡng và tây y, theo ý kiến cá nhân, nếu đông trùng hạ thảo được sản xuất và cấp phép lưu hành, chúng ta phải quay trở lại khái niệm thực phẩm chức năng và không phải là thuốc điều trị. 

Là thực phẩm chức năng, đông trùng hạ thảo có thể hỗ trợ: 

- Đặc biệt đối với những người suy nhược cơ thể, những người cần tăng sức đề kháng khi điều trị một bệnh lý gì đó, ví dụ như suy dinh dưỡng. Vì sao? Một trong những hoạt chất rất giàu trong đông trùng hạ thảo là Adenosine, tham gia vào quá trình chuyển hóa và giải phóng năng lượng. Qua đó giúp cơ thể hoạt động

- Nhiều chất khoáng, vi lượng tham gia vào quá trình dẫn truyền thần kinh. Do đó, những người cảm thấy mệt mỏi, không tập trung, suy nghĩ không được tốt lắm, như dân văn phòng hoặc cần động não rất nhiều cũng như phải tập trung tư tưởng cao độ, cũng có thể sử dụng. 

MC
Một số ý kiến cho rằng, với đông trùng hạ thảo, phần rễ nấm (tức đoạn côn trùng) chứa nhiều thành phần có lợi cho sức khỏe hơn phần hoa. Vậy đã có nghiên cứu nào về vấn đề này chưa và điều này có đúng hay không thưa bác sĩ?
BSCKII Đỗ Thị Ngọc Diệp :

Theo tôi, bình thường gốc và ngọn đều tốt như nhau. Theo phần tích, phần rễ chứa nhiều chất khoáng và axit amin hơn, còn phần trên nhiều hoạt chất hơn. Nhưng cũng chỉ là hơn một chút thôi, nên cuối cùng chúng ta vẫn nên sử dụng toàn phần, ít ai sử dụng từng phần. 

Chúng ta không chỉ quan tâm đến sức khỏe tình dục, mà còn phải chú trọng cả sức khỏe toàn thân. Cơ thể hoạt động tốt thì từng bộ phận trong cơ thể mới hoạt động tốt. 

Đồng thời quý khán giả khi sử dụng phải tuân thủ đúng chỉ định:

- Từ bác sĩ 

- Từ hướng dẫn của nhà sản xuất 

 

BS. Đỗ Tân Khoa

Dưới góc nhìn của y học cổ truyền, đông trùng hạ thảo tự nhiên được sử dụng toàn bộ cả phần hoa phía trên và cả phần gốc phía dưới. Mỗi phần có một hoạt tính, một tác dụng khác biệt trong y học cổ truyền, với cả tác dụng bổ âm lẫn bổ dương. 

Y học cổ truyền hiện nay tập trung vào hai vế lớn là phòng bệnh, nâng cao sức khỏe và khám, điều trị bằng y học cổ truyền kết hợp y học hiện đại. Cho nên, trong phần sử dụng, chúng ta có thể vừa dựa theo tác dụng của dược tính vừa dựa trên những thành phần hóa học để có thể phù hợp cho từng đối tượng sử dụng, liều dùng cũng như cách dùng. 

 

MC
Cả thảo dược và thực phẩm thường được khuyến cáo đối tượng sử dụng và độ tuổi sử dụng. Vậy với đông trùng hạ thảo thì sao, ai có thể dùng, dùng như thế nào, dùng với liều lượng ra sao và những ai là người nên thận trọng khi sử dụng?
BS.CK II Đỗ Tân Khoa :

Với góc độ thầy thuốc về chuyên môn, đặc biệt là trong sử dụng thuốc, chúng ta sử dụng đông trùng hạ thảo với 2 góc nhìn: 

Thông thường, đó là thực phẩm chức năng, hỗ trợ nâng cao sức khỏe cơ thể. Trong tất cả các quảng cáo và hướng dẫn nhà sản xuất đều ghi rõ đây không phải là thuốc và không có thể thay thế thuốc chữa bệnh. 

Ở góc độ chuyên môn, đôi khi ở một số trường hợp, đối với đông trùng hạ thảo tự nhiên, người ta ghi nhận tác dụng phụ là khô miệng, nóng trong người, tiêu chảy. Phản ứng phụ hiếm gặp hơn được báo cáo là nhiễm độc chì.

Những báo cáo này vẫn còn đang được các nhà khoa học nghiên cứu để có những bằng chứng xác thực và rõ ràng hơn. Những tác dụng phụ này xảy ra do sử dụng không đúng, không đúng liều, không đúng chỉ định hoặc sử dụng đông trùng hạ thảo không đúng về chất lượng. 

Về liều dùng, theo Dược điển Trung Quốc 2010, là 3 - 9gram/ngày. Tuy nhiên, khi sử dụng thực tế, khi sử dụng để nâng sức đề kháng, chống suy nhược mạn tính, theo chỉ định của bác sĩ, liều dùng 3 - 4g/ngày. 

Đối với trường hợp, bệnh nhân bị suy gan, liều sử dụng thấp hơn, 2 - 3g/ngày. 

Đối với trường hợp muốn nâng cao chức năng tình dục, kể cả giảm ham muốn tình dục ở cả nam lẫn nữ hoặc những trường hợp có bệnh lý suy giảm chức năng thận hay giảm thời gian quan hệ, đau khi quan hệ..., nhanh xuất tinh, liệt dương, liều dùng từ 3 - 6gram. 

Rất ít trường hợp sử dụng đến 9gram. Vì sử dụng đến liều tối đa nhất thiết phải có sự chỉ định của bác sĩ. 

Theo kinh nghiệm, có hai cách dùng theo y học cổ truyền mà người dân có thể áp dụng được:

- Hầm hoặc tần: Sử dụng một con gà ác hoặc gà nhỏ, mổ bụng, cho 3 - 6gr đông trùng hạ thảo vào trong đó, có thể cho thêm hạt sen. Hầm/chưng cất thủy/tần từ 3 - 4g đồng hồ. Sau đó, chúng ta có thể sử dụng toàn phần, hoặc trong trường hợp khó sử dụng, chúng ta có thể sử dụng nước hầm. Cách này có thể dùng dài ngày góp phần nâng cao sức khỏe. 

- Trường hợp ho kéo dài, nóng trong người, mệt mỏi, sốt về chiều, người ta có thể sử dụng thành một bài thuốc gồm: đông trùng hạ thảo (3 - 4,5g), khoản đông hoa (4g), tang bạch bì (4g), cam thảo bắc (2g) kèm theo bạc hà... sắc uống. 

Kinh nghiệm từ thời xa xưa để lại, nhưng chưa được nghiên cứu, người ta thường dùng đông trùng hạ thảo với thịt vịt và hầm như ban đầu hướng dẫn, kết hợp với hạt sen, hiệu quả cũng khá tốt. 

 

BS. Đỗ Thị Ngọc Diệp

Ai không nên dùng? Trẻ em dưới 2 tuổi vì do thành phần của đông trùng hạ thảo là Mannitol. Nếu chúng ta sử dụng với liều cao, Mannitol có chức năng lợi tiểu và làm mất nước tế bào nên có thể dẫn tới các tác dụng phụ như tiêu chảy, bị mất nước làm tế bào bị nhỏ lại.

Người không nên sử dụng là những người bị dị ứng với các thành phần của đông trùng hạ thảo. 

Trước đây, chúng ta hay dùng phương pháp tần hay hầm nhưng hiện nay chúng ta có những phương tiện nhằm bảo toàn tốt nhất nhất các chất dinh dưỡng, đặc biệt là các hoạt chất sinh học có trong đông trùng hạ thảo vì vậy chúng ta có thể ứng dụng những công cụ để hầm hoặc tần như nồi áp suất chuyên biệt và sử dụng ngay sau chế biến. 

MC
Có nhiều người truyền tai nhau về công dụng thần kỳ của đông trùng hạ thảo về tăng cường sức mạnh đàn ông trong chuyện ấy. Vậy thực hư điều này như thế nào thưa bác sĩ? Đông trùng hạ thảo có lợi cho sức khỏe nam khoa như thế nào?
BSCKII Đỗ Thị Ngọc Diệp :

Chúng ta thường hay chỉ quan tâm đến sức khỏe vật chất, tức là tôi có bị tăng huyết áp, đái tháo đường, suy nhược cơ thể... không. Và chúng ta sẽ đi tìm những phương thức hỗ trợ điều trị, ví dụ như đông trùng hạ thảo để hỗ trợ các bệnh lý này. 

Nhưng chúng ta còn một khái niệm nữa là sức khỏe tinh thần, hay còn gọi là sức khỏe tâm thần. Và bây giờ chúng ta còn nói nhiều đến sức khỏe tình dục. Chắc chắn, sức khỏe tình dục ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tâm thần. 

Một người có sinh hoạt tình dục tốt, cơ thể sẽ sản xuất ra một chất gọi là endorphins, một nội tiết tố kích hoạt toàn bộ quá trình chuyển hóa của cơ thể và tác động lên não. Qua đó, hệ thống sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh, đặc biệt là chất giảm đau, an thần tự nhiên trong cơ thể. Ngoài ra, sinh hoạt tình dục còn giúp cơ thể tiêu hao năng lượng. 

Đông trùng hạ thảo có tác động như thế nào đến sức khỏe tình dục của nam giới và nữ giới? Dựa trên quan sát và ghi nhận trong sách vở của y học cổ truyền, đông trùng hạ thảo có thể hỗ trợ về sức khỏe tình dục như làm tăng ham muốn, kéo dài thời gian sinh hoạt tinh dục, giảm đau khi quan hệ...

Đây không phải là thuốc để điều trị suy giảm chức năng tình dục. 


BS. Đỗ Tân Khoa

Chúng ta nói đến sức khỏe tình dục ở hai góc độ: Một, sức khỏe nội tại của cả hai đối tác, nam và nữ; Hai, sự hòa hợp về mặt tâm lý, môi trường và cả xã hội. Chỉ khi nào kết hợp được cả hai, sức khỏe tình dục không chỉ của nam khoa mà cả hai vợ chồng mới tốt được. 

Nói riêng về mặt thể chất, đối với nam giới, thường tăng cảm giác ham muốn trong quan hệ, kéo dài thời gian quan hệ, ít mệt mỏi sau khi quan hệ.

Đối với phụ nữ, sau 35 tuổi, hàm lượng estrogen giảm xuống rõ rệt. Đến ngoài 40 -42 tuổi, biểu đồ nội tiết tố bị suy giảm rõ rệt. Quan hệ tình dục bị sụt giảm, kể cả cảm giác đau khi giao hợp... Tất cả những biểu hiện này đều nằm trong suy giảm chức năng tình dục. Như vậy, ở đây chúng ta phải tiếp cận theo nhiều hướng:

- Sử dụng các sản phẩm nâng đỡ về mặt nội tiết như các nhóm họ đậu, đặc biệt là đậu nành, đậu tương...

- Ngoài ra, chúng ta có thể sử dụng nhóm thực phẩm chức năng như sữa ong chúa, mật ong... Và ở đây chúng ta đang bàn về sử dụng đông trùng hạ thảo

Chúng tôi phải nhắc lại một lần nữa, đông trùng hạ thảo tự nhiên và đông trùng hạ thảo nuôi cấy có sự khác biệt không nhỏ về thành phần hoạt chất dẫn đến tác dụng cũng có sự khác biệt. 

Nói thêm về trường hợp nào không dùng được đông trùng hạ thảo? Như chúng ta biết, đông trùng hạ thảo tác động rất mạnh lên hệ thống miễn dịch do đó, đối với những người có suy giảm miễn dịch, chúng ta có thể dùng để nâng sức đề kháng lên.

Nhưng ở những người đang có rối loạn về miễn dịch thì khuyến cáo là không được phép sử dụng như viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ...

Trong những trường hợp sử dụng thuốc kháng virus, hoặc đang phối hợp với thuốc điều trị tiểu đường, sử dụng đông trùng hạ thảo phải có ý kiến của bác sĩ nhằm tránh các tương tác bất lợi giữa đông trùng hạ thảo với các thuốc điều trị. 

Cẩn trọng nữa, trẻ em trên 12 tuổi mới được sử dụng đông trùng hạ thảo. 

MC
Một số người đang sử dụng chế độ ăn kiêng hoặc luyện tập thể dụng gắng sức để giảm cân. Họ nhịn ăn và chỉ dùng các loại thực phẩm chức năng, trong đó có đông trùng hạ thảo vì nghĩ rằng các loại thực phẩm này có thể đảm bảo được sức khỏe. Bs Diệp nghĩ sao về điều này và xin bác sĩ hãy cho lời khuyên.
BSCKII Đỗ Thị Ngọc Diệp :

Cơ thể chúng ta có tồn tại và giữ được sức khỏe hay không, chủ yếu là do chúng ta cung cấp được các chất dinh dưỡng. Về mặt nguyên tắc, chúng ta phải cung cấp các chất dinh dưỡng có nguồn gốc từ tự nhiên, từ thực phẩm. Dù chúng ta là ai, làm gì, với bất cứ mục tiêu gì, hàng ngày, chúng ta đều phải cung cấp cho cơ thể năng lượng.

Với bất cứ người chỉ ngồi im hoặc nằm im không làm gì cũng cần từ 800 - 1.000kcal để duy trì các chức năng sống. Vì vậy, khi chúng ta muốn giảm cân vẫn cần trên 1.000kcal, nên vẫn phải ăn hàng ngày với các nhóm tinh bột - đường, béo, đạm, rau củ quả, sữa và các sản phẩm từ sữa, các loại hạt, cộng với nước. 

Dù là đông trùng hạ thảo hay bất cứ thực phẩm chức năng nào đều cung cấp cho chúng ta những cái khác. Như đông trùng hạ thảo không cung cấp cho chúng ta năng lượng để duy trì hoạt động sống.

 

Nguyễn Duy Long (Bà Rịa – Vũng Tàu)
Thưa bác sĩ. Tôi muốn dùng đông trùng hạ thảo nhưng thấy trên thị trường có rất nhiều nơi bán. Đông trùng hạ thảo có thể làm giả được không? Làm cách nào để biết được đâu là đông trùng hạ thảo thật, đâu là giả. Nếu bằng mắt thường thì làm sao để phân biệt được đâu là hàng chất lượng? Xin cảm ơn.
BS.CK II Đỗ Tân Khoa :

Đây là câu hỏi chúng tôi thường xuyên nhận được từ bệnh nhân cũng như thân nhân bệnh nhân. Đông trùng hạ thảo có giá trị thương mại rất lớn, nên việc làm giả trở nên rất phổ biến và cũng rất tinh vi. Kể cả những người có chuyên môn cũng không dễ gì phân biệt được đâu là thật đâu là giả. 

Tốt nhất, chúng ta có lẽ nên mua ở các đơn vị có uy tín trên thị trường. Tại TP.HCM, hiện nay, ĐH Nông Lâm TP.HCM cũng đã nuôi trồng và bán sản phẩm này với cả hai dạng đông trùng hạ thảo được nuôi cấy trên giá thể và được nuôi cấy trực tiếp trên vật thể sống, con tằm. 

Ngoài ra, Trung tâm Nông nghiệp Kỹ thuật cao TP.HCM cũng đã chuyển giao kỹ thuật nuôi cấy đông trùng hạ thảo cho một số công ty. Chúng ta có thể tham khảo ở các địa chỉ này. 

 

Đinh Văn Tiến (Bến Cát, Bình Dương)
Thưa các bác sĩ. Tôi 65 tuổi, bị huyết áp cao, mỡ trong máu. Vậy với người như tôi thì có dùng đông trùng hạ thảo được không. Liệu dùng nấm này có làm cho huyết áp của tôi tăng lên không? Nếu dùng được thì tôi phải dùng với liều lượng ra sao?
BS.CK II Đỗ Tân Khoa :

Trường hợp này vừa có cao huyết áp vừa tăng mỡ máu, đây là những bệnh nguy hiểm, sẽ có nguy cơ gặp nhiều biến chứng như: tai biến mạch máu não. Cho nên những người có bệnh tương tự như thế này phải được theo dõi và điều trị theo các bác sĩ chuyên khoa kể cả thuốc và các phương pháp không dùng thuốc. 

Sử dụng đông trùng hạ thảo được hay không trong trường hợp này cần phải có tư vấn kỹ càng của các bác sĩ điều trị. 

Mỹ An Tiền Giang
Thưa bác sĩ, với đông trùng hạ thảo thì cách chế biến tốt nhất để sử dụng là gì. Tôi nghe nhiều người bảo phải ăn sống hoặc đừng nấu quá kỹ thì mới giữ nguyên được chất bổ. Điều này có đúng không?
BSCKII Đỗ Thị Ngọc Diệp :

Chúng ta có nhiều phương án từ đầu chương trình đến nay, nhưng không có phương án nào là ăn sống. Trước tiên, chúng ta vẫn phải đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm bằng cách ăn chín đông trùng hạ thảo. 

Chúng ta có thể chế biến bằng cách làm chín nó cùng các thực phẩm khác ví dụ như BS. Tân Khoa đã nêu, chúng ta có thể dùng với thịt vịt hoặc thịt các loại gia cầm khác như gà. Nhưng do chúng ta có lượng đông trùng hạ thảo rất thấp từ 2g cho đến cao nhất là 9g, do đó chúng ta nên hầm trong thời gian vừa phải, không nên nấu quá lâu, quá kỹ với nhiệt độ quá cao, và không nên mở vung; nếu không chúng ta không giữ được hết hoạt chất sinh học có trong nó. 

Ngoài ra, tùy dạng sản phẩm mà nhà sản xuất chế biến, chúng ta có thể sử dụng trực tiếp hoặc chế biến theo hướng dẫn. 

Phạm Tấn Ân – Cao Lãnh, Đồng Tháp
Mẹ tôi 67 tuổi, bị chứng đau mỏi vai gáy và bị viêm khớp. Do mẹ tôi bị đau dạ dày nên ngại dùng thuốc Tây y. Xin cho hỏi các thành phần có trong đông trùng hạ thảo có giúp ích được cho mẹ tôi không? Nếu dùng thuốc y học cổ truyền thì mẹ tôi phải uống những loại gì?
BS.CK II Đỗ Tân Khoa :

Với trường hợp mẹ của bạn ở độ tuổi 67, nhóm bệnh cơ xương khớp thường xuất hiện với tỷ lệ rất cao, chủ yếu là các bệnh lý viêm thoái hóa khớp. Mẹ bạn lại có vấn đề về hệ thống tiêu hóa nữa. Chúng tôi khuyên bạn nên đưa mẹ đi khám, và điều trị kết hợp giữa y học hiện đại với y học cổ truyền. Nếu bạn ở Đồng Tháp có thể đến BV Y học Cổ truyền của tỉnh Đồng Tháp để được khám và tư vấn. 

Trong tất cả các bệnh, việc đầu tiên là phải chẩn đoán chính xác bệnh, xác định đúng mức độ bệnh. Qua đó, bác sĩ sẽ xây dựng phương án điều trị bao gồm cả thuốc và phương pháp không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt, chườm nóng hoặc kết hợp với vật lý trị liệu. Nhiều phương pháp có thể giúp ích cho người nhà của bạn.

Riêng về đông trùng hạ thảo, nếu bạn sử dụng với nhóm thực phẩm chức năng, giúp nâng cao sức đề kháng miễn dịch, tăng cường sức khỏe, tôi nghĩ người thân của bạn cũng có thể dùng được. 

 

 

nguyenvant@...
Thưa bác sĩ Diệp, tôi có em trai ở bên Hàn Quốc có chia sẻ thông tin bên đó các vận động viên thể thao rất ưa chuộng dùng Đông trùng Hạ thảo (dạng nước) cần để cung cấp năng lượng khi hoạt động mạnh. Bản thân tôi cũng là 1 người chơi thể thao thường xuyên, với cường độ mạnh (tôi hay đá bóng). Vậy BS có thể tư vấn giúp tôi về thông tin này liệu có đúng không? Nếu đúng thì cách sử dụng liều lượng như thế nào phù hợp. Xin cảm ơn BS.
BSCKII Đỗ Thị Ngọc Diệp :

Xin chào bạn, Hàn Quốc là một quốc gia hay sử dụng khá nhiều loại như sâm hay đông trùng hạ thảo. Các quốc gia như Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản và nhiều quốc gia lân cận đều chuộng phương pháp nâng cao sức khỏe bằng đông y. Bạn hoàn toàn có thể sử dụng đông trùng hạ thảo trong quá trình muốn nâng cao sức khỏe, đặc biệt là người thường  tập luyện ở cường độ cao. 

Tuy nhiên, tôi cũng không thể nói thêm về liều lượng dùng vì không biết sản phẩm em bạn đem về cho bạn là như thế nào. Một việc đơn giản nhất là bạn có thể đọc hướng dẫn sử dụng trên nhãn mác của loại sản phẩm này. 

danghoangmd@...
Thưa bác sĩ Khoa, được biết bác sĩ là người rất tâm huyết với y học cổ truyền. Nhân buổi trò chuyện về đông trùng hạ thảo, xin các bác sĩ đánh giá tiềm năng của đông trùng hạ thảo nói riêng tại Việt Nam và nguồn đông dược liệu nói chung tại Việt Nam hiện nay. Các sản phẩm đông y phải làm thế nào để có thể tạo được lòng tin ở người dùng?
BS.CK II Đỗ Tân Khoa :

Câu hỏi của bạn chính là trăn trở không chỉ riêng cá nhân tôi mà còn của đội ngũ y bác sĩ và các cấp quản lý của ngành y học cổ truyền. Vừa rồi, Bộ Y tế và Cục Quản lý Y, Dược Cổ truyền cũng ra nhiều văn bản hướng dẫn làm sao nâng cao chất lượng nguồn dược liệu, trong đó truy xuất nguồn gốc dược liệu của các loại thuốc trước khi nhập hoặc trước khi sử dụng cho người bệnh tại các bệnh viện. 

Một trong những đề án lớn của Bộ Y tế là muốn các cơ sở trên toàn quốc nâng cao quy trình nuôi trồng và sử dụng dược liệu có nguồn gốc thuốc nam. Ngay Trung tâm Dược liệu miền Trung, khi chúng tôi đi khảo sát, cũng có nhiều sản phẩm như Lạc Tiên Tây, Diệp Hạ Châu... đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang Nhật Bản, Pháp, Đức... Từ đó là nguyên liệu sản xuất các loại thuốc khác. 

Như vậy, Việt Nam chúng ta hoàn toàn có tiềm năng và khả năng sản xuất một lượng lớn các thuốc y học cổ truyền, đặc biệt từ thuốc nam. Chúng tôi cũng tin rằng, trong thời gian sắp tới, không chỉ người dân ở TP.HCM, người dân cả nước có cơ hội tiếp cận thuốc có chất lượng cao, nguồn thuốc có nguồn gốc thuốc nam, để nâng cao sức khỏe, phòng và điều trị bệnh. 

Riêng với đông trùng hạ thảo, như chúng ta đã biết, phải phân biết đông trùng hạ thảo tự nhiên và đông trùng hạ thảo được nuôi cấy. Làm sao đông trùng hạ thảo nuôi cấy có nguồn gốc tốt, theo tôi được biết, Trung tâm Nông nghiệp Kỹ thuật cao TP.HCM đang chuyển giao công nghệ để các đơn vị phát triển các dòng sản phẩm này có chất lượng và quy trình tốt. 

 

BS. Đỗ Thị Ngọc Diệp

Từ bé đến lớn, tôi ít đi bệnh viện vì thường dùng thuốc đông y. Nên phải làm gì để phát triển nền dược liệu Việt Nam, theo ý tôi, với ngành Y, Dược học Cổ truyền, chúng ta còn cần những nghiên cứu khoa học về những bài thuốc, vị thuốc... Như vậy, tính thuyết phục sẽ cao hơn. 

Thứ hai, chúng ta phải có những chương trình truyền thông giáo dục và cung cấp kiến thức, như vậy người ta mới tin và sử dụng, không chỉ là đông trùng hạ thảo, mà còn tiềm năng của các loại thuốc nam. Ví dụ như thông đỏ của Gia Lai đã được xuất đi nước ngoài và được nghiên cứu hoạt chất để sản xuất thuốc điều trị ung thư thật sự bên Pháp. 

 

MC
Ngọc Hương tin rằng, qua chương trình truyền hình trực tuyến với chủ đề "Cách dùng đúng đông trùng hạ thảo”, bạn đọc đã tiếp nhận rất nhiều thông tin để sử dụng đúng đông trùng hạ thảo. Trước khi khép lại chương trình, BS. Đỗ Tân Khoa có những ý kiến đúc kết gì? Xin cảm ơn
BS.CK II Đỗ Tân Khoa :

Như chúng ta biết, Việt Nam có một kho tàng dược liệu dồi dào và phong phú. Mỗi người bác sĩ đều hướng đến mục tiêu phòng bệnh, nâng cao sức khỏe trước khi chúng ta đến bệnh viện khám và điều trị. 

Cho nên, bên mảng y học cổ truyền, chúng tôi cũng rất mong muốn người dân với phương châm "thầy tại chỗ, thuốc tại nhà", quanh vườn chúng ta có rất nhiều cây trồng, vật nuôi đều có thể là thuốc nếu sử dụng đúng cách. 

Một phương châm nữa là "Thực phẩm cũng là dược phẩm", "dược phẩm cũng là thực phẩm" nên bữa ăn người dân cần phải đa dạng, phong phú, quay trở lại phục vụ cho chính sức khỏe của mỗi người dân. 

KHÁCH MỜI THAM DỰ
  • BSCKII Đỗ Thị Ngọc Diệp
    Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng Hồ Chí Minh
    Đặt câu hỏi
  • BS.CK II Đỗ Tân Khoa
    Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM
    Đặt câu hỏi
ĐẶT CÂU HỎI :
Bình luận

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com