Ho kéo dài

Ho là một phản xạ nhằm tống các vật lạ, chất tiết, khí độc, vi sinh vật ra khỏi đường hô hấp để bảo vệ cơ thể hoặc là một phản ứng của niêm mạc đường hô hấp khi có tác dụng nhân kích thích (dị ứng).

Ho là một phản xạ nhằm tốngcác vật lạ, chất tiết, khí độc, vi sinh vật ra khỏi đường hô hấp để bảo vệ cơthể hoặc là một phản ứng của niêm mạc đường hô hấp khi có tác dụng nhân kíchthích (dị ứng).

Ho kéo dài gây khó chịu chongười bệnh và làm ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống hàng ngày của người bệnh.

Một số nguyên nhân

Ho có nhiều loại khác nhau,như: ho khan, hó có đờm. Đờm có khi là lỏng nhưng đôi khi là đờm đặc quánh, thậmchí có trường hợp ho có đờm lẫn máu tươi. Thông thường khi đường hô hấp mới bịtác động gây viêm, người bệnh thể hiện ho khan, tức là ho chưa có sự xuất tiếtnên không có đờm. Vài ba ngày sau do niêm mạc phế quản, niêm mạc họng bị sưngnề thì triệu chứng ho cũng thể hiện khác đi và có sự xuất tiết của niêm mạcđường hô hấp cho nên ho có đờm, ví dụ hen suyễn ở người lớn và hen phế quản ởtrẻ em.

Bệnh lý mãn tính của phổi cóthể gây ho kéo dài

Ho khan hay gặp trong cáctrường hợp viêm hô hấp cấp như viêm họng (đặc biệt là viêm họng hạt, viêm họng dodị ứng). Nếu ho do viêm họng hạt hoặc viêm họng do dị ứng (ví dụ do lạnh) thìthường có kèm theo ngứa họng, rát họng. Ho khan cũng gặp trong các trường hợpviêm phế quản ở giai đoạn đầu.

Ho có đờm gặp nhiều trong cáctrường hợp viêm họng, phế quản đã bước sang giai đoạn toàn phát. Đờm có thểlỏng hoặc đặc quánh hoặc đờm có lẫn máu tươi (ho do lao phổi).

Ho có thể là cấp tính hoặcmạn tính. Ho cấp tính thường kéo dài một vài tuần nhưng ho mạn tính có khi kéo dàinhiều tuần, thậm chí hàng tháng, có khi tới hàng năm. Ho mạn tính ở trẻ lớn thườngdo viêm phế quản mạn, đặc biệt là hen phế quản (viêm phế quản co thắt) hoặc hokéo dài trong bệnh ho gà (trẻ em nhỏ tuổi).

Ở người trưởng thành, ho kéodài chủ yếu là do viêm phế quản mạn tính, trong đó hay gặp nhất là người hútthuốc lá, thuốc lào (người nghiện thuốc lá, thuốc lào thì đường hô hấp luônluôn bị viêm mạn tính).

Một nguyên nhân mà NCT hay gặpdo ho kéo dài là hen suyễn (còn gọi là bệnh suyễn), đặc biệt là hen suyễn mạntính. Ho ở NCT do hen suyễn mạn tính thường có đờm lỏng hoặc đặc cho nên khi hocó tiếng lọc xọc như người hút thuốc lào. Nếu điều trị cắt được cơn hen, ngườibệnh sẽ giảm hoặc hết cơn ho.

Một nguyên nhân gây ho ở NCT màdễ bỏ sót là bệnh trào ngược dạ dày- thực quản. Đây là một hội chứng gồm nhiềutriệu chứng như đau rát sau xương ức, ợ chua, đầy hơi và ho kéo dài. Trong bệnhtrào ngược thực quản có những trường hợp chỉ ho kéo dài mà ít có biểu hiện gì khác.Ho trong trào ngược dạ dày - thực quản là do dịch vị trào ngược từ dạ dày lên gâykích thích niêm mạc đường hô hấp và làm tổn thương do tác động của dịch vị dạdày. Trong trường hợp này nếu phát hiện sớm và điều trị đúng và hết bệnh tràongược dạ dày - thực quản cũng đồng nghĩa với hết cơn ho. Thực ra ho do bệnh tràongược dạ dày thực quản hiện nay còn bỏ sót nhiều nhất là các tuyến cơ sở, bởivì khi thấy ho cứ tưởng là viêm đường hô hấp (họng hay phế quản).

Một số bệnh thuộc viêm đườnghô hấp như viêm phế quản mạn tính, giãn phế quản, khí phế thũng, tâm phế mạn cũnggây nên cơn ho, nhất là ho của bệnh giãn phế quản ở NCT thường xảy ra vào nửađêm, gần sáng.

Đối với đường hô hấp ở người trưởngthành, nhất là NCT, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) gây ho kéo dài nhiềutuần, nhiều tháng, thậm chí hàng năm. Đây là một bệnh bao gồm khí phế thũng kèmtheo viêm phế quản mạn tính gây nên ho kéo dài làm cho người bệnh bị thiếu oxy mạntính. Ngoài ra có một số bệnh tuy gặp ít hơn nhưng cũng gây ho kéo dài như trongbệnh suy tim, nhất là suy tim nặng do ứ máu ở phổi lâu ngày hoặc ho gặp ở mộtsố người dùng thuốc hạ huyết áp loại thuốc ức chế men chuyển ví dụ như ednyt,renitec, coversyl…

Ho do dùng thuốc điều trịbệnh tăng huyết áp nếu người bệnh không được tư vấn trước thì đôi khi người bệnhđi khám hết bệnh viện này sang bệnh viện khác mà bệnh cũng không khỏi, bởi vìnếu được tư vấn trước khi dùng thuốc hạ áp thuộc nhóm ức chế men chuyển thì cóthể bị ho khan. Nếu ho kéo dài mà do dùng thuốc thì đơn giản nhất là ngừng dùngthuốc thì sẽ hết cơn ho không phải dùng bất cứ thứ thuốc gì. Đáng lưu tâm nhấtlà ho khi phát hiện bị lao phổi, tràn dịch màng phổi, đôi khi ho kèm theo cóđờm lẫn máu (bởi vì không phải bất kỳ người nào bị lao phổi cũng gây ho mà chỉcó một tỉ lệ nhất định nào đó có ho mà thôi). Đáng lo ngại nhất là ho khi có uở phổi, đặc biệt là NCT. Có nhiều loại gây u phổi và cũng có nhiều loại u lànhtính hoặc không nguy hiểm như áp-xe phổi do vi khuẩn (áp-xe do tụ cầu) hoặc kýsinh trùng nhưng đáng lo ngại hơn cả là ung thư phổi.

Cần cẩn thận khi kéo dài Trướchết là cần bình tĩnh không nên lo lắng thái quá và cần đi khám bệnh càng sớmcàng tốt, nhất là đối với trẻ em đề phòng cơn viêm phế quản co thắt cấp tính hoặchiếm hơn là ho do bệnh ho gà (hiện nay do tiêm phòng tốt nên bệnh ho gà xảy raở trẻ ít hơn). Khi đã được khám bệnh và xác định được nguyên nhân thì nên theo chỉđịnh của bác sĩ để điều trị cho dứt điểm không nên tự chẩn đoán bệnh cho mìnhhoặc tự mua thuốc hoặc theo chỉ định của dược tá ở quầy bán thuốc mà mua thuốcđể điều trị. Nếu làm như vậy nhiều khi bệnh không những không khỏi mà còn nặngthêm có khi gây nguy hiểm đến tính mạng.

Những trường hợp bị hen cầnđến cơ sở y tế để được điều trị và tư vấn điều trị dự phòng hen, bởi vì điềutrị dự phòng lên cơn hen là hết ức quan trọng cả đối với người lớn cả đối với trẻem.

Không nên hút thuốc lá, thuốclào bởi vì hút thuốc là nguyên nhân hay gặp nhất trong các bệnh của đường hôhấp. Khi bị viêm họng, viêm mũi, viêm phế quản mạn tính cũng không nên uống nướclạnh, nhất là nước đá, bởi vì niêm mạc họng rất nhạy cảm với lạnh. Nếu bị bệnhtăng huyết áp mà bác sĩ đã có chỉ định điều trị nhưng khi dùng thuốc thấy bịrát cổ, ho, nhất là ho khan thì cần báo cho bác sĩ biết để thay đổi thuốc chophù hợp.

PGS.TS. BÙI KHẮC HẬU


Bình luận
Bình luận của bạn về bài viết Ho kéo dài

    Click vào đây để gửi ngay bài viết về cho toà soạn.

    ĐỌC NHIỀU NHẤT