Năm nay, hội Lim có kỷ lục gây chú ý nhưng vẫn thiếu sự cải tiến trong tổ chức, nhất là những cách làm cho chất lượng nghệ thuật cao hơn và hình ảnh lễ hội được đẹp hơn.
Để kỷ lục thêm ý nghĩa
Trong hai ngày hội Lim, trên địa bàn thị trấn Lim (tỉnh Bắc Ninh) và các xã lân cận đã diễn ra nhiều hoạt động truyền thống thu hút rất đông đảo quần chúng nhân dân trong vùng và khách thập phương về tham dự. Lễ tế được tổ chức tại các đình làng Đình Cả, Lộ Bao (xã Liên Bão), Lũng Giang, lăng tướng công Nguyễn Đình Diễn, chùa Hồng Ân (thị trấn Lim).
Các tiết mục quan họ được hát trên sân khấu và 7 lán trại trên đồi Lim, trên thuyền ven các đình, chùa trong các làng. Nhiều gia đình nghệ nhân tại Lũng Sơn, Duệ Đông (thị trấn Lim) Hoài Thị, Hoài Trung, Bái Uyên (xã Liên Bão). Cùng với đó là các trò chơi cờ người, đu tiên, chọi gà, đập niêu, bịt mắt bắt dê, chạy gió, bình thơ, thư pháp, thi tổ tôm điếm, thi dệt cửi…
|
Hội Lim 2012 lập kỷ lục về số người mặc trang phục quan họ và cùng hát quan họ. |
Điểm nhấn của năm nay là màn thực hiện kỷ lục 3.500 người mặc trang phục quan họ và hát
Mời nước, Mời trầu, Giã bạn. Kỷ lục được xác lập vào sáng ngày 4/2 (13 tháng Giêng) trên đồi Lim với sự tề tựu đông đảo của các liền anh, liền chị nhiều thế hệ cùng nhiều cháu thiếu nhi đến từ các CLB quan họ, các làng quan họ trong toàn tỉnh.
Ngay sau màn hát, bằng chứng nhận kỷ lục đã được trao cho đại diện Hội những người yêu dân ca quan họ Bắc Ninh, tổ chức đề xuất ý tưởng thực hiện kỷ lục lên tỉnh Bắc Ninh và được hưởng ứng rộng rãi. Điều đáng lưu ý là với một hoạt động mới mẻ và nhằm mục tiêu tuyên truyền, quảng bá như vậy thì tiết mục, hình ảnh của rất đông người hát quan họ như thế phải được xây dựng kỹ càng, phong phú, sinh động hơn nhiều.
Dù sao việc tập trung tạo điều kiện tốt hơn cho sự kiện này cũng như cho các hoạt động lễ hội, theo bà Nguyễn Thị Lụa - Phó ban Thường trực Ban Tuyên giáo Huyện ủy Tiên Du - Bắc Ninh, cũng khiến hội Lim năm nay có phần quy củ, thoáng đãng hơn, bớt đi sự ồn ào, lộn xộn mà nhiều năm dư luận đã góp ý. Việc kiểm tra đăng ký và thực hiện dịch vụ cũng được làm chặt hơn nhằm hạn chế sự tràn lan của các trò vui chơi có thưởng, dịch vụ ăn uống xô bồ, mất vệ sinh.
Cần hình ảnh đẹp hơn
Một vài hình ảnh chưa thay đổi vẫn phổ biến tại hội Lim năm nay cũng gây suy nghĩ. Đó là chuyện dư luận đã nói mãi nhiều năm qua: “Quan họ ngả nón nhận tiền”. Ở đây không dám nói là “xin”, vì có lẽ không phải lúc nào các liền anh liền chị cũng chìa, giơ nón ra như một sự “gợi ý”, mà vì nhiều khán giả ngồi trên bờ hay đứng quanh trại, muốn thể hiện tình yêu quan họ và hỗ trợ người quan họ nên rút tiền ra đưa, tặng khiến quan họ phải lịch sự ngả nón ra nhận.
Nhưng lịch sự như thế mãi cũng không ổn! Và hình ảnh những chiếc thuyền cứ men bờ để người đứng nghe, xem thả tiền xuống nón đã quá quen thuộc, mặc dù dư luận rất không đồng tình. Một chiếc hay vài chiếc hòm ủng hộ đặt trên bờ để khách thập phương lịch sự bỏ tiền vào thì có làm sao! Và liền anh liền chị hãy cứ tập trung vào mà thể hiện giọng hát ở xa xa bờ một chút, nghiêng nón để làm duyên chứ không để… nhận tiền lẻ thì sẽ đẹp hơn rất nhiều.
Bên cạnh đó là việc hát trong các lán trại trên đồi Lim. Trong một khu vực không rộng nhưng đến sáu, bảy trại cùng sử dụng loa, mic thì dù không khoa trương, khuếch đại thì vẫn tạo ra một vùng âm thanh khá hỗn độn. Chưa kể lượng người đi hội kéo vào nghe hát rất đông càng tạo thêm không khí ồn ào. Không gian, kỹ thuật, thiết bị như vậy thiếu sự tính toán chuyên môn thì dù cho có duy trì lán trại giao lưu, có cố gắng phục vụ công chúng thì chất lượng các tiết mục vẫn bị hạn chế, bị suy giảm. Đó là một thực tế phổ biến.
Để hội Lim diễn ra thực sự tốt đẹp, có chất lượng, vừa giữ gìn, gần gũi với truyền thống, vừa thuyết phục công chúng của xã hội hiện đại thì những hạn chế như trên rất cần điều chỉnh, biến đổi. Để lòng nhiệt tình vốn sẵn nhưng có thêm những cách làm thông minh thì hiệu quả đạt được sẽ càng có ích cho công chúng, cho di sản và những người giữ gìn di sản.
Hoàng Thi