Ngày 1/8, lãnh đạo hai đảng Dân chủ và Cộng hòa vừa nhất trí với kế hoạch chung cho phép nâng giới hạn nợ quốc gia. Đó là sẽ cắt giảm 1.000 tỷ USD thâm hụt ngân sách trong vòng 10 năm tới. Đây được xem là điều kiện đi kèm tiên quyết để Quốc hội Mỹ có thể thông qua kế hoạch nâng giới hạn vay nợ quốc gia vượt qua con số 14.300 tỷ USD hiện tại.
"Tuy nhiên, mọi việc vẫn chưa kết thúc" Tổng thống Mỹ thận trọng phát biểu từ Nhà Trắng. Mặc dù đã được lãnh đạo đảng Dân chủ và Cộng hòa chấp nhận nhưng kế hoạch “giải cứu” nước Mỹ vẫn sẽ phải trải qua hai cuộc bỏ phiếu tại Thượng và Hạ viện trước khi chính thức có hiệu lực. Kế hoạch này cũng bao gồm việc thành lập ủy ban nhằm đưa ra một báo cáo chi tiết hơn về kế hoạch cắt giảm thâm hụt ngân sách vào tháng 11 tới.
Giống như năm 2008, bây giờ người Mỹ một lần nữa lại buộc cả thế giới phải nói về vấn đề của họ. Các chuyên gia phân tích đầu tư trên khắp hành tinh lo tìm lời giải đáp cho cùng một câu hỏi: Liệu thế giới có phải đối mặt với trận quyết đấu tài chính Armageddon hay chăng? Bóng ma vỡ nợ của Hoa Kỳ khuấy động tâm trí các nhà đầu cơ lẫn người dân thường và nay đã trở thành chủ đề chính trong mọi chương trình thời sự. Các nhà bình luận sôi nổi tranh cãi về viễn tưởng chưa từng thấy là nước Mỹ có thể sẽ ngừng trả nợ. Theo tính toán mà Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Timothy Geithner nêu ra từ hồi tháng 5, lượng tiền trong ngân sách Mỹ chỉ đủ dùng cho đến ngày 2/8. Tức là ống tiền để dành sẽ trở nên trống rỗng. Ở đây cũng cần nhớ lại rằng, nước Mỹ đang đọng nợ 14.300 tỷ đô-la. Và theo ý chí của Quốc hội thì Washington không thể vay nhiều hơn nữa.
|
Trần nợ công chính là giới hạn được đặt ra bởi Quốc hội Mỹ, quy định mức tối đa mà chính quyền liên bang có thể đi vay một cách hợp pháp. Mức này được áp dụng trên số nợ đối với các trái chủ và các quỹ ủy thác như an ninh xã hội và chăm sóc người già. Mức trần nợ đang áp dụng hiện nay của Mỹ là 14,294.000 tỷ USD. Theo CNN và Congressional Research Service, con số này đã được nâng lên tổng cộng 74 lần kể từ năm 1962. |
Tuy nhiên, nhiều nhà kinh tế cho rằng, nói đến vỡ nợ là chuyện vô căn cứ, tất cả những tuyên cáo về khủng hoảng ngân sách ở Hoa Kỳ thực ra chỉ là cố gắng thao túng dư luận. Quan điểm như vậy được sự tán đồng của ông Michael Hudson, Chủ tịch Viện nghiên cứu xu thế kinh tế dài hạn, vốn là cựu chuyên gia phân tích tài chính ở phố Wall và từng là cố vấn của Chính phủ Latvia, Iceland và Trung Quốc về các vấn đề thuế và tài chính. Vị chuyên viên kỳ cựu này tin chắc rằng, phần lớn những om xòm hiện nay chỉ là trò chơi chính trị lớn. “Chẳng hề có cuộc khủng hoảng nào hết. Đó là mánh khóe. Bóng ma khủng hoảng là thứ cần cho Nhà Trắng để họ giữ thể diện. Vì rằng, ông Obama sẽ buộc phải đi tới cắt giảm chi phí trợ cấp hưu trí và bảo hiểm y tế. Và bản thân mối đe dọa vỡ nợ giống như nguyên cớ bào chữa cho những biện pháp khác thường này. Tôi tin chắc là các bên sẽ đạt thỏa thuận tăng trần nợ công để đổi lấy cắt giảm các hạng mục xã hội của ngân sách”.
Trong khi các chính trị gia ở Capitol Hill đấu nhau về sự kiềm chế và tài hùng biện thì những người Mỹ bình thường chịu căng thẳng thần kinh. Các cuộc thăm dò xã hội gần đây nhất cho thấy, 80% người Mỹ thất vọng trước hành động của chính quyền, còn 62% tin rằng các bên cần sớm thỏa thuận. Một số kênh truyền hình thậm chí tung ra các dự án như kiểu "Hãy nói cho tôi tất cả mọi điều bạn nghĩ". Hóa ra, cử tri Mỹ đang rất giận những vị nghị sĩ của mình.“Quý vị phải tìm ra một tâm điểm vàng và cuối cùng, cần ký kết thỏa thuận! Quý vị nên lắng nghe chúng tôi và chấm dứt những cuộc chiến chính trị vô bổ này”.
Các chuyên gia Mỹ vẫn giữ tinh thần lạc quan. Không thể nào ông Obama và Quốc hội lại đành để khối nhân viên Nhà nước và những người về hưu lâm vào cảnh không có lương và phụ cấp, còn nền kinh tế thì thiếu đầu tư. Với trường hợp này, Hiến pháp Hoa Kỳ sẵn có 14 sửa đổi. Ở đó nói rằng: Nợ quốc gia của Mỹ "không thể bị nghi vấn", có nghĩa là trong trường hợp nguy cấp, Tổng thống có thể đích thân quyết định nâng trần nợ.
HƯƠNG TRÀ(Theo NYT, BBC)