Sau thảm họa tàu hỏa gây thiệt mạng hơn 40 người ở thành phố Ôn Châu vừa qua, Trung Quốc đã ra lệnh cho kiểm tra khẩn cấp hệ thống tàu hỏa tốc hành của mình. Theo kết quả điều tra, chỉ vì một cú sét mà hai xe lửa đã hút nhau dẫn đến thảm họa tang thương này. Như vậy, rõ ràng là trang thiết bị bảo đảm an toàn đã có vấn đề, nhất là vấn đề về đèn báo hiệu.
|
Ngày nay, Trung Quốc có tàu cao tốc nhiều hơn châu Âu . |
Theo thống kê mới nhất, vụ tai nạn đã làm 43 người chết và hơn 200 người bị thương. Đây là vụ trật đường ray đầu tiên trên hệ thống đường sắt cao tốc của Trung Quốc kể từ khi nước này tiến hành khai thác những chuyến tàu cao tốc có tốc độ lên tới 250km một giờ vào năm 2007. Tai nạn kinh hoàng trên là lời cảnh báo về sự phát triển nóng cũng như độ an toàn của ngành đường sắt nước này. Giáo sư Zhao Jian của Trường đại học Jiaotong Bắc Kinh nói với tờ China Daily rằng, đã tới lúc ngành đường sắt Trung Quốc nên xem lại chính sách phát triển của mình, đặt vấn đề an toàn lên hàng đầu. Bắc Kinh đã quyết định cách chức ba cán bộ cao cấp thuộc Sở Đường sắt Thượng Hải.
|
Ở châu Âu, khai thác tàu cao tốc rất hạn chế ở các tuyến đi ngắn bởi nó chỉ có hiệu quả trong vòng 400 - 500km. Xa hơn thì máy bay giá rẻ chiếm lợi thế hoàn toàn.
Ở Mỹ, một số bang đã từ chối các dự án xây dựng tàu cao tốc kết hợp ngân sách liên bang với ngân sách địa phương bởi người đóng thuế không ủng hộ. |
Trung Quốc hiện tại có khả năng xây dựng tàu cao tốc để cạnh tranh với công nghệ cao của phương Tây và Nhật Bản, nhưng thực tế là nước này lạc hậu hơn trong kỹ thuật báo hiệu và giám sát. Qua vụ việc trên, các chuyên gia đã ghi nhận những ưu điểm của đương kim Bộ trưởng Đường sắt Trung Quốc, ông Thịnh Quang Tổ. Hồi tháng 2, ông này lên thay thế cho người tiền nhiệm bị cách chức là ông Lưu Chí Quân. Dưới thời họ Lưu đã tồn tại một chương trình phát triển tàu cao tốc đồ sộ, ông Lưu cũng đã biến Trung Quốc thành nước có hệ thống đường sắt dài nhất thế giới. Sau khi nhậm chức, ông Thịnh Quang Tổ đã xem xét lại toàn bộ chương trình này. Ông đã cho giảm vận tốc xe lửa xuống mức hợp lý, phù hợp với thực trạng cũ kỹ của hệ thống trang thiết bị an toàn của ngành đường sắt Trung Quốc. Ông cũng đã cho hạ giá vé tàu để thu hút thêm hành khách và vực dậy nền tài chính của Bộ Đường sắt vốn lâm cảnh nợ nần chồng chất khi ông tiếp quản.
Tai nạn tại Ôn Châu xảy đến trong bối cảnh tuyến tàu cao tốc (TGV) Bắc Kinh - Thượng Hải vừa gặp sự cố. Tuyến TGV này dài 3.000 cây số, được xem là tuyến dài nhất thế giới và là niềm tự hào của Trung Quốc, vừa mới được đưa vào sử dụng ngày 30/6. Tờ Asahi Shimbun ghi nhận, các dự án tàu cao tốc Trung Quốc đang tiến hành ở Thổ Nhĩ Kỳ, Venezuela, Argentina. Trung Quốc cũng đang tìm kiếm cơ hội hợp tác về tàu hỏa ở Mỹ, Nga, Brazil, Ảrập Saudi... Cách đây 5 năm, tại Trung Quốc không có một cây số đường sắt cao tốc nào. Ngày nay, Trung Quốc có nhiều tàu cao tốc hơn châu Âu và vào năm 2012 sẽ có đường sắt cao tốc nhiều hơn tất cả các nước khác trên thế giới gộp lại. Một số chuyên gia Trung Quốc đang kêu gọi thành lập tuyến đường sắt cao tốc nối Bắc Trung Quốc và Nga, Tây Trung Quốc và Kazakhstan, Nam Trung Quốc với Đông Nam Á.
Tuy nhiên, theo nhiều nguồn tin, công nghệ của Trung Quốc không đảm bảo an toàn khi sử dụng ở tốc độ cao. Hiện các dự án tàu điện cao tốc ở Trung Quốc đã gặp phải rất nhiều cản trở và sắp tới có lẽ phải dừng xây tiếp. Ngoài ra, hiện đường sắt cao tốc ở Trung Quốc đã nợ hơn 130 tỷ USD và người ta phải đặt dấu hỏi điều gì xảy ra nếu kinh tế Trung Quốc không duy trì được tốc độ tăng trưởng như thập niên qua?
Và quan trọng hơn cả, những sự cố gần đây liên quan tới tuyến tàu cao tốc Bắc Kinh - Thượng Hải đã khiến dư luận nghi ngờ về thành tích kỹ thuật của Trung Quốc, đặc biệt là sau những tuyên bố hùng hồn về khả năng "vượt Nhật" về công nghệ.
Hương Linh
(Theo Chinadaily, Les Echos)