Hà Giang, mảnh đất địa đầu Tổ quốc được xếp vào những địa phương nghèo nhất nước. Các chỉ tiêu về sức khỏe người dân trên địa bàn vì thế thấp so với mặt bằng chung. Ngành y tế địa phương đang thực hiện nhiều biện pháp tăng cường công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cũng như đưa dịch vụ y tế kỹ thuật cao về gần dân.

Chỗ dựa của dân

Chúng tôi về xã Yên Cường (huyện Bắc Mê) khi cái nắng yếu ớt của ngày đầu đông đã đổ dài sau những dãy núi trùng trùng điệp điệp. Những cơn gió từ phương bắc tràn về táp vào mặt người báo hiệu những ngày rét tê người sắp tới. Trái ngược với hình dung ban đầu về sự heo hút ở một trạm y tế vùng cao, trạm y tế Yên Cường được xây dựng hai tầng (từ nguồn đầu tư cho các xã thuộc Chương trình 135) khá khang trang với hơn chục phòng làm việc, xếp vào loại đẹp nhất khu vực trung tâm xã. Thấp thoáng là những bóng áo trắng của nhân viên y tế, rồi mau sắc áo quần truyền thống của các dân tộc vùng cao nơi đây, phần nào làm "vơi" đi cái rét đầu mùa.

Ngày càng nhiều người dân chủ động đến với y tế.

Thật mừng, cùng với phòng ốc khang trang, từ năm 2006, trạm y tế có bác sĩ về công tác, cho nên việc chăm sóc sức khỏe cho gần 6.000 người dân thuộc mười dân tộc anh em trên địa bàn: Mông, Dao, Tày, Pu Péo, Sán Chỉ, La Chí... được thực hiện khá tốt. Từ năm 2007, Yên Cường đã đạt Chuẩn quốc gia y tế xã. Bác sĩ Nông Quốc Nhân, Trưởng trạm y tế, người có hơn chục năm gắn bó với đồng bào vùng cao cho biết: Trung bình mỗi tháng, trạm thực hiện khám bệnh, phát thuốc điều trị ngoại trú cho hơn 400 lượt người dân. Ngoài ra, 12 chương trình mục tiêu y tế quốc gia đều được duy trì hiệu quả. Nhiều năm nay các loại dịch, bệnh trên địa bàn chưa có diễn biến phức tạp. Mỗi năm chỉ xảy ra vài trường hợp sốt rét, nhưng đều được kiểm soát và điều trị kịp thời. Trạm y tế xã cũng như cán bộ y tế thật sự là chỗ dựa cho người dân khi ốm đau. Tiếng lành đồn xa, nhiều người dân ở  những bản xa: Chí Thì, Nà Lỳ, Nà Nghè, Tả Lủng khi ốm, đau được người thân đưa đến trạm y tế khám bệnh, phát thuốc và điều trị, trường hợp nặng mới chuyển về bệnh viện huyện. Việc nhờ thầy mo, thầy cúng về "bắt cái bệnh" từ lâu không còn ai tin.

Các kỹ thuật tiên tiến được triển khai

Hơn một năm nay, y tế tỉnh vùng cao Hà Giang đang có những thay đổi đáng kể. Thực hiện ÐĐề án 1816 của Bộ Y tế, những đợt thầy thuốc có tay nghề cao từ các bệnh viện, viện tuyến trung ương lên cùng tham gia khám, chữa bệnh, vừa chuyển giao kỹ thuật cho thầy thuốc nơi đây. Rồi từ tuyến tỉnh luân chuyển hỗ trợ cho tuyến huyện; tuyến huyện về hỗ trợ tuyến xã. Bác sĩ Trần ÐĐức Quý, Giám đốc Sở Y tế Hà Giang đánh giá: ĐÐây là một trong những bước đột phá của ngành y tế giúp cho các tuyến nâng cao được chất lượng khám, chữa bệnh, giảm tình trạng quá tải cho tuyến trên, chuyển giao công nghệ, đào tạo nâng cao tay nghề cho cán bộ bệnh viện tuyến dưới. Riêng tại Bệnh viện đa khoa Hà Giang đến nay đã đón 42 lượt bác sĩ của các bệnh viện tuyến Trung ương: Việt ÐĐức, Bạch Mai, Mắt, Phụ sản, Tai Mũi Họng lên tăng cường. Bác sĩ Vũ Hùng Vương, Phó Giám đốc Bệnh viện đa khoa Hà Giang cho biết: Ngoài việc hằng ngày trực tiếp tham gia khám, chữa bệnh (hơn 5.000 lượt), các bác sĩ tuyến Trung ương hỗ trợ 28 chuyên ngành khác nhau, tập huấn nâng cao kiến thức chuyên môn cho hơn 800 lượt cán bộ và chuyển giao hơn 40 kỹ thuật mới ứng dụng trong khám, chữa bệnh: cố định gãy xương cột sống bằng nẹp vít, thoát vị đĩa đệm, kéo dài gân Asin, phẫu thuật treo vi phẫu thanh quản, kỹ thuật thay máu điều trị bệnh vàng da ở trẻ sơ sinh, kỹ thuật siêu âm khớp... Sau khi được chuyển giao, phần lớn các kỹ thuật này đều thực hiện đạt kết quả cao.

Dù còn nhiều khó khăn, nhất là thiếu nhân lực, nhưng ngành y tế Hà Giang đã "liệu cơm gắp mắm", cử 28 cán bộ y tế đang công tác tại các đơn vị tuyến tỉnh về luân phiên hỗ trợ bệnh viện các huyện: Bắc Mê, ÐĐồng Văn, Mèo Vạc, Xín Mần, Quang Bình. ÐĐồng thời, chỉ đạo, hướng dẫn 11 huyện, thị xã xây dựng và tham mưu trình UBND huyện ra quyết định phê duyệt đề án luân phiên cán bộ y tế từ tuyến huyện về hỗ trợ y tế tuyến xã. Qua đó, 85 cán bộ tuyến huyện được cử luân phiên xuống tuyến xã.

Bằng những cố gắng đó, người dân các dân tộc trên địa bàn Hà Giang được chăm sóc sức khỏe ngày một tốt hơn. Đây cũng là cách làm hiệu quả của ngành y tế Hà Giang tiếp tục duy trì trong nhiều năm tới.

Bài và ảnh: Thái Chung