Ngày 25/12 đánh dấu thời điểm 100 ngày nắm quyền của Thủ tướng Nhật Bản Yukio Hatoyama. Tuy nhiên, tham vọng cải tổ sâu rộng nước Nhật của ông đang bị chỉ trích. Nhiều cơ quan truyền thông đánh giá Thủ tướng thiếu tính quyết đoán trong khi điểm tín nhiệm của ông Hatoyama đang tụt giảm đáng kể.
|
Thủ tướng Nhật Bản Hatoyama. |
Vào lúc lên nắm quyền ngày 16/9 vừa qua, ông Hatoyama gặt hái được hơn 70% điểm tín nhiệm. Tại thời điểm này, theo các cuộc thăm dò mới nhất, không đầy 50% cử tri Nhật ủng hộ vị Thủ tướng theo xu hướng trung tả.
Nguyên nhân của việc thất sủng này, theo số người trả lời thăm dò, đó là ông Hatoyama không thực hiện được những cam kết của mình (như lời hứa sẽ xóa bỏ thuế đánh trên nhiên liệu là một ví dụ). Ba phần tư cử tri nhận xét là Thủ tướng Hatoyama không đủ bản lĩnh lãnh đạo. Theo ông Tetsuo Kato, giáo sư chính trị học thuộc Đại học Hitotsubashi tại Tokyo: ''Ông Hatoyama đứng trước nguy cơ bị cử tri tẩy chay, nếu Thủ tướng không nhanh chóng thực thi nhiều biện pháp cụ thể, từ nay cho đến cuộc bầu cử Thượng viện vào tháng 7 sắp tới''.
|
Trong một cuộc họp báo tại Tokyo, Thủ tướng Hatoyama tuyên bố ông sẽ không từ chức, nhưng ông sẵn sàng ra đi, nếu đông đảo cử tri mong muốn. Trước đó, cùng ngày, hai cựu thư ký của ông Hatoyama đã bị khởi tố. Đó là ông Keiji Katsuba và ông Daisuke Haga. Cả hai nhân vật này đã từng làm trợ lý cho ông Hatoyama. Ông Katsuba bị truy tố ngụy tạo giấy tờ. Ông bị nghi ngờ đã khai số tiền tài trợ gần 4 triệu USD, do gia đình ông Hatoyama đóng góp, thành khoản tài trợ của nhiều cá nhân, trong đó có một số người đã chết. Còn nhân vật thứ hai, ông Haga, cựu kế toán trưởng của ông Hatoyama thì bị truy tố với tội đã cẩu thả, để xảy ra những báo cáo sai lệch về các nguồn tài trợ. Về phần mình, Thủ tướng Hatoyama khẳng định, ông không hề biết gì về các việc làm phi pháp trên. |
Ông Hatoyama cũng bị chê trách là không quyết đoán trong việc xử lý dự án chuyển dời căn cứ Mỹ Futenma tại đảo Okinawa. Xin nhắc lại, Washington và Tokyo đã đạt được thỏa thuận vào năm 2006, để dời căn cứ này đến một địa điểm thưa thớt dân cư tại một khu vực phía Bắc đảo Okinawa. Nhưng ông Hatoyama cho biết muốn sửa đổi thỏa thuận trên để chuyển dời Futenma đến một nơi khác. Vào tuần trước, Thủ tướng Hatoyama cho biết ông sẽ quyết định vào tháng 5 năm tới. Theo trang web Aujourd'hui le Japon, 51% cử tri người Nhật không tán thành việc Thủ tướng trì hoãn quyết định về căn cứ Futenma. Trong khi đó, có đến 68% tỏ ra lo ngại cho quan hệ của Nhật Bản với Mỹ.
Về phần mình, giới truyền thông Nhật lên án Thủ tướng Hatoyama đang làm tổn hại quan hệ với đồng minh Mỹ. Ngoài ra, một vụ tai tiếng đã nổ bùng chung quanh những nghi vấn, theo đó, Thủ tướng Hatoyama đã khai man hàng triệu đôla tiền tài trợ cho quỹ tranh cử của mình. Chính bà mẹ của ông đã chuyển số tiền rất lớn, có thể lên đến 4 triệu đô-la, vào qũy tranh cử cho con trai mình. Cho dù Thủ tướng Hatoyama không bị buộc tội, nhưng nhiều cử tri vẫn hoài nghi. Theo báo trên mạng Aujourd'hui le Japon, có đến 44% cho rằng Thủ tướng Hatoyama nên từ chức.
Tuy nhiên, không thể phủ nhận những thành tích của Thủ tướng Hatoyama, trong 100 ngày qua. Ông đã ngăn chặn tiến trình tư hữu hoá các dịch vụ bưu điện, đúng như cam kết lúc tranh cử. Ông đã hủy bỏ nhiều dự án tốn kém của nhà nước, để dùng số tiền tiết kiệm này chi tiêu cho các chương trình cải thiện dân sinh. Các dự án của chính phủ muốn cắt giảm các gói chi tiêu để giảm học phí, chăm sóc trẻ em, xây thêm nhà ở..., được nhà kinh tế Noriko Hama thuộc Doshisha Business School tại Kyoto đánh giá là một chương trình hành động rất tốt đẹp, cho dù bước khởi đầu đã gặp nhiều trắc trở và thiếu đồng bộ.
Cần phải nhắc lại, trách nhiệm của Thủ tướng Hatoyama không đơn giản, khi ông một mặt, muốn cải tổ một guồng máy hành chính quan lại do các chính quyền tiền nhiệm đã xây dựng nhiều thập niên qua và mặt khác, ông phải chèo lái liên minh của đảng Dân chủ với hai đảng nhỏ khác, để chiếm đa số tại Thượng viện. Cuộc bầu cử vào tháng 7 sắp tới tại Thượng viện chắc hẳn sẽ tạo ra bước tiến mới cho Thủ tướng Hatoyama, nếu đảng Dân chủ của ông thành công chiếm đa số và không còn nhờ vả vào hai đảng khác nữa. Từ đây đến đó, con đường của Thủ tướng Yukio Hatoyama còn rất nhiều chông gai.
Song Hà (Theo NHK, RFI)